Hội nghị ACT+1: Việt Nam đề cao vai trò của giáo viên trong ứng dụng AI trong nhà trường

Diễn giả đoàn Việt Nam và các diễn giả tham gia phiên Báo cáo Quốc gia 1 tại ACT+1. Ảnh: Ngọc Khương - PV TTXVN tại Singapore

Từ ngày 22-25/10, tại Singapore đã diễn ra Hội nghị Hội đồng Giáo giới ASEAN và Hàn Quốc (ACT+1) lần thứ 40 với chủ đề “Dẫn dắt tương lai của chúng ta: Giáo viên định hướng; Gắn kết trong các mối quan hệ; Được thúc đẩy bởi Trí tuệ Nhân tạo (AI)”. Đoàn Việt Nam do Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam, dẫn đầu dự hội nghị.

Phát biểu tại phiên toàn thể của Hội nghị, Tổng thư ký Công đoàn giáo viên Singapore Mike Thiruman nhấn mạnh việc ứng dụng AI trong giáo dục phải lấy giáo viên và con người làm trung tâm, bảo đảm công nghệ phục vụ giáo dục chứ không chi phối hoạt động giáo dục.

Theo đó, giáo viên phải tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, chủ động đưa ra các quyết định chuyên môn, trong khi AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Việc ứng dụng AI cần góp phần củng cố mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh, giảm bớt công việc hành chính để giáo viên dành nhiều thời gian hơn cho giảng dạy, phát triển chuyên môn và tương tác với học sinh.

Các tham luận của các diễn giả tại Hội nghị đều nhấn mạnh việc ứng dụng AI trong giáo dục phải có sự tham gia chủ động của giáo viên, bảo đảm công nghệ hỗ trợ hoạt động giảng dạy và duy trì các mối quan hệ giữa con người với nhau.

Chia sẻ kinh nghiệm của Singapore, ông Chia Hai Siang, chuyên gia thuộc Bộ Giáo dục Singapore (MOE) cho biết Singapore chú trọng sự phối hợp giữa Chính phủ, người sử dụng lao động và công đoàn khi triển khai công nghệ, bởi những người trực tiếp thực hiện công việc thường hiểu rõ nhất nhu cầu và khả năng ứng dụng công nghệ.

Đoàn đại biểu Công đoàn Giáo dục Việt Nam tham dự Hội nghị ACT+1 tại Singapore. Ảnh: Ngọc Khương - PV TTXVN tại Singapore

Theo đó, AI cần được triển khai với sự tham gia của giáo viên, thay vì áp đặt từ trên xuống. Không quốc gia nào có đầy đủ lời giải cho những thách thức do AI đặt ra, do đó cần tăng cường trao đổi, học hỏi kinh nghiệm. Đặc biệt, dù AI ngày càng phổ biến trong lớp học, công nghệ không thể thay thế vai trò của giáo viên trong việc thấu hiểu, động viên, phát hiện tiềm năng và tạo ảnh hưởng tích cực lâu dài đối với học sinh.

Trong bài tham luận tại phiên Báo cáo quốc gia 1, Tiến sĩ Trịnh Thị Quý của đoàn Việt Nam đã phân tích vai trò, cơ hội và thách thức của AI trong giáo dục phổ thông Việt Nam, đồng thời đề xuất mô hình lãnh đạo nhằm tích hợp AI hiệu quả, duy trì sự gắn kết giữa con người và động lực học tập của học sinh. Theo diễn giả, AI có thể hỗ trợ cá nhân hóa học tập, giảng dạy, phát hiện sớm khó khăn của học sinh, giảm tải hành chính và nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường.

Tuy nhiên, việc tích hợp AI cũng đặt ra những thách thức về năng lực cán bộ quản lí và giáo viên, hạ tầng số, bất bình đẳng trong tiếp cận công nghệ, thiên lệch thuật toán, bảo mật dữ liệu và nguy cơ phụ thuộc công nghệ. Trên cơ sở đó, diễn giả đề xuất mô hình lãnh đạo gồm bốn lớp, bao gồm phong cách lãnh đạo, cơ chế lãnh đạo, lĩnh vực tích hợp AI và kết quả tích hợp AI.

Mô hình nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực sử dụng AI, tăng cường quản trị dữ liệu, bảo đảm công bằng giáo dục, duy trì quyền chủ động chuyên môn của giáo viên và lấy con người làm trung tâm. Diễn giả cho rằng tích hợp AI hiệu quả trước hết là vấn đề lãnh đạo và quản trị nhà trường, đồng thời đề xuất tiếp tục kiểm định mô hình trong thực tiễn giáo dục Việt Nam.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Singapore, Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam cho biết chủ đề của hội nghị ATC+1 lần này được tất cả các nền giáo dục trong khu vực và trên thế giới đều đang rất quan tâm.

Chủ đề năm nay rất có ý nghĩa đối với các giáo viên, giảng viên khi mà các quốc gia đều đang đẩy mạnh chuyển đổi số cùng với ứng dụng AI vào các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực giáo dục. Ngoài những chia sẻ tại hội nghị CT+1 nói chung, đoàn Việt Nam còn có cơ hội tạo dựng những mối quan hệ, hợp tác song phương với các nước với những nội dung rất cấp thiết với giáo dục của Việt Nam thời gian tới.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Ân, hiện nay ngành giáo dục bắt buộc phải có những bước chuyển dưới tác động của công nghệ nhưng giáo dục có phát triển được hay không không phụ thuộc vào công nghệ mà phụ thuộc vào chính giáo viên, vì thế nếu giáo viên tự tin, sẵn sàng, có đủ năng lực thì ngành giáo dục mới đủ điều kiện để phát triển. Công đoàn chăm lo đến đội ngũ để cho họ mạnh lên, sẵn sàng ứng phó với những vấn đề mới và khó mà giáo dục phải gánh vác trong thời gian tới.

Trong khuôn khổ hội nghị đã diễn ra nhiều cuộc hội thảo, các phiên thảo luận về ứng dụng AI trong giáo dục, phương pháp giảng dạy và phát triển chuyên môn giáo viên cùng nhiều hoạt động giao lưu, kết nối đại biểu.

Hội nghị đã thông qua Nghị quyết khẳng định vai trò chủ đạo của giáo viên trong ứng dụng AI, bảo vệ quan hệ thầy trò, nâng cao năng lực số, bảo đảm đạo đức và công bằng giáo dục; đề nghị các tổ chức công đoàn thành viên xây dựng kế hoạch triển khai quốc gia, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác khu vực.