Hợp tác nguồn nhân lực Việt Nam - Đức hướng tới sự bền vững và thực chất

Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Đức Đặng Hoàng Linh phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Thùy Linh/PV TTXVN tại Đức

Theo phóng viên TTXVN tại Đức, ngày 22/4, Hội thảo “Kết nối Chiến lược Việt - Đức về hợp tác nguồn nhân lực” đã diễn ra tại thủ đô Berlin, với mục tiêu tìm cách kết nối tốt hơn giữa nhu cầu nhân lực rất lớn của Đức và nguồn lao động trẻ, dồi dào của Việt Nam.

Hội thảo do Chi hội Giáo dục và Việc làm Việt - Đức (VGECA) thuộc Hội Hữu nghị Việt -Đức phối hợp với Liên hiệp Hội Văn hóa & Kinh tế Đức - Việt tổ chức ,với sự tham dự của Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Đức Đặng Hoàng Linh, Chủ tịch VGECA Nguyễn Tuấn Nam, đại diện Hiệp hội Liên bang về Xúc tiến Kinh tế và Ngoại thương Đức (BWA) Hans-Joachim Radtke, cùng các tổ chức xúc tiến kinh tế, nhiều doanh nghiệp và đơn vị tư vấn du học, đào tạo việc làm của hai nước.

Cuộc trao đổi diễn ra cởi mở, tập trung vào những vấn đề cụ thể, từ công tác đào tạo ở Việt Nam đến thực tế làm việc tại Đức. Việc thúc đẩy đối thoại hai chiều giúp nhận diện rõ những thuận lợi và rào cản trong công tác đào tạo tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp Đức đưa ra các đề xuất cụ thể, giúp Việt Nam chuẩn bị nền tảng đào tạo tốt hơn, lựa chọn ứng viên sát với nhu cầu thực tế, từ đó nâng cao uy tín cho nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường Đức.

Phát biểu tại hội thảo, Tham tán Công sứ Đặng Hoàng Linh đánh giá cao ý nghĩa của sự kiện. Ông nhắc lại việc hai nước đã ký Bản ghi nhớ (MOU) duy nhất về hợp tác lao động trong chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier hồi đầu năm 2024, cho thấy tầm quan trọng của việc tạo điều kiện để lao động Việt Nam phát triển tối đa năng lực tại Đức. Ông Đặng Hoàng Linh cho rằng những ý kiến chuyên môn và trao đổi kỹ thuật tại hội thảo là đặc biệt cần thiết để thúc đẩy quan hệ hợp tác trong thời gian tới.

Tại hội thảo, các doanh nghiệp Đức cho rằng để chuyển dịch thành công sang thị trường Đức, người lao động trẻ Việt Nam trước hết cần trang bị kiến thức đầy đủ về hệ thống đào tạo tại đây. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều học viên còn mơ hồ về ngành học hay công việc cụ thể tại Đức, dẫn đến khó khăn trong việc thiết lập lộ trình học tập phù hợp. Trong khi đó, phía Đức lại có yêu cầu rất rõ ràng cho từng vị trí, với yêu cầu kỹ năng cụ thể. Nếu không xác định đúng ngay từ đầu, người lao động sẽ khó theo kịp quá trình đào tạo và làm việc sau này.

Trong các khó khăn hiện nay, rào cản lớn nhất vẫn là ngôn ngữ. Chia sẻ với phóng viên TTXVN, Chủ tịch VGECA Nguyễn Tuấn Nam cho biết nhiều lao động dù có chứng chỉ tiếng Đức nhưng vẫn gặp khó trong giao tiếp thực tế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu và hòa nhập. Trong khi đó, phía Đức mong muốn người lao động gắn bó lâu dài với doanh nghiệp chứ không chỉ làm việc một vài năm rồi trở về.

Đồng quan điểm, ông Thomas Schlegtendal, Giám đốc kinh doanh công ty Transcura, cho rằng nhiều học viên sang Đức với trình độ B1, trong khi mức B2 mới đủ để theo kịp chương trình học nghề. Ngoài ra, việc thiếu hiểu biết về hệ thống thuế, bảo hiểm cũng khiến không ít người hiểu sai về thu nhập thực tế.

Từ góc độ đào tạo, anh Kevin Fest, phụ trách đối ngoại tại Tập đoàn Giáo dục BLA, cho rằng ngôn ngữ và khả năng thích nghi là hai rào cản lớn nhất đối với học viên và người lao động Việt Nam. Theo anh, việc chuẩn bị trước kiến thức lý thuyết nghề nghiệp ngay từ Việt Nam sẽ giúp người học tự tin hơn khi bước vào môi trường mới.

Một yếu tố khác được nhấn mạnh là vai trò của các đơn vị tư vấn. Nếu thông tin không đầy đủ hoặc “tô hồng” thực tế, người lao động rất dễ có kỳ vọng sai lệch trước khi sang Đức. Vì vậy, việc cung cấp thông tin trung thực, sát với thực tế là điều kiện quan trọng để người lao động có sự chuẩn bị đúng đắn.

Theo thống kê, trong năm vừa qua có khoảng 6.000 sinh viên, học viên Việt Nam sang Đức học tập và đào tạo nghề và con số này dự báo sẽ tiếp tục tăng. Để đảm bảo tính bền vững, hai nước cần hướng tới triển khai các chính sách đồng bộ nhằm bảo vệ quyền hợp pháp cho người lao động và minh bạch hóa thị trường.