Nghị quyết 57-NQ/TW: Chuẩn bị hạ tầng cho làn sóng đầu tư công nghệ thế hệ mới

Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội thu hút dòng vốn công nghệ cao vào Việt Nam, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu lớn về hạ tầng trung tâm dữ liệu, năng lực kết nối và nguồn cung năng lượng ổn định, bền vững. Trong cuộc cạnh tranh này, quỹ đất sạch không còn là lợi thế duy nhất; khả năng cung cấp đồng bộ hạ tầng số và năng lượng đang trở thành yếu tố quyết định lựa chọn điểm đến của nhà đầu tư.

Đại diện các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia và đối tác công nghệ trong nước, quốc tế cùng trao đổi về hợp tác, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam. Ảnh: Thu Hoài - TTXVN

* Nhà đầu tư cần gì ? 

Với chiến lược đổi mới mô hình tăng trưởng, thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, Việt Nam đang trở thành điểm đến thu hút dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực trung tâm dữ liệu, với nhiều dự án đã và đang được chuẩn bị triển khai. Cùng với cơ hội thị trường, yêu cầu về hạ tầng cũng ngày càng cao.

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 vừa tổ chức ở TP. Hồ Chí Minh, ông Samuel Ang, chuyên gia tư vấn cao cấp tại Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết, thứ tự ưu tiên trong đánh giá địa điểm đầu tư trung tâm dữ liệu đã thay đổi rõ rệt. Đứng đầu là nguồn cung điện, công suất lưới điện và khả năng kết nối với hệ thống điện. Tiếp theo là khả năng tiếp cận nguồn nước, hạ tầng làm mát, cáp quang và kết nối xuyên biên giới. Trong khi đó, các yếu tố như quỹ đất, khả năng mở rộng quy mô, thời hạn sử dụng đất, tính ổn định của môi trường pháp lý, chi phí năng lượng và chính sách thuế vẫn quan trọng nhưng không còn giữ vị trí ưu tiên như trước. 

Sự thay đổi này phản ánh đặc thù của các trung tâm dữ liệu AI. Khác với trung tâm dữ liệu truyền thống, hệ thống phục vụ AI cần năng lực tính toán lớn, mật độ thiết bị cao và tiêu thụ điện năng đáng kể. Việc duy trì hoạt động liên tục đòi hỏi nguồn điện ổn định, hệ thống làm mát hiệu quả và hạ tầng kết nối có độ tin cậy cao. 

Để hình dung quy mô nhu cầu điện, ông Samuel Ang dẫn ví dụ về dự án Vinhomes Grand Park có quy mô khoảng 4.400 ha và nhu cầu điện trung bình vào khoảng 40 MW. Như vậy, riêng công suất 140 MW đã gấp khoảng 3,5 lần nhu cầu điện trung bình của toàn bộ một dự án đô thị này. Đây là mức tiêu thụ đáng kể cho thấy việc phát triển trung tâm dữ liệu không thể tách rời quy hoạch năng lượng và năng lực của hệ thống điện.

Không chỉ điện năng, an ninh dữ liệu cũng là yêu cầu phải tính đến ngay từ đầu. Bà Doris Li Yeh, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Mirapath (Hoa Kỳ), cho rằng Việt Nam có vị thế thuận lợi để tham gia cung ứng hạ tầng AI, đặc biệt ở khía cạnh sản xuất. Tuy nhiên, để xây dựng trung tâm dữ liệu AI, cần bảo đảm hệ thống hoạt động liên tục, được giám sát và kết nối mạng an toàn. 

Theo bà Doris Li Yeh, các hệ thống AI phải hoạt động liên tục và được giám sát thường xuyên, do đó cần kết nối mạng ổn định. Nhưng khi kết nối mạng, trung tâm dữ liệu cũng đối mặt với những rủi ro an ninh mạng. Nếu hệ thống không được bảo vệ đúng mức, tin tặc có thể xâm nhập và gây gián đoạn hoạt động, thậm chí tác động đến các hệ thống vận hành trọng yếu. 

Vì vậy, bà nhấn mạnh yêu cầu “security by design”, tức tích hợp các biện pháp bảo mật ngay từ giai đoạn thiết kế và xây dựng, thay vì chỉ bổ sung sau khi hạ tầng đã hoàn thành. Ba vấn đề cần được quan tâm gồm bảo vệ dữ liệu, thiết lập cơ chế quản trị dữ liệu và xác định rõ trách nhiệm của các bên trong việc bảo vệ, xử lý sự cố. 

* Kết hợp đồng bộ

Từ những tiêu chí lựa chọn địa điểm đầu tư trung tâm dữ liệu AI có thể thấy, lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở quỹ đất mà còn ở khả năng bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, kết nối và năng lượng. Đây cũng là hướng phát triển mà Công ty CP Công nghệ Viễn thông Sài Gòn (Saigontel) đang theo đuổi khi mở rộng hoạt động từ hạ tầng công nghiệp sang trung tâm dữ liệu, viễn thông và năng lượng. 

Cuối tháng 8/2026, liên danh gồm Saigontel, Công ty TNHH World Harmony (WVU) và Công ty TNHH Đầu tư SAIF Eagle II đã trao Thư bày tỏ quan tâm đầu tư (LOI) tới UBND tỉnh Tây Ninh dự án trung tâm dữ liệu AI trên diện tích khoảng 20 ha tại Khu công nghiệp Nam Tân Tập, xã Tân Tập, tỉnh Tây Ninh. 

Khu công nghiệp Nam Tân Tập

Dự án có tổng công suất tải tính toán (IT) mục tiêu đạt 200 MW. Trước mắt, liên danh sẽ tập trung nguồn lực triển khai Giai đoạn 1 với quy mô 100 MW, với tổng vốn đầu tư 3,5 tỷ USD hướng tới mục tiêu khởi công vào quý IV/2026 và phấn đấu đưa vào vận hành thương mại trong năm 2027. Việc hợp tác với các đối tác quốc tế hướng đến kết nối nguồn lực đầu tư và kinh nghiệm triển khai các dự án hạ tầng dữ liệu quy mô lớn. 

Để đảm bảo nhu cầu điện năng cho dự án này, Saigontel đang phối hợp với Tổng công ty Điện lực miền Nam xây dựng phương án cấp điện. Bên cạnh đó, doanh nghiệp này cũng đang phát triển các dự án điện mặt trời tại Tây Ninh; đồng thời định hướng phát triển hạ tầng LNG nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Các dự án này hướng đến nhu cầu sử dụng năng lượng tái tạo ngày càng tăng của doanh nghiệp, nhất là các nhà đầu tư có cam kết giảm phát thải. 

Song song đó, để bổ trợ cho hoạt động của các khu công nghiệp và hạ tầng số, Saigontel cũng mở rộng sang lĩnh vực viễn thông. Doanh nghiệp đã hợp tác với Starlink để phân phối dịch vụ viễn thông vệ tinh đến năm 2030. Việc kết hợp truyền dẫn vệ tinh quỹ đạo tầm thấp (LEO) với mạng cáp quang hiện hữu hướng đến bổ sung kết nối có độ trễ thấp, tăng khả năng dự phòng cho các khu công nghiệp, đồng thời hỗ trợ quản lý vận hành số, giám sát an ninh và môi trường. 

Định hướng đầu tư của Saigontel diễn ra trong bối cảnh Việt Nam xác định AI và sản xuất thông minh là động lực nâng cao năng suất, đổi mới mô hình tăng trưởng trong giai đoạn tới. Theo ông Nguyễn Trọng Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo không chỉ chú trọng nghiên cứu, phát triển công nghệ mà còn thúc đẩy chuyển đổi AI trên phạm vi toàn quốc, từ Trung ương đến địa phương. 

Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu AI đóng góp khoảng 6% GDP, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ và giải pháp AI đạt khoảng 5 tỷ USD. Hệ thống trung tâm dữ liệu phục vụ AI dự kiến có tổng công suất khoảng 500 MW, cùng nền tảng điều phối năng lực tính toán quốc gia và ba Trung tâm AI xuất sắc tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. 

Quy mô mục tiêu này mở ra dư địa đầu tư không chỉ cho các trung tâm dữ liệu mà còn cho hạ tầng viễn thông và năng lượng đi kèm. Việc các doanh nghiệp hạ tầng công nghiệp chủ động mở rộng sang những lĩnh vực này sẽ góp phần bổ sung năng lực hạ tầng, tạo điều kiện thu hút dòng vốn công nghệ cao vào Việt Nam trong thời gian tới.