Hợp tác Việt Nam - Đức mở ra cơ hội mới cho sản xuất bền vững

Khi chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng ưu tiên việc sử dụng hiệu quả tài nguyên và khả năng chống chịu, năng lực cạnh tranh của các quốc gia sản xuất không còn được quyết định bởi chi phí đơn thuần mà phải dựa vào chất lượng tăng trưởng và khả năng đổi mới. 

Đây là nội dung được các chuyên gia, doanh nghiệp thảo luận tại Diễn đàn Doanh nghiệp Đức – Việt Nam 2026 chủ đề “Kinh tế tuần hoàn trong sản xuất” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA) tổ chức ngày 11/6, tại TP. Hồ Chí Minh.

Bà Andrea Suhl, Tổng Lãnh sự Đức tại TP. Hồ Chí Minh nhận xét, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển đầy triển vọng, mở ra kỷ nguyên mới của tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa. Việt Nam ngày càng có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu.

Khát vọng của Việt Nam là trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, với mục tiêu tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm trong giai đoạn tới. Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Việt Nam không chỉ cần đổi mới sáng tạo và đầu tư, mà còn cần một sự chuyển dịch căn bản sang mô hình sử dụng tài nguyên hiệu quả và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Theo bà Andrea Suhl, trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, ý nghĩa của kinh tế tuần hoàn không chỉ dừng lại ở lợi ích môi trường. Khi các chuỗi cung ứng quốc tế ngày càng đối mặt với nguy cơ đứt gãy và bất ổn, kinh tế tuần hoàn giúp tăng cường tính độc lập của nền kinh tế, bảo vệ hoạt động sản xuất - kinh doanh và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Đây là một giải pháp chiến lược để ứng phó với các thách thức địa kinh tế của thời đại, không chỉ đối với Đức mà còn với Việt Nam.

“Với kinh nghiệm và năng lực trong lĩnh vực sản xuất bền vững, Đức cam kết đồng hành cùng quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam thông qua chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác kinh doanh lâu dài. Doanh nghiệp Đức cũng xác định TP. Hồ Chí Minh là trung tâm quan trọng để thúc đẩy các sáng kiến và xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bền vững”, bà Andrea Suhl thông tin thêm.

Bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITP cho biết, Đức luôn là một trong những đối tác quan trọng của Việt Nam nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng. Đức không chỉ là nền kinh tế lớn nhất châu Âu mà còn là quốc gia tiên phong trong các lĩnh vực công nghệ xanh, tự động hóa, sản xuất thông minh, tiết kiệm năng lượng và kinh tế tuần hoàn.

Nhiều doanh nghiệp Đức đang hoạt động tại Việt Nam đã có những đóng góp tích cực trong việc chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của ngành công nghiệp Việt Nam.

Doanh nghiệp Đức có thế mạnh về công nghệ, kinh nghiệm quản trị hiện đại và tư duy phát triển bền vững thì Việt Nam có năng lực sản xuất và quyết tâm chuyển đổi rất mạnh mẽ. Sự hợp tác giữa Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp hai nước sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực trong các lĩnh vực như sản xuất xanh, công nghiệp hỗ trợ, tự động hóa, chuyển đổi số, quản trị chuỗi cung ứng và phát triển khu công nghiệp sinh thái - Cao Thị Phi Vân nhận xét.

Ở góc độ địa phương, TP. Hồ Chí Minh cũng đang thúc đẩy các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, tạo nền tảng cho việc triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn trên quy mô lớn. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Đức - Việt Nam tăng cường hợp tác trong lĩnh vực đầu tư, sản xuất bền vững.

Chia sẻ góc nhìn từ phía doanh nghiệp, ông Alexander Ziehe - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA), nhận định, Việt Nam, đặc biệt là TP. Hồ Chí Minh đang có cơ hội để tích hợp các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn cho giai đoạn phát triển công nghiệp tiếp theo. Việc phát triển các chuỗi cung ứng bền vững, nâng cao năng lực nhà cung ứng trong nước và thúc đẩy chuyển giao công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đối với các doanh nghiệp Đức tại Việt Nam, kinh tế tuần hoàn không còn chỉ là một sáng kiến về phát triển bền vững mà đã trở thành một chiến lược về năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường. Những yêu cầu mới về minh bạch chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và hộ chiếu sản phẩm số đang trở thành điều kiện quan trọng để tham gia các thị trường quốc tế, đặc biệt là Liên minh châu Âu.

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu khi các tiêu chuẩn ESG và phát triển bền vững đã trở thành yêu cầu bắt buộc.

Theo ông Nguyễn Trọng Luật, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh (HASI), áp lực hiện nay không chỉ đến từ yêu cầu nâng cao năng lực công nghệ mà còn từ các quy định mới liên quan đến phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, khoảng cách lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam nằm ở năng lực quản trị, nguồn nhân lực kỹ thuật và khả năng kết nối với các tập đoàn FDI. Chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng và phát triển các cơ chế kết nối nhà cung ứng sẽ là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cấp năng lực cạnh tranh và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Ông Erick Contreras - Tổng Giám đốc Công ty BASF Việt Nam cho rằng, kinh tế tuần hoàn đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của ngành sản xuất. Khi doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về nguyên liệu, năng lượng, phát thải và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế; các mô hình tuần hoàn giúp biến những thách thức đó thành cơ hội để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo ra các nguồn giá trị mới cho doanh nghiệp.

Còn theo ông Tuấn Vi - Phó Chủ tịch phụ trách Chuỗi cung ứng và Logistics khu vực châu Á – Thái Bình Dương Công ty Schaeffler, kinh tế tuần hoàn cần được tích hợp trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ lập kế hoạch, mua sắm, logistics, sản xuất cho đến giai đoạn sử dụng và tái chế sản phẩm. Doanh nghiệp sẽ không thể đạt được các mục tiêu về phát triển bền vững nếu chỉ tập trung vào khâu sản xuất, mà cần tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng thông qua số hóa, tự động hóa và quản trị dữ liệu.

Nói cách khác, sản xuất bền vững không chỉ là vấn đề của môi trường mà đang trở thành bài toán về dữ liệu, công nghệ và khả năng quản trị toàn bộ chuỗi giá trị. Việc thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng và mở rộng hợp tác công – tư sẽ là những yếu tố then chốt để chuyển đổi kinh tế tuần hoàn từ mô hình thí điểm nhỏ lẻ thành nền tảng chung của chuỗi sản xuất.