HSBC: Điều hành linh hoạt để cân bằng tăng trưởng và ổn định vĩ mô

Thông điệp đáng chú ý từ cuộc họp mới đây giữa Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và hệ thống tổ chức tín dụng là yêu cầu chuyển mạnh hơn sang phương thức điều hành chủ động, linh hoạt và dựa trên dữ liệu.

Trọng tâm không chỉ là kiểm soát từng biến số riêng lẻ, mà là thường xuyên xác định “điểm cân bằng” giữa hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, duy trì thanh khoản và bảo đảm an toàn hệ thống.

Đây là nhận định của ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc toàn quốc Khối Kinh doanh vốn, tiền tệ và Thị trường chứng khoán, HSBC Việt Nam, trong báo cáo phân tích vĩ mô vừa công bố.

* Ba áp lực có thể cùng hội tụ

Theo ông Ngô Đăng Khoa, cuộc họp Chính phủ mới nhất cho thấy yêu cầu này đang được nâng lên thành một nguyên tắc điều hành rõ ràng hơn. Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu thường xuyên đánh giá “điểm cân bằng” giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời xây dựng các kịch bản cụ thể cho lãi suất, tỷ giá, cung tiền, thanh khoản và tín dụng.

Điều này cho thấy phản ứng chính sách trong nửa cuối năm có thể không nhất thiết đến từ một lần thay đổi lãi suất điều hành, mà có thể được truyền dẫn qua thanh khoản hệ thống, hoạt động thị trường mở, định hướng tín dụng và điều hành tỷ giá.

Trong bối cảnh lãi suất điều hành được duy trì, mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất liên ngân hàng vẫn cần được theo dõi sát, bởi diễn biến này phản ánh tương tác giữa nhu cầu tín dụng, thanh khoản hệ thống và kỳ vọng tỷ giá.

Cuộc họp Chính phủ cũng cho thấy định hướng chính sách là tăng cường cung ứng thanh khoản khi cần, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí và ổn định mặt bằng lãi suất cho vay

Theo HSBC, một trong những điểm cần lưu ý trong những tháng cuối năm là thị trường có thể đang đánh giá tương đối tích cực khả năng kiểm soát từng áp lực riêng lẻ. Giá dầu đã hạ nhiệt, lạm phát có dấu hiệu dịu lại và tỷ giá vẫn vận động trong cơ chế linh hoạt. 

Tuy nhiên, dư địa điều hành sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào khả năng phối hợp đồng bộ giữa tỷ giá, lãi suất, thanh khoản, tín dụng và chính sách tài khóa, nhất là khi các yếu tố này có thể đồng thời chịu sức ép.

“Rủi ro thực sự nằm ở khả năng nhiều áp lực cùng hội tụ trong một thời điểm. Nếu trong nửa cuối năm xuất hiện đồng thời ba yếu tố gồm giá năng lượng tăng trở lại, Fed duy trì lập trường cao lâu hơn dự kiến và cầu ngoại tệ nội địa tăng mạnh theo mùa vụ, thì kỳ vọng thị trường có thể thay đổi khá nhanh”, ông Khoa nhận định.

Trong đó, diễn biến của đồng USD toàn cầu là một yếu tố cần theo dõi. Nếu USD tiếp tục mạnh lên nhờ chênh lệch tăng trưởng và lãi suất, áp lực lên các đồng tiền châu Á, trong đó có VND, có thể đến từ sự điều chỉnh dần trong kỳ vọng thị trường thay vì một cú sốc đơn lẻ.

HSBC cũng lưu ý thị trường có thể đang hơi lạc quan về tốc độ cải thiện của cán cân thương mại trong nửa cuối năm. Nhập khẩu hiện phần lớn phục vụ sản xuất, nhưng nếu xuất khẩu không tăng đủ nhanh để hấp thụ lượng đầu vào đã nhập, áp lực lên cán cân bên ngoài có thể kéo dài hơn dự kiến.

Vì vậy, rủi ro lớn nhất không nằm ở một biến số đơn lẻ, mà ở khả năng các biến số cùng dịch chuyển theo hướng bất lợi, khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về cả lãi suất lẫn tỷ giá trong thời gian ngắn.

* Doanh nghiệp chủ động phòng ngừa tỷ giá

Từ góc độ thị trường tài chính, HSBC cho rằng kỳ vọng đối với VND đang chuyển theo hướng thực tế và chọn lọc hơn. Nhà đầu tư vẫn đánh giá tích cực nền tảng của đồng tiền, nhưng theo dõi sát hơn các yếu tố ngắn hạn như cầu ngoại tệ trong nước, diễn biến thương mại, dòng vốn FDI và xu hướng lãi suất toàn cầu.

“Một số tín hiệu cho thấy tâm lý thị trường đã thận trọng hơn, như tỷ giá phản ứng nhạy hơn với nhu cầu ngoại tệ nội địa, hay mặt bằng lãi suất VND ngắn hạn được duy trì ở mức phù hợp để hỗ trợ ổn định kỳ vọng. Tuy nhiên, đây là sự điều chỉnh theo hướng lành mạnh, chứ không phải sự suy giảm niềm tin”, ông Ngô Đăng Khoa bình luận.

Nền tảng hỗ trợ VND vẫn đến từ tăng trưởng kinh tế, FDI, du lịch và triển vọng xuất khẩu. Theo HSBC, những yếu tố này tiếp tục là điểm tựa quan trọng trong bối cảnh thị trường ngoại hối có thể nhạy cảm hơn vào cuối năm.

Theo HSBC, một thay đổi tích cực trong giai đoạn hiện nay là doanh nghiệp đang chủ động hơn trong quản trị rủi ro tỷ giá. Các doanh nghiệp nhập khẩu có xu hướng lập kế hoạch dòng tiền ngoại tệ sớm hơn, chia nhỏ thời điểm mua USD và sử dụng nhiều hơn các công cụ phòng ngừa như giao dịch kỳ hạn.

Trong khi đó, doanh nghiệp xuất khẩu chú trọng bảo vệ biên lợi nhuận và sự chắc chắn của dòng tiền thay vì chờ tỷ giá ở mức thuận lợi.

Với doanh nghiệp nhập khẩu, xu hướng dễ thấy là tăng cường lập kế hoạch dòng tiền ngoại tệ sớm hơn, chia nhỏ thời điểm mua ngoại tệ và quan tâm nhiều hơn đến các công cụ phòng ngừa như giao dịch kỳ hạn. Với doanh nghiệp xuất khẩu, thay vì chờ tỷ giá thuận lợi, nhiều đơn vị bắt đầu ưu tiên bảo vệ biên lợi nhuận và tính chắc chắn của dòng tiền.

Đối với doanh nghiệp FDI, thay đổi còn rõ hơn. Các tập đoàn đa quốc gia hiện không chỉ nhìn Việt Nam như một điểm sản xuất, mà còn quản trị thanh khoản theo chuẩn khu vực hoặc toàn cầu. Vì vậy, họ quan tâm nhiều hơn đến việc tối ưu cấu trúc vay VND hay USD, thời điểm chuyển đổi ngoại tệ, cũng như mức độ phòng ngừa phù hợp với từng dòng tiền. So với vài năm trước, quyết định sử dụng ngoại tệ hiện nay ít mang tính cơ hội hơn và mang tính quản trị bảng cân đối nhiều hơn.

“Ngày càng nhiều doanh nghiệp coi phòng ngừa rủi ro không phải là một chi phí phát sinh, mà là một phần của chiến lược tài chính. Trong môi trường hiện nay, điều quan trọng không chỉ là vay đồng tiền nào rẻ hơn tại một thời điểm, mà là đồng tiền nào phù hợp hơn với dòng tiền đầu vào – đầu ra và khả năng chịu biến động của doanh nghiệp. Đây là một sự thay đổi tích cực và cũng phản ánh mức độ trưởng thành hơn của thị trường”, ông Ngô Đăng Khoa bình luận.

Nhìn về nửa cuối năm 2026, chuyên gia của HSBC cho rằng, kinh tế Việt Nam vẫn có nhiều động lực tăng trưởng, nhưng bài toán điều hành sẽ trở nên thách thức hơn khi tỷ giá, lãi suất, lạm phát và thanh khoản ngày càng liên kết chặt chẽ.

Trong bối cảnh đó, khả năng duy trì “điểm cân bằng” giữa tăng trưởng, ổn định tỷ giá, thanh khoản và an toàn hệ thống sẽ là yếu tố quan trọng đối với sức bền của nền kinh tế.