Huế định hình du lịch tĩnh lặng giữa dòng chảy sôi động

Bốn tháng đầu năm 2026, du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn tăng tốc với những con số ấn tượng, trở thành điểm đến hàng đầu châu Á. Các điểm đến ngày càng sôi động và nhịp trải nghiệm không ngừng được đẩy nhanh. Tại khu vực miền Trung, Huế tiếp tục khẳng định sức hút của một điểm đến di sản. Nhưng bên cạnh dòng chảy sôi động của du lịch di sản và nghỉ dưỡng, Huế đang âm thầm định hình một không gian du lịch của sự tĩnh lặng, nơi du khách không chỉ đến để khám phá, mà còn để chậm lại, lắng sâu và tìm về chính mình.

Đi để chậm lại, ở để lắng sâu

Giữa một thế giới du lịch ngày càng tăng tốc, nơi những điểm đến được đo bằng lượng khách và tốc độ tiêu dùng, Huế lại chọn một con đường khác. Không phải là nơi đi để "quẩy" và mua sắm mà đang dần trở thành nơi để dừng lại, lắng xuống.

Tại Tổ đình Từ Hiếu, dưới rặng tre già, ánh sáng rơi xuống từng khoảng nhỏ, đủ để người ta nhìn thấy bước chân của ông Matawa B. - một thiền giả đã ngoài 70 tuổi đang đi chậm rãi. Đó không phải là một nghi thức, càng không phải là một trải nghiệm du lịch mà là một phần của đời sống ông đã duy trì suốt hơn bốn thập kỷ.

Ông Matawa là người gốc Italy, đến từ Đan Mạch, mang trong mình hai dòng chảy văn hóa châu Âu nhưng lại tìm thấy sự cân bằng ở một vùng đất phương Đông với 45 năm thực hành thiền. Ông nhận mình là học trò của Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Sau khi Thiền sư viên tịch, mỗi năm ông đều trở về Huế ít nhất một lần, mỗi lần thường kéo dài từ 7-10 ngày hoặc lâu hơn như cách ông nói “tái tạo lại thân tâm” trước khi quay về với công việc và cuộc sống thường nhật. Với ông, thiền không phải là một danh xưng, cũng không phải là một tôn giáo, đó là cách mình hiểu mình và học cách sống với những gì mình có. Sự bình an không phải là trạng thái tuyệt đối, mà là khả năng đi qua những biến động của đời sống mà không bị cuốn đi.

“Huế có thể gắn Thiền với du lịch. Nhiều người như tôi, trong thời gian ở đây nếu được thiền với các vị sư và kết nối với các khóa học, là những trải nghiệm quý giá, có thể giúp ích rất nhiều cho đời sống. Ở đây có nền tảng rất tốt nhưng thiếu những chương trình rõ ràng để người ngoài có thể tiếp cận, thực hành và kết nối với đời sống thiền gắn với một chuyến du lịch”, ông Matawa nhận xét.

Nhận định của ông Matawa trùng khớp với xu hướng đang nổi lên trong cộng đồng du khách quốc tế. Sau những năm tháng di chuyển không ngừng, nhiều người bắt đầu tìm kiếm những hành trình khác.

Du khách Benjamin F. đến từ Manchester (Vương quốc Anh), sau 7 tháng đi qua nhiều quốc gia châu Á đã chọn Huế như một điểm dừng để “ở yên”. Không phải những tour trọn gói, không phải các dịch vụ cao cấp, điều khiến anh nhớ nhất lại là những bữa ăn cùng người dân, những cuộc trò chuyện không cần chuẩn bị và con đường làng có thể đi bằng xe đạp suốt cả buổi mà không gặp quá nhiều du khách. Điều đặc biệt nhất không phải là dịch vụ, mà là con người, anh chia sẻ.

Trong khi đó, Katy, một du khách đến từ quần đảo Jersey, gần Vương quốc Anh lại nhìn Huế từ góc độ khác. Với chị, Việt Nam nói chung và Huế nói riêng hấp dẫn ở sự đa dạng từ thiên nhiên, văn hóa đến ẩm thực và đời sống tinh thần. Nhưng điều khiến chị chú ý là khả năng kết nối giữa những yếu tố đó. Huế có nhiều chùa, có nền tảng văn hóa và có nhịp sống đủ chậm để con người có thể du lịch tâm linh, du lịch tĩnh lặng. Đây là một hướng đi có tiềm năng nếu được tổ chức tốt.

Hướng phát triển từ nền tảng di sản và văn hóa

Sự xuất hiện của xu hướng “du lịch tĩnh lặng” không phải là điều mới trên thế giới nhưng ở Việt Nam mới rõ nét trong vài năm gần đây. Trong đó, Huế có một vị thế đặc biệt vì vốn dĩ nơi đây đã mang trong mình những yếu tố phù hợp.

Là vùng đất cố đô, Huế không thiếu di sản. Nhưng di sản ở đây không chỉ là kiến trúc hay lịch sử mà còn là đời sống tinh thần được thể hiện qua hệ thống kiến trúc đền chùa, nghệ thuật và nhịp sống. Chính nền tảng đó tạo ra một “tầng sâu” không dễ sao chép.

Anh Benjamin cùng nhóm bạn đã chọn xe đạp để len lỏi khắp các làng quê bình yên ở Huế. Theo anh, Việt Nam không chỉ có cảnh quan đa dạng mà còn sở hữu nền văn hóa đặc sắc. Anh cho rằng Việt Nam có nhiều thứ để khám phá hơn so với một số điểm đến khác trong khu vực. Không chỉ là biển mà còn có văn hóa, con người và những trải nghiệm rất khác biệt. Đồ ăn thì thực sự rất ngon.

Anh cũng ấn tượng về kiến trúc - điểm nhấn trong hành trình. Các công trình ở Việt Nam rất đẹp, đầy màu sắc và chi tiết, nằm ngay bên đường. Anh đã đi nhiều nơi ở châu Á nhưng những công trình ấn tượng nhất lại chính là ở Việt Nam.

Theo Giám đốc Sở Du lịch thành phố Huế Trần Thị Hoài Trâm, địa phương xác định rõ việc phát triển du lịch phải dựa trên nền tảng văn hóa, trong đó du lịch tâm linh và du lịch thiền là một trong những trụ cột quan trọng. Huế có lợi thế rất lớn về hệ thống đền chùa và di tích tâm linh. Sở định hướng xây dựng các sản phẩm gắn với không gian này, kết hợp với nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiền, trải nghiệm cuộc sống tĩnh lặng để tạo ra giá trị khác biệt. Bên cạnh du lịch văn hóa, di sản, trải nghiệm… Huế đang hướng đến những phân khúc khách có nhu cầu trải nghiệm sâu, sẵn sàng ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quan trọng nhất tương tác với điểm đến theo cách tôn trọng hơn.

Điểm đáng chú ý là cách Huế triển khai chiến lược này. Du lịch thiền không được tách ra thành một gói sản phẩm riêng biệt, mà được lồng ghép vào tổng thể phát triển du lịch xanh, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Trong định hướng giai đoạn 2026-2027, thành phố hình thành các không gian du lịch theo từng vùng sinh thái: từ khu vực ven sông Hương với hệ thống nhà vườn và làng nghề, đến vùng đầm phá Tam Giang, các khu vực nông nghiệp truyền thống. Trong mỗi không gian, các yếu tố “chậm”, “tĩnh” và “sâu” không phải là phần bổ sung mà là cốt lõi của trải nghiệm.

Có thể nói, Huế đang đứng đúng vị trí trong một bản đồ du lịch đang thay đổi. Giữa một thế giới du lịch nhộn nhịp và vội vã, Huế vẫn giữ được khả năng khiến con người sống chậm lại, cảm nhận giá trị khác biệt.