IMF cảnh báo lạm phát có thể lan sang giá lương thực

Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva ngày 16/4 cảnh báo kinh tế toàn cầu có thể đối mặt với giai đoạn khó khăn nếu xung đột tại Trung Đông chưa được giải quyết và giá dầu duy trì ở mức cao, đồng thời nhấn mạnh rủi ro lạm phát lan sang giá lương thực.

Phát biểu tại cuộc họp báo bên lề Hội nghị mùa Xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Washington, bà Georgieva cho biết thế giới cần “chuẩn bị cho những thời điểm khó khăn phía trước” nếu căng thẳng tiếp diễn. Sự kiện này quy tụ các lãnh đạo chính phủ và tài chính toàn cầu nhằm tìm cách hạn chế tác động kinh tế từ cuộc xung đột.

Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ ngày 28/2 đã khiến Ian đáp trả, dẫn tới việc eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển quan trọng đối với dầu mỏ và phân bón – gần như bị đóng cửa. Diễn biến này đẩy giá năng lượng tăng mạnh, gây áp lực lên nhiều nền kinh tế, đặc biệt là các quốc gia dễ tổn thương và phụ thuộc vào nhập khẩu dầu từ khu vực.

Người đứng đầu IMF bày tỏ lo ngại rằng nếu nguồn cung phân bón không sớm được khôi phục với chi phí hợp lý, áp lực lạm phát có thể lan sang giá thực phẩm. Tuy nhiên, bà cũng khuyến nghị các ngân hàng trung ương nên thận trọng, “chờ đợi và quan sát” trước khi điều chỉnh lãi suất, trong trường hợp kỳ vọng lạm phát của người dân vẫn được kiểm soát tốt.

Theo bà Georgieva, nếu xung đột sớm hạ nhiệt, có thể không cần thiết phải có các biện pháp chính sách mạnh tay. Dù vậy, bà thừa nhận ở những quốc gia mà ngân hàng trung ương chưa có đủ uy tín, việc phát đi tín hiệu chính sách rõ ràng hơn có thể là cần thiết. Bà cũng cho rằng vẫn còn cơ hội để xung đột được giải quyết nhanh chóng, song cảnh báo tác động của cuộc khủng hoảng là không đồng đều giữa các quốc gia.

Theo IMF, các quốc gia thu nhập thấp hiện dành khoảng 36% chi tiêu cho thực phẩm, trong khi con số này ở các nền kinh tế mới nổi là khoảng 20%, và chỉ khoảng 9% tại các nền kinh tế phát triển. Điều này cho thấy nhóm nước nghèo dễ bị tổn thương hơn trước biến động giá cả.

Định chế tài chính này ước tính nhu cầu vay vốn mới trong ngắn hạn có thể dao động từ 20-50 tỷ USD. Hiện IMF đang triển khai 39 chương trình hỗ trợ và ghi nhận nhu cầu mới từ ít nhất một chục quốc gia, trong đó nhiều nước thuộc khu vực châu Phi cận Sahara.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hành động sớm, bà Georgieva cho rằng điều này sẽ giúp bảo vệ nền kinh tế và người dân tốt hơn. Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo các biện pháp hỗ trợ cần được thiết kế hợp lý, tránh những chính sách như trợ cấp tràn lan, kiểm soát xuất khẩu hay cắt giảm thuế diện rộng, vì có thể kéo dài tình trạng giá cả ở mức cao.