IMF: Nhật Bản cần thận trọng trong tăng lãi suất

Bà Nada Choueiri, Phó Giám đốc Bộ phận châu Á - Thái Bình Dương của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), ngày 15/10 nhận định Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) cần duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng và hành động một cách hết sức chậm rãi trong việc tăng lãi suất, do những bất ổn trong thương mại toàn cầu đang phủ bóng lên triển vọng kinh tế.

Bà Choueiri cho biết kinh tế Nhật Bản đã đạt kết quả tốt hơn dự đoán từ đầu năm đến nay nhờ vào tiêu dùng và xuất khẩu mạnh mẽ. Đồng thời, thỏa thuận thương mại giữa Nhật Bản và Mỹ cũng đã giúp giảm bớt một phần bất ổn.

Tuy nhiên, bà cho rằng tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản vẫn đối mặt với những rủi ro do những bất ổn kéo dài xung quanh các cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Trung, cũng như các điều kiện tài chính nới lỏng trên toàn cầu có khả năng đảo ngược. Theo bà Choueiri, vẫn còn những yếu tố không chắc chắn về việc liệu tiền lương trong nước có tiếp tục tăng và hỗ trợ tiêu dùng đủ để giữ lạm phát ổn định quanh mục tiêu 2% của BoJ một cách bền vững hay không.

Vì vậy, trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Reuters bên lề hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Washington, bà Choueiri nhấn mạnh rằng trong thời gian tới, việc hành động chậm rãi là rất quan trọng do mức độ bất ổn cao. Khi được hỏi về quan điểm phổ biến trên thị trường rằng BoJ có thể sẽ tăng lãi suất một lần nữa vào tháng 1 năm sau, bà cho rằng điều quan trọng là phải hành động một cách hết sức thận trọng và xem xét tất cả các dữ liệu được công bố.

BoJ sẽ tổ chức cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo vào ngày 29-30/10, sau đó là các cuộc họp vào tháng 12 và tháng 1/2026. Năm ngoái, BoJ đã kết thúc chương trình kích thích kinh tế quy mô lớn kéo dài một thập kỷ và đã tăng lãi suất chủ chốt lên 0,5% vào tháng 1 với nhận định rằng nước này sắp đạt được mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.

Mặc dù Thống đốc BoJ Kazuo Ueda đã phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất, ông vẫn nhấn mạnh sự cần thiết phải hành động thận trọng để xem xét kỹ lưỡng tác động kinh tế từ các biện pháp thuế quan của Mỹ.

Tuy nhiên, lạm phát giá lương thực dai dẳng, một phần do chi phí nhập khẩu tăng cao vì đồng yen yếu, đã làm phức tạp thêm quyết định của BoJ về thời điểm tăng lãi suất. Hồi tháng 9, hai trong số chín thành viên hội đồng quản trị của BoJ đã đề xuất tăng lãi suất nhưng không thành công, một dấu hiệu cho thấy các nhà hoạch định chính sách ngày càng tập trung vào áp lực lạm phát đang lan rộng.

Bà Choueiri cho rằng các nguy cơ đối với triển vọng giá cả hiện nay khá cân bằng, đồng thời nhận định việc đồng yen yếu cũng chưa gây tác động lớn đến lạm phát. Bà cho biết IMF chưa thấy có dấu hiệu đáng lo ngại nào cho thấy nền kinh tế đang tăng trưởng quá nóng, cả về tiêu dùng lẫn lạm phát cơ bản.

Bà Choueiri cho rằng với khoản nợ công vốn đã rất lớn, Nhật Bản phải đưa ra một kế hoạch củng cố tài khóa và đảm bảo mọi kế hoạch chi tiêu đều mang tính tạm thời và nhắm đúng vào các hộ gia đình có thu nhập thấp. Bà khuyến nghị một khi giá lương thực ổn định và lạm phát không còn, chính phủ nên bắt đầu rút lại các biện pháp hỗ trợ.

Bà cũng chỉ ra rằng các đề xuất như cắt giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) hay các khoản trợ cấp đại trà không có mục tiêu cụ thể sẽ không có lợi cho Nhật Bản ở thời điểm này, vì chúng sẽ tạo ra gánh nặng lớn cho thâm hụt ngân sách.