Iran có thể dùng tài sản bị đóng băng để mua lương thực của Mỹ

Eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 23/6, Thống đốc ngân hàng trung ương Iran, ông Abdolnaser Hemmati cho biết nước này hoàn toàn có thể sử dụng số tiền bị đóng băng được giải ngân theo thỏa thuận với Washington để mua nông sản của Mỹ, song phủ nhận tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng thỏa thuận này buộc Iran phải chi số tiền đó cho hàng xuất khẩu của Mỹ.

Ông Hemmati cho biết đúng là khoản tiền 12 tỷ USD ban đầu được giải ngân cho Tehran sẽ được sử dụng để mua hàng hóa thiết yếu và thuốc men, đồng thời nhấn mạnh điều này sẽ giúp Iran tự do sử dụng nguồn vốn thông thường của mình cho bất cứ mục đích nào họ muốn.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết số tiền của Iran sẽ được "sử dụng để mua thực phẩm và vật tư y tế, hoàn toàn từ Mỹ, bao gồm ngô, lúa mì và đậu nành từ những người nông dân Mỹ".

Đáp lại, Thống đốc Hemmati đã trấn an người dân Iran rằng không có yêu cầu nào như vậy trong các bản ghi nhớ đã được ký kết trong các cuộc đàm phán và Iran không có nghĩa vụ phải mua hàng từ Mỹ. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng việc mua hàng từ Mỹ "cũng không vấn đề gì" nếu giá cả và chất lượng hàng hóa thiết yếu đều cạnh tranh".

Thống đốc ngân hàng trung ương Iran cũng làm rõ quan điểm của Tehran về các điều khoản của thỏa thuận nhằm chấm dứt các lệnh trừng phạt cấm xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu của Iran. Ông cho biết trong thời gian đàm phán 60 ngày, Iran sẽ được tự do xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ "không bị áp lực liên quan đến lệnh trừng phạt", bao gồm cả các hạn chế về tài chính.

Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ có thể vận chuyển các sản phẩm này qua bất kỳ cảng nào, sử dụng bất kỳ tàu nào và nhận thanh toán vào bất kỳ tài khoản nào chúng tôi chỉ định... để có thể tự do sử dụng số tiền thu được”.

Cũng liên quan đến số tài sản của Iran bị đóng băng, theo phóng viên TTXVN tại Vùng Vịnh, Tehran đã bác bỏ mọi đề xuất cho phép Mỹ hoặc Qatar giám sát việc sử dụng các tài sản tài chính của Tehran được giải tỏa theo tiến trình đàm phán hạt nhân đang diễn ra giữa Iran và Mỹ.

Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc (LHQ), ông Ali Bahreini khẳng định Iran là bên duy nhất có quyền quyết định cách thức sử dụng các tài sản được giải tỏa và sẽ không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp hay ảnh hưởng nào từ các quốc gia khác đối với quá trình này.

Tuyên bố trên được đưa ra nhằm phản bác các phát biểu trước đó của Tổng thống Trump và Phó Tổng thống JD Vance về việc Mỹ và Qatar sẽ có quyền giám sát việc sử dụng nguồn tiền nói trên nhằm bảo đảm không bị chuyển cho các hoạt động mà Washington coi là hỗ trợ khủng bố.

Trong một diễn biến khác, ngày 23/6, Lầu Năm Góc đã thông báo với các thượng nghị sĩ rằng họ cần khoảng 80 tỷ USD, chủ yếu để trang trải chi phí cho chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran, bổ sung vào khoản chi tiêu quân sự khổng lồ mà Tổng thống Trump đang tìm kiếm. Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Pete Hegseth đang tích cực vận động tại Quốc hội trước khi đưa ra yêu cầu chính thức.