Iran khẳng định lập trường về eo biển Hormuz và vấn đề hạt nhân

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf (phải, phía trước) và Ngoại trưởng Abbas Araghchi (trái, phía trước) tới Doha để thảo luận với quan chức Qatar về cuộc đàm phán chấm dứt xung đột với Mỹ, ngày 25/5/2026. Ảnh: IRNA/TTXVN

Trước những thông tin trái chiều liên quan đến thỏa thuận giữa Iran và Mỹ, ngày 29/5, giới chức Tehran tiếp tục thể hiện thái độ cứng rắn đối với việc kiểm soát eo biển Hormuz cũng như lượng urani làm giàu của nước này.

Trả lời truyền thông, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, ông Ebrahim Azizi, khẳng định Iran đã thiết lập quyền kiểm soát vĩnh viễn đối với hoạt động vận chuyển hàng hải tại eo biển Hormuz.

Ông cho rằng Mỹ cũng như các quốc gia trong khu vực cần chấp nhận thực tế này và hành động theo các quy tắc và cơ chế riêng của Tehran. Trong khi đó, đối với lượng urani làm giàu của Iran, ông Azizi cũng cho biết Tehran không có kế hoạch chuyển giao cho "nước thứ ba, các bên trung gian, hay bất kỳ nơi nào khác".

Đáng chú ý, tuyên bố mới này trái ngược với thông báo của Nhà Trắng về việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận nguyên tắc nhằm mở lại eo biển Hormuz và khởi động các cuộc thương lượng liên quan chương trình hạt nhân của Tehran. Theo đó, Tehran sẽ không được phép thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz cũng như tham gia thương lượng về việc tiêu hủy lượng urani làm giàu ở cấp độ cao.

Các tuyên bố trái ngược cho thấy sự phức tạp của các cuộc đàm phán nhằm đạt được một bản ghi nhớ chung với mục tiêu chấm dứt cuộc khủng hoảng đang ảnh hưởng mạnh mẽ đến cuộc sống và nền kinh tế toàn cầu. Trả lời phỏng vấn ngày 28/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo một thỏa thuận không đáp ứng các lợi ích cốt lõi của Mỹ có thể trở thành yếu tố dẫn tới việc Washington tái khởi động chiến dịch quân sự chống Iran.

Cùng ngày, theo phóng viên TTXVN tại Washington, chính quyền Tổng thống Trump công bố loạt biện pháp trừng phạt mới nhằm vào mạng lưới vận chuyển và buôn bán dầu mỏ của Iran. Đây được xem là bước đi mới nhất trong chiến lược gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran.

Thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã đưa 8 tổ chức vào danh sách trừng phạt, đồng thời xác định 8 tàu biển là tài sản bị phong tỏa do liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu và hóa dầu của Iran. Ngoài ra, 3 tổ chức và 1 cá nhân khác cũng bị chế tài vì tham gia mua bán các sản phẩm hóa dầu có nguồn gốc từ Iran.

Trong khi đó, các diễn biến trên thực địa vẫn trong tình trạng căng thẳng. Truyền thông Iran cho biết tối 28/5, hệ thống phòng không nước này đã kích hoạt và đánh chặn một máy bay không người lái của Mỹ ở tỉnh Bushehr, miền Nam nước này. Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời một nguồn tin quân sự cho biết hệ thống phòng không của Iran đã tiến hành đánh chặn bằng tên lửa.

Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Fars cho biết lực lượng vũ trang Iran đã bắn tên lửa vào một số mục tiêu ở khu vực miền Nam đất nước, với một số nguồn tin địa phương đưa tin về khả năng xảy ra đụng độ ở Vịnh Persian. Hãng thông tấn bán chính thức Mehr cũng cho biết lực lượng vũ trang Iran đã bắn cảnh cáo vào 4 tàu gần eo biển Hormuz đang tìm cách vượt qua tuyến đường thủy này.