Israel phạt nặng hãng hàng không El Al vì tăng giá vé trong thời chiến

Cơ quan Cạnh tranh Israel ngày 9/2 thông báo đã gửi văn bản tới hãng El Al Israel Airlines, cho biết cơ quan này có kế hoạch áp đặt khoản phạt tài chính lên tới 121 triệu shekel (khoảng 39 triệu USD) – mức tối đa theo quy định pháp luật – sau khi kết luận El Al đã áp dụng mức giá vé “quá cao và không công bằng” trong thời gian chiến sự.

Quyết định trên hiện chưa phải là cuối cùng và sẽ còn trải qua một phiên điều trần, tại đó El Al có quyền trình bày quan điểm và bảo vệ lập trường của mình.

Theo thông báo của Cơ quan Cạnh tranh Israel, trong giai đoạn từ ngày 7/10/2023 đến cuối tháng 5/2024, El Al rơi vào tình trạng độc quyền trên thực tế đối với các chuyến bay đi và đến Israel, sau khi nhiều hãng hàng không quốc tế ngừng khai thác vì lý do an ninh, khiến năng lực vận chuyển bị thu hẹp nghiêm trọng.

Trong bối cảnh này, các hãng hàng không Israel gồm El Al, Arkia và IsraAir vẫn duy trì hoạt động, song El Al khai thác số chuyến vượt trội. Chỉ vài ngày sau khi chiến sự bùng phát, thị phần hành khách của El Al trên các đường bay quốc tế đã tăng từ khoảng 20% trước ngày 7/10 lên hơn 70%. Trong những tháng đầu của xung đột, El Al vận chuyển hơn 50% tổng số hành khách qua sân bay Ben Gurion.

Kết quả điều tra cho thấy trong thời gian nói trên, El Al nắm vị thế độc quyền trên ít nhất 38 trong tổng số 53 đường bay mà hãng khai thác, bao gồm các tuyến trọng điểm như London, New York, Paris, Bangkok, Tokyo và Los Angeles.

Cơ quan Cạnh tranh Israel cho biết đã phân tích dữ liệu của hàng triệu vé máy bay do El Al bán ra trong thời gian chiến tranh và so sánh với cùng kỳ năm trước, đồng thời sử dụng các mô hình kinh tế để loại trừ những yếu tố khác ảnh hưởng đến giá vé như mùa vụ hay biến động nhu cầu thông thường.

Kết quả cho thấy giá vé trung bình tăng 16%, trong đó một số tuyến ghi nhận mức tăng mạnh hơn, từ 6% đến 31%. Đáng chú ý, ngay cả đối với các chuyến bay không kín chỗ, El Al vẫn tăng giá khoảng 25%; khoảng 16% hành khách của hãng trong giai đoạn này bay trên các chuyến như vậy.

Cơ quan chức năng nhận định rằng trong thời chiến, khi việc ra vào Israel trở thành nhu cầu thiết yếu và nhiều hành khách gần như phụ thuộc hoàn toàn vào El Al do không có lựa chọn thay thế thực sự, việc áp dụng mức giá cao hơn hàng chục phần trăm đã gây tổn hại cho người tiêu dùng.

Về phía mình, El Al bác bỏ hoàn toàn cáo buộc đã áp dụng mức giá quá cao trong thời chiến. Hãng cho rằng ngay cả khi chấp nhận đánh giá của Cơ quan Cạnh tranh về mức tăng giá trung bình 16% đối với hạng phổ thông và phổ thông cao cấp – con số mà El Al khẳng định là không chính xác – thì cũng không có tiền lệ nào coi mức tăng này là hành vi định giá quá mức. El Al cho biết sẽ trình bày đầy đủ quan điểm tại phiên điều trần và các diễn đàn pháp lý liên quan, đồng thời tin tưởng lập trường của mình sẽ được chấp nhận.