Mặt bằng lãi suất đứng trước yêu cầu điều chỉnh

Mặt bằng lãi suất ngân hàng tuần qua tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý khi một số ngân hàng vẫn duy trì lãi suất huy động ở mức cao, trong khi ở chiều cho vay, đã xuất hiện chương trình giảm sâu lãi suất.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước vừa ra văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi từ 6 tháng trở lên và tập trung giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

*Từ giảm lãi suất cho vay đến siết cuộc đua huy động

Ở chiều cho vay, xu hướng giảm lãi suất được thể hiện rõ hơn qua các chương trình cụ thể.

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho biết đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống, với lãi suất từ 6%/năm, giảm tới 2 %/năm so với mức thông thường, tùy kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn. Chương trình tập trung vào các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam và những ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ, áp dụng từ ngày 15/10/2026.

Trong khi đó, tại phiên thảo luận tổ chiều 17/10 về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI), ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết, ngân hàng cam kết từ nay đến cuối năm giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp. Theo ông, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam nhưng mới chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng, do đó nhu cầu hỗ trợ vốn của khu vực này còn rất lớn.

Đáng chú ý, tại cuộc họp về điều hành chính sách tiền tệ những tháng cuối năm ngày 16/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay vẫn còn cao, gây ảnh hưởng đến chi phí vốn, hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận tín dụng của người dân, doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Nhà nước phối hợp với các cơ quan liên quan và các tổ chức tín dụng khẩn trương triển khai các giải pháp để giảm mặt bằng lãi suất, trong đó giảm 1,5-2% lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, yêu cầu kiểm soát chặt nợ xấu, bảo đảm an toàn hệ thống và thực hiện tái cấp vốn với lãi suất hợp lý cho các ngân hàng tham gia chương trình cho vay nhà ở xã hội.

Đến ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục cụ thể hóa yêu cầu này tại văn bản số 9608/NHNN-CSTT. Theo đó, các tổ chức tín dụng được yêu cầu điều chỉnh giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, không cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn an ninh tài chính - tiền tệ.

Ở chiều cho vay, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng tập trung giảm 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Các tổ chức tín dụng phải tập trung nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ để giảm mặt bằng lãi suất.

Thông điệp điều hành lần này không chỉ dừng ở yêu cầu giảm lãi suất. Ngân hàng Nhà nước đồng thời yêu cầu các ngân hàng hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng kinh tế; tăng cường hợp vốn cho các dự án lớn nhưng không được hạ chuẩn tín dụng, không đánh đổi chất lượng tín dụng để chạy theo tăng trưởng.

Đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng theo dõi sát nợ nhóm 2, nợ xấu, các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, nợ ngoại bảng và nợ đã cơ cấu; kịp thời nhận diện và xử lý rủi ro, không để xảy ra tình trạng che giấu hoặc chậm ghi nhận nợ xấu.

Với những ngân hàng không tuân thủ chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh, Ngân hàng Nhà nướccho biết có thể xem xét lại chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm 2026 và giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp trong năm 2027, đồng thời yêu cầu thực hiện một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn quy định./.