Kết nối doanh nghiệp - nhà trường để phát triển nguồn nhân lực ESG

Ngày 23/3, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với Viện Kế toán Công chứng Anh và xứ Wales (ICAEW) tổ chức tọa đàm “Kết nối Doanh nghiệp và Nhà trường hướng tới tăng trưởng bền vững”, nhằm tăng cường liên kết đào tạo nguồn nhân lực ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị), đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường vốn trong bối cảnh phát triển bền vững đang trở thành xu hướng chủ đạo.

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hà Duy Tùng cho biết, phát triển bền vững và các tiêu chuẩn ESG đang được tích hợp ngày càng sâu vào chiến lược đầu tư và sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và thị trường vốn. Nhà đầu tư ngày càng coi trọng yếu tố bền vững khi đánh giá và lựa chọn cơ hội đầu tư, kéo theo yêu cầu minh bạch thông tin và quản trị công ty theo hướng ESG ngày càng gia tăng.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển thị trường vốn theo hướng bền vững; trong đó, khung khổ pháp lý, công bố thông tin và quản trị công ty tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt là các yêu cầu minh bạch thông tin liên quan đến phát triển bền vững. Song song đó, việc thúc đẩy áp dụng thông lệ quản trị công ty tốt cũng góp phần nâng cao chất lượng thị trường, hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tuy nhiên, để ESG thực sự đi vào thực chất, nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt. Nhu cầu nhân lực có kiến thức về ESG đang gia tăng nhanh, trong khi việc tích hợp nội dung này vào chương trình giáo dục và đào tạo vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Do đó, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm chương trình đào tạo bám sát thực tiễn, đồng thời đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của nhà đầu tư đối với các tiêu chuẩn ESG.

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Văn Sĩ, Trưởng phòng Phát triển bền vững Tập đoàn PAN & Vinaseed cho biết, xu hướng phát triển bền vững đang làm gia tăng nhanh nhu cầu nhân lực ESG. Hiện khoảng 80% doanh nghiệp niêm yết đã xây dựng kế hoạch hoặc đang triển khai ESG, trong khi số lượng doanh nghiệp công bố báo cáo ESG độc lập tăng gần gấp đôi giai đoạn 2022–2024. Nhu cầu nhân lực vì vậy không chỉ xuất hiện tại các doanh nghiệp sản xuất, thương mại – dịch vụ mà còn mở rộng sang các công ty tư vấn, kiểm toán, tài chính, với các vị trí như xây dựng chiến lược, lập báo cáo, đánh giá tuân thủ và quản lý dự án ESG.

Theo ông Nguyễn Văn Sĩ, nhân sự ESG cần kiến thức đa lĩnh vực, bao gồm hiểu biết về tiêu chuẩn báo cáo và quy định pháp luật môi trường – xã hội, cũng như các hệ thống quản lý liên quan (ISO, CSR); đồng thời phải có kỹ năng phân tích dữ liệu, xây dựng báo cáo, quản lý dự án và phối hợp liên phòng ban. Tuy nhiên, doanh nghiệp hiện gặp nhiều khó khăn trong tuyển dụng do nguồn nhân lực còn mỏng, thiếu chuyên môn, chưa có ngành đào tạo chuyên biệt và tồn tại khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế.

Đại diện Tập đoàn PAN cũng cho rằng, để thu hẹp khoảng cách này cần tăng cường hợp tác ba bên giữa nhà trường - doanh nghiệp - sinh viên; trong đó, nhà trường cần đào tạo ESG theo hướng liên ngành, bổ sung kỹ năng mềm và tổ chức các cuộc thi, sáng kiến ESG; doanh nghiệp mở rộng môi trường thực tập, triển khai dự án thực tế và tham gia hướng dẫn; còn sinh viên cần chủ động nâng cao ngoại ngữ, tích lũy kiến thức đa lĩnh vực và tham gia các chương trình thực hành tại doanh nghiệp.

Ở góc độ đào tạo, PGS.TS Bùi Quang Hùng, Phó Giám đốc phụ trách Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) cho rằng, việc tích hợp ESG vào giáo dục đại học vẫn còn nhiều thách thức như thiếu tài liệu và case study (nghiên cứu tình huống) thực tiễn tại Việt Nam, hạn chế đội ngũ giảng viên chuyên sâu, chưa có khung năng lực ESG thống nhất và khó khăn trong kết nối doanh nghiệp để đưa bài toán thực tế vào giảng dạy.

Theo PGS.TS Bùi Quang Hùng, mô hình đào tạo cần được triển khai theo hướng tích hợp ESG với các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs); trong đó, nhà trường đóng vai trò trung tâm kết nối, doanh nghiệp là nơi triển khai ESG trong thực tiễn và cơ quan quản lý tạo hành lang chính sách. Cách tiếp cận này giúp đào tạo nguồn nhân lực vừa đáp ứng yêu cầu vận hành xanh của doanh nghiệp, vừa góp phần tạo tác động rộng hơn cho xã hội.

Tại sự kiện, Ban tổ chức cũng phát động cuộc thi “Quản trị công ty hướng tới phát triển bền vững – Vietnam ESG Challenge 2026”, tiếp nối các mùa thi trước nhằm nâng cao nhận thức về quản trị công ty, ESG và kết nối sinh viên với doanh nghiệp.

Các đại biểu nhận định, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, quản trị công ty gắn với phát triển bền vững đã trở thành xu hướng tất yếu. Việc tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp không chỉ giúp hình thành nguồn nhân lực ESG chất lượng cao mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, qua đó hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững của thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn mới.