Kết nối đồng bộ năng lượng, AI và hạ tầng đáp ứng tăng trưởng công nghiệp

Chiều 4/11, Informa Markets Vietnam phối hợp cùng các Hiệp hội Năng lượng đô thị châu Á - Thái Bình Dương (APUEA); Hiệp hội Internet Vietnam; Câu lạc bộ Điện toán đám mây và Trung tâm dữ liệu Việt Nam tổ chức chuỗi hội thảo chuyên ngành năng lượng, trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng bền vững tại TP. Hồ Chí Minh.

Theo một số chuyên gia, Việt Nam đang trỗi dậy mạnh mẽ thành điểm sáng tăng trưởng hạ tầng dữ liệu trong khu vực, nhờ nhu cầu ứng dụng AI, điện toán đám mây, thương mại hóa 5G và đà chuyển đổi số sâu rộng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa và biến cơ hội thành động lực tăng trưởng, Việt Nam cần sự chuẩn bị đồng bộ từ bảo đảm nguồn điện xanh, kết nối cáp biển quốc tế,… cho đến nâng cao năng lực vận hành theo tiêu chuẩn toàn cầu.

Ông Trần Hữu Dũng, Giám đốc Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC), Đại diện khu vực phía Nam của Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA) cho biết, sự bùng nổ của AI đang định hình lại toàn bộ hạ tầng số toàn cầu. Phía sau mỗi ứng dụng AI đột phá là đòi hỏi khắt khe về năng lực tính toán, lưu trữ, kết nối, nguồn điện và giải pháp làm mát.

Nhu cầu này được minh chứng rõ nét qua những con số ấn tượng từ nghiên cứu quốc tế như dự báo đến năm 2030, toàn cầu cần đầu tư 6.700 tỷ USD cho hạ tầng tính toán, trong đó khoảng 5.200 tỷ USD dành riêng cho hạ tầng phục vụ AI. Còn Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) chỉ ra rằng, điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu sẽ tăng gần gấp đôi vào năm 2030 (lên khoảng 950 tỷ kWh), riêng các trung tâm dữ liệu tập trung phục vụ AI dự báo tăng gấp ba trong cùng giai đoạn.

Về hành lang pháp lý, hiện tại Việt Nam có Luật Viễn thông cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu đến 100% vốn trong kinh doanh dịch vụ trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây, mở ra cơ hội thu hút công nghệ, nguồn vốn và năng lực quản trị quốc tế. Hay Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (hiệu lực từ 01/01/2026) đặt ra những chuẩn mực khắt khe và rõ ràng về bảo mật, an toàn dữ liệu và trách nhiệm của các tổ chức xử lý dữ liệu.

Liên quan đến chuyên ngành năng lượng, bà Nguyễn Thị Phương Yến, Phó giám đốc Trung tâm Thông tin năng lượng và Phát triển thị trường điện lực thuộc Cục Điện lực, Bộ Công Thương đánh giá, ngành năng lượng trên phạm vi toàn cầu đang có thay đổi sâu sắc như chuyển dịch năng lượng, phát triển công nghệ mới, chuyển đổi số,…

Đặc biệt, yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đang làm thay đổi không chỉ cách thức sản xuất, cung ứng và tiêu thụ năng lượng mà còn cả mô hình phát triển của các ngành kinh tế.

Đối với Việt Nam, năng lượng luôn giữ vai trò nền tảng đối với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và bảo đảm các mục tiêu phát triển bền vững. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm cung ứng năng lượng đầy đủ, an toàn và ổn định, mà còn phải từng bước xây dựng một hệ thống năng lượng hiện đại, hiệu quả, có khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ và thị trường.

Bà Yến cũng chia sẻ thêm, nhằm thực hiện được những mục tiêu đó, ngoài hoàn thiện thể chế, chính sách và phát triển cơ sở hạ tầng, Việt Nam coi trọng vai trò của đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, huy động nguồn lực đầu tư và tăng cường hợp tác giữa khu vực công và khu vực tư nhân. Chính vì vậy, cùng với sự đa dạng của công nghệ thì quan trọng hơn là cách tiếp cận kết nối giữa chính sách, công nghệ, thị trường và đầu tư.

Ngoài ra, khi những định hướng chính sách tiếp cận phù hợp với nhu cầu thực tế của ngành năng lượng hiện nay sẽ được chuyển hóa thành giải pháp cụ thể, còn công nghệ tiên tiến được đưa vào ứng dụng tạo ra cơ hội đầu tư và kết nối với nhu cầu phát triển của thị trường.

Do đó, cơ quan quản lý cần đóng vai trò định hướng và kiến tạo môi trường phát triển; doanh nghiệp và nhà đầu tư mang đến nguồn lực, công nghệ và những kinh nghiệm từ thực tiễn thị trường; tổ chức quốc tế và hiệp hội chuyên ngành góp phần thúc đẩy trao đổi tri thức, chia sẻ kinh nghiệm và mở rộng hợp tác.

Đồng quan điểm, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, sự kết nối mạng lưới chuyên ngành công nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn công nghệ đồng bộ, xem xét đầy đủ hiệu suất, chi phí vận hành và khả năng bảo trì, hướng đến sử dụng tài nguyên hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Về phía Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật cùng Hội Nước và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh sẵn sàng phối hợp với các đối tác trong nước và quốc tế, kết nối tri thức với thực tiễn, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

Mặt khác, việc mở rộng kết nối giữa lĩnh vực năng lượng với các ngành như công nghiệp, công nghệ làm mát, quản lý tài nguyên nước, hạ tầng số và trung tâm dữ liệu không chỉ có mối quan hệ ngày càng chặt chẽ, mà còn phản ánh xu hướng phát triển mang tính tích hợp.

Từ đó, có thể thấy hiệu quả năng lượng và phát triển bền vững không còn là yêu cầu riêng của ngành năng lượng, mà ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế.