Kết nối ngân hàng – doanh nghiệp – nhà nông thúc đẩy tín dụng xanh

 

Sáng 19/12, tại Hà Nội, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam đã tổ chức Lễ tổng kết Đề án truyền thông “Tín dụng xanh cho doanh nghiệp và nhà nông năm 2025”, đồng thời phối hợp với một số bộ, ngành và tổ chức liên quan tổ chức Hội thảo “Tín dụng xanh cho doanh nghiệp và nhà nông”. 

Nông nghiệp là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất của biến đổi khí hậu, đồng thời cũng là ngành có tiềm năng lớn trong việc giảm phát thải, phát triển kinh tế tuần hoàn và gia tăng giá trị bền vững. Để quá trình chuyển đổi xanh diễn ra thực chất, yếu tố then chốt là khả năng huy động và tiếp cận các nguồn lực tài chính, đặc biệt là tín dụng xanh. Chính vì vậy, Đề án truyền thông “Tín dụng xanh cho doanh nghiệp và nhà nông năm 2025” được Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam triển khai với sự ủng hộ của nhiều bộ, ngành, cơ quan truyền thông, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong suốt quá trình triển khai, thông qua các hoạt động tuyên truyền, khảo sát, thăm dò ý kiến, đào tạo, tập huấn và chia sẻ kinh nghiệm, đề án đã tiếp cận hàng trăm doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân trên cả nước. Qua đó, nhận thức về lợi ích của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản xuất xanh – sạch – tuần hoàn – hữu cơ, cũng như yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững đã được nâng lên rõ rệt. Đặc biệt, các chính sách tín dụng xanh của Nhà nước và hệ thống ngân hàng đã được giới thiệu, phổ biến sâu rộng hơn tới các chủ thể sản xuất nông nghiệp, góp phần tạo hiệu ứng truyền thông tích cực, thúc đẩy nông nghiệp xanh và giảm phát thải khí nhà kính.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy nhu cầu vốn của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân cho các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải ngày càng lớn, trong khi việc tiếp cận tín dụng xanh vẫn còn nhiều rào cản. Thông tin về chính sách tín dụng xanh chưa được phổ biến đồng đều; “điểm chạm” giữa ngân hàng, doanh nghiệp và nhà nông còn lỏng lẻo; năng lực thực hành ESG của doanh nghiệp còn hạn chế; khung pháp lý và hệ thống tiêu chí đánh giá chưa đồng bộ. Đây là những yếu tố khiến nhiều đối tượng thụ hưởng tiềm năng chưa thể tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi.

Tại hội thảo “Tín dụng xanh cho doanh nghiệp và nhà nông”, các chuyên gia và doanh nghiệp thống nhất nhận định rằng tín dụng xanh là xu hướng tất yếu để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Dù vậy, quy mô tín dụng xanh tại Việt Nam hiện vẫn còn khiêm tốn so với tổng tín dụng của nền kinh tế. 

Đến ngày 30/11/2025, dư nợ tín dụng xanh toàn hệ thống ước đạt khoảng 750 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 4,5% tổng dư nợ, dù tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn từ năm 2017 đến nay đạt trên 21%/năm. Mức tăng này được đánh giá là tích cực nhưng vẫn chưa tương xứng với mục tiêu của Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Nhiều ý kiến cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng ngân hàng do thiếu tài sản bảo đảm, chi phí chuyển đổi xanh lớn và thời gian hoàn vốn dài. Để cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu tiên nhằm thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn từ khu vực tư nhân vào các dự án xanh. Nhà nước cần đóng vai trò điều tiết thông qua việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao tính minh bạch, bảo đảm an toàn và ổn định của hệ thống tài chính. Song song với đó, bản thân doanh nghiệp cũng phải chủ động xây dựng chiến lược xanh hóa hoạt động sản xuất – kinh doanh, đầu tư đổi mới công nghệ theo hướng công nghệ xanh và tăng cường trách nhiệm xã hội, coi đây là lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Trần Hoài Phương – Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp, Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) cho biết, thời gian qua HDBank đã liên tục triển khai các gói tín dụng xanh và ưu đãi dành cho doanh nghiệp. Nhiều gói tín dụng quy mô hàng nghìn tỷ đồng đã được triển khai cho các lĩnh vực hạ tầng, công nghệ số, nông nghiệp, xuất nhập khẩu và kinh doanh mùa cao điểm, với lãi suất cạnh tranh, góp phần hỗ trợ tối ưu dòng tiền và chi phí cho doanh nghiệp phát triển bền vững, đồng thời thực hiện chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về kinh tế xanh. 

Mới đây, ngân hàng Sacombank cũng đã cho ra mắt Gói sản phẩm Tài chính xanh (Sacombank Eco) - giải pháp tài chính toàn diện giúp khách hàng vừa tối ưu lợi ích, vừa đồng hành cùng ngân hàng trong nỗ lực bảo vệ môi trường…

Theo ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam dù Quyết định 21/2025/QĐ-TTg đã bước đầu đưa ra một số tiêu chí phân loại dự án xanh, song hệ thống vẫn thiếu cơ sở dữ liệu chuẩn. Các ngân hàng gặp khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả và rủi ro của dự án do chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia về phát thải, năng lượng và mức độ minh bạch của dự án. Bên cạnh đó, các ưu đãi hiện nay chưa đủ mạnh, lãi suất cho vay xanh chưa tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với tín dụng thông thường, khiến động lực cho vay của ngân hàng còn hạn chế, nhất là trong bối cảnh các quỹ bảo lãnh hoặc cơ chế bù đắp rủi ro môi trường chưa phát huy hiệu quả. Ngoài ra, sự khác biệt giữa tiêu chuẩn xanh trong nước và thông lệ quốc tế cũng gây khó khăn cho ngân hàng trong việc huy động vốn dài hạn từ các tổ chức quốc tế và phát hành trái phiếu xanh.

Đối với doanh nghiệp, ông Hồ Xuân Hùng cho rằng, điểm nghẽn lớn nằm ở năng lực ESG. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn thiếu kiến thức, nhân lực và nguồn lực tài chính để áp dụng và báo cáo theo các tiêu chuẩn ESG, từ đó gặp khó trong tiếp cận vốn xanh và tham gia thị trường tài chính xanh.

Tại hội thảo, các chuyên gia, đơn vị đã giới thiệu các chính sách tín dụng xanh và cơ chế ưu đãi, kết nối doanh nghiệp – ngân hàng – nhà nông; chia sẻ kinh nghiệm triển khai các mô hình sản xuất, kinh doanh xanh, giảm phát thải trong chuỗi giá trị nông sản. Đồng thời, kiến nghị Nhà nước sớm triển khai đồng bộ các giải pháp gồm: xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về phát thải và năng lượng; ban hành các ưu đãi mạnh mẽ hơn ngoài cấp bù lãi suất; nâng cao năng lực ESG cho doanh nghiệp và hoàn thiện khung pháp lý cho trái phiếu xanh theo chuẩn quốc tế.