Khắc phục "thẻ vàng" IUU: Giải quyết 4 vấn đề trọng tâm chống khai thác IUU

Từ nay đến tháng 4/2024 là thời điểm Đoàn Thanh tra của Uỷ ban Châu Âu (EC) sang Việt Nam thanh tra lần thứ 5, tỉnh Kiên Giang tập trung thực hiện các giải pháp cấp bách, giải quyết 4 vấn đề trọng tâm trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC đối với thủy sản Việt Nam.

Theo đó, tỉnh quyết liệt ngăn chặn tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài khai thác đánh bắt hải sản trái phép; rà soát hồ sơ xử lý dứt điểm tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, vi phạm mất kết nối VMS theo quy định. Tỉnh cũng nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, trách nhiệm thi hành công vụ của các tổ chức cá nhân trong việc điều tra, xác minh, xử lý các vụ việc vi phạm khai thác IUU.

Bên cạnh đó, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý chặt chẽ và xử lý dứt điểm đối với nhóm tàu cá “3 không” (không đăng ký, không giấy phép khai thác, không đăng kiểm), đảm bảo không vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp. Đồng thời, kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản trên địa bàn, nghiêm cấm và xử lý nghiêm các trường hợp hợp thức hóa hồ sơ xác nhận, chứng nhận sản phẩm thủy sản khai thác đối với các lô hàng thủy sản khai thác xuất khẩu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Lê Quốc Anh cho biết: Tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Kiên Giang tổng kiểm tra, rà soát và thiết lập kênh thông tin để quản lý toàn bộ tàu cá trên địa bàn, đảm bảo nắm chắc về số lượng, tình trạng tàu cá đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, chuyển nhượng, mua bán, xóa đăng ký, hoạt động ngoài tỉnh, lắp đặt thiết bị VMS… Cùng đó, xử lý nghiêm, triệt để theo quy định tàu cá “3 không”, tàu cá không đủ điều kiện tham gia khai thác thủy sản.

Đồng thời, theo dõi, giám sát tất cả tàu cá hoạt động trên biển qua hệ thống giám sát tàu cá, nắm rõ và xử lý nghiêm từng trường hợp vi phạm quy định về mất kết nối VMS, lập danh sách theo dõi, xử lý đến cùng các vụ việc vi phạm…

Từ đó, đảm bảo 100% tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên ra vào cảng, xuất nhập bến phải có đầy đủ giấy tờ đúng quy định, có lắp đặt thiết bị VMS và hoạt động liên tục. Tất cả tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên bốc dỡ sản phẩm thủy sản khai thác tại cảng cá phải được giám sát và truy xuất nguồn gốc, thực hiện đúng quy định việc xác nhận, chứng nhận sản phẩm thủy sản khai thác trên ngư trường trong nước.

Tỉnh cũng yêu cầu Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Kiên Giang thực hiện các biện pháp mạnh không để tàu cá vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, điều tra, xử phạt 100% các trường hợp vi phạm. Đặc biệt, sau khi nhận được thông tin tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài thì điều tra, xác minh, xử lý ngay và báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh tiến độ thực hiện 5 ngày/lần.

Bộ đội Biên phòng Kiên Giang kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra vào các trạm kiểm soát biên phòng, đảm bảo đầy đủ các thủ tục theo quy định và thiết bị giám sát hành trình tàu cá, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Ngoài ra, kiểm soát 100% tàu cá tỉnh khác hoạt động trên địa bàn tỉnh, chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các địa phương có liên quan để kịp thời ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm khai thác IUU.

Các ngành chức năng tỉnh, đơn vị có liên quan xác minh, xử phạt 100% các trường hợp vi phạm quy định về mất kết nối VMS, vượt ranh giới trên biển, tàu cá không thực hiện sang tên, đổi chủ theo quy định… Điều tra, xử lý triệt để các trường hợp tàu cá gửi thiết bị VMS trên tàu khác, tàu cá tiếp tay, vận chuyển thiết bị VMS của tàu cá khác; tăng cường tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trên biển.

Các địa phương biển, đảo của tỉnh rà soát quản lý nhà nước và thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU để bổ sung, khắc phục tồn tại, hạn chế, tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống IUU phù hợp với tình hình mới; khoanh vùng theo dõi, giám sát chặt chẽ những đối tượng có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài khai thác hải sản bất hợp pháp để kịp thời ngăn chặn, có biện pháp xử lý phù hợp những trường hợp cố tình vi phạm.

Công an tỉnh Kiên Giang cũng tập trung, khẩn trương củng cố hồ sơ các vụ án đã khởi tố bị can, đề nghị truy tố và xét xử hành vi tổ chức, môi giới, móc nối đưa tàu cá, ngư dân đi khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài.

Tỉnh kiến nghị các lực lượng Trung ương đóng trên địa bàn như Cảnh sát biển 4, Vùng 5 Hải quân, Hải đoàn Biên phòng 28 và Chi cục Kiểm ngư Vùng 5, tăng cường quản lý vùng biển giáp ranh, chồng lấn nhằm ngăn chặn triệt để tàu cá trong tỉnh vi phạm vùng biển nước ngoài.

Theo Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh Kiên Giang, tỉnh có 99,3% số tàu cá đang hoạt động đã lắp đặt VMS. Tỉnh hiện có 2 cảng cá được chỉ định thực hiện xác nhận nguyên liệu thủy sản là Cảng cá Tắc Cậu (Châu Thành) và Cảng cá An Thới (TP. Phú Quốc).

Tình hình tàu cá Kiên Giang vi phạm vùng biển nước ngoài đã giảm đáng kể, năm 2023, phát hiện 16 vụ/22 tàu có dấu hiệu vi phạm vùng biển nước ngoài. Tỉnh xử phạt vi phạm hành chính 5 vụ/5 đối tượng hơn 5,6 tỷ đồng, tịch thu 6 tàu cá; khởi tố 4 vụ về hành vi tổ chức xuất cảnh trái phép, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, sử dụng chất nổ khai thác hải sản trái phép.