Khai thác du lịch sinh thái gắn với bảo vệ môi trường Vườn quốc gia Hoàng Liên

Khai thác du lịch sinh thái gắn với bảo vệ môi trường Vườn quốc gia Hoàng Liên. Ảnh: TTXVN

Sau 15 năm thành lập, Vườn quốc gia Hoàng Liên (Lào Cai) không chỉ thực hiện tốt công tác cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật, bảo vệ rừng gắn với phát triển sinh kế cho người dân... mà còn tận dụng được thế mạnh phát triển du lịch sinh thái với danh hiệu "Vườn di sản ASEAN", khẳng định vị trí của Vườn trong bản đồ du lịch Việt Nam.

Nhiều điểm du lịch hấp dẫn du khách

Sở hữu nhiều danh lam, thắng cảnh nổi tiếng như đỉnh Fansipan, Suối Vàng - Thác Tình yêu, Vũng Rồng - Giếng Tiên; các tuyến, điểm du lịch trong Vườn quốc gia Hoàng Liên đã dần hình thành và trở thành điểm đến không thể thiếu của du khách khi đến Sa Pa.

Từ lợi thế này, đơn vị đã đưa vào khai thác nhiều loại hình du lịch hấp dẫn như, đi bộ khám phá thiên nhiên, tìm hiểu con người và văn hóa bản địa; du lịch nghỉ dưỡng, cắm trại trong rừng; du lịch nghiên cứu khoa học, tìm hiểu đa dạng sinh học; du lịch sinh thái kết hợp giáo dục môi trường...

Mỗi loại hình du lịch sinh thái trong Vườn quốc gia Hoàng Liên đều có vẻ đẹp, sự hấp dẫn riêng; trong đó không thể không nói tới đỉnh cao mây ngàn nóc nhà Đông Dương Fansipan.

Fansipan trong cảm nhận của du khách Huy Công, người đạt giải nhì Cuộc thi viết về Vườn quốc gia Hoàng Liên năm 2016 như sau: "Fansipan rất đẹp, đường đến Fansipan còn đẹp gấp bội.

Nếu chưa từng được ngắm nhìn rừng Đỗ quyên rực rỡ sắc màu, chưa từng lạc vào rừng Vân sam ngào ngạt hương thơm hay chưa bao giờ ngắm hoàng hôn từ một trạm dừng chân nào đó, hẳn người đó chưa thực sự thấy được sự bí ẩn đến ngỡ ngàng mà thiên nhiên nơi đây ban tặng.

Những món quà tuyệt vời đó chỉ dành cho những người thực sự yêu thiên nhiên, ưa khám phá mà thôi. Hãy một lần lạc giữa rừng hoa, hãy một lần ngâm mình trong dòng suối mát, chỉ khi đó bạn mới thực sự hòa mình vào thiên nhiên nơi đây, để rồi cảm thấy trân quý hơn cuộc sống mà ta đang có".

Những du khách đến với rừng Hoàng Liên và chinh phục thành công Fansipan đều sửng sốt trước một rừng chè cổ thụ được ví như kho báu của đại ngàn nơi đây. Mọc ở độ cao 2.500 m, những cây chè to ôm không xuể tỏa bóng rợp mát cả một khoảng không gian.

Theo các nhà khoa học, ở độ cao này, môi trường khắc nghiệt, giá lạnh thấu xương, mùa đông tuyết phủ, nước trong đất cũng đóng băng, cây chè phải nhọc nhằn hút dinh dưỡng từ đá, do đó, lớn rất chậm.

Theo tính toán của các nhà khoa học người Nhật, ở môi trường khắc nghiệt, trên độ cao này, mỗi năm đường kính thân cây chè chỉ lớn thêm được 1mm. Những cây chè cổ thụ, tốc độ lớn còn chậm hơn rất nhiều.

Chính vì thế, với những cây chè có vòng thân 2-3 người ôm trong đại ngàn Hoàng Liên Sơn đều có tuổi cả ngàn năm. Vị chè rừng đặc biệt đến nỗi một vị giáo sư Nhật Bản khi được uống trà trong ống trúc do porter người Mông chế biến đã từng nói rằng: “Trong bát nước chè xanh, có đủ 18 vị đầu đẳng của chè ngon trên thế giới”.

Tận dụng những ưu thế đó, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ khách du lịch, Vườn quốc gia Hoàng Liên đã xây dựng lán nghỉ, nhà ăn tại độ cao 2.200 m và 2.800 m trên tuyến Trạm Tôn - Fansipan; lán nghỉ kết hợp trạm kiểm soát rừng tại độ cao 2.600 m tuyến Cát Cát - Fansipan.

Bên cạnh đó, Vườn quốc gia Hoàng Liên còn đầu tư xây dựng nhiều hạng mục công trình trên tuyến Suối Vàng - Thác Tình yêu. Nhờ sự quan tâm, đầu tư này, lượng khách du lịch đến tham quan Vườn quốc gia Hoàng Liên tăng lên đáng kể.

Nếu năm 2009, chỉ có trên 3.000 lượt khách, năm 2016, đã thu hút trên 107.000 lượt khách, đạt doanh thu trên 7,5 tỷ đồng từ du lịch.

Vườn quốc gia Hoàng Liên đang hoàn thiện thủ tục trình UBND tỉnh phê duyệt dự án đầu tư cơ sở hạ tầng (gồm nhà nghỉ, nhà hàng, cửa hàng lưu niệm, phòng trưng bày đa dạng sinh học) tại Trạm Núi Xẻ, hứa hẹn là điểm du lịch thu hút du khách trong tương lai.

Bảo vệ môi trường đứng trước nhiều thách thức

Cùng với phát triển du lịch, công tác bảo vệ môi trường được Vườn quốc gia Hoàng Liên đặc biệt chú trọng, coi đó là yếu tố sống còn, quyết định cho sự phát triển bền vững của đơn vị.

Theo ông Nguyễn Trọng Bắc, Trưởng phòng Giáo dục môi trường, Vườn quốc gia Hoàng Liên, lượng khách du lịch tham quan Vườn tăng, mang lại doanh thu cho ngân sách Nhà nước. Cũng vì thế, việc bảo vệ môi trường ngày càng khó khăn do du khách xả rác trên các tuyến du lịch.

Nhận thức được đây là vấn đề đáng lo ngại, Ban Giám đốc Vườn quốc gia Hoàng Liên đã chỉ đạo thực hiện nhiều biện pháp; trong đó hiệu quả nhất là việc đổi mới công tác vệ sinh trên các tuyến du lịch trong Vườn.

Chương trình được khởi động từ cuối năm 2015 với điểm cốt lõi là xóa bỏ thùng rác dọc tuyến leo núi, phát túi nilon, vận động khách du lịch, hướng dẫn viên và người khuôn vác tự phân loại, mang rác ra khỏi rừng. Chương trình đã mang lại hiệu quả tích cực, được du khách ủng hộ nhiệt tình, lượng rác thải giảm đi rõ rệt.

Sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và văn hóa bản địa độc đáo, vì vậy, trong những năm qua, nhiều tổ chức nước ngoài đặt vấn đề hợp tác, đầu tư, hướng dẫn và trợ giúp Vườn quốc gia Hoàng Liên. Nhờ đó, nhiều chương trình hợp tác quốc tế về du lịch sinh thái và giáo dục môi trường được triển khai.

Trong đó có sự hợp tác giữa đơn vị với Vườn quốc gia Pyrenees (Cộng hòa Pháp) để xây dựng dự án phát triển du lịch sinh thái và giáo dục môi trường trong Vườn quốc gia Hoàng Liên.

Ông Nguyễn Quang Vĩnh, Giám đốc Vườn quốc gia Hoàng Liên cho biết, bên cạnh việc khai thác các loại hình du lịch, công tác giáo dục bảo vệ môi trường cho người dân cũng được đơn vị thực hiện thường xuyên.

Nếu như trước đây, việc tuyên truyền, giáo dục chủ yếu được thực hiện tại các xã vùng lõi Vườn quốc gia Hoàng Liên, nay được mở rộng tới nhiều đối tượng như học sinh, sinh viên, khách du lịch, hướng dẫn viên...

Để việc tuyên truyền đạt hiệu quả cao, Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường Hoàng Liên đã xuất bản, cấp phát nhiều ấn phẩm như: Cẩm nang chinh phục đỉnh Fansipan, Sách du lịch sinh thái Vườn quốc gia Hoàng Liên... cung cấp đầy đủ thông tin về các hoạt động du lịch và giáo dục môi trường, đa dạng sinh học cũng như nội quy, quy định về hoạt động du lịch trong Vườn quốc gia Hoàng Liên.

Bên cạnh đó, Vườn quốc gia Hoàng Liên còn tổ chức vinh danh, trao kỷ niệm chương cho du khách chinh phục thành công đỉnh Fansipan và có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường trên tuyến du lịch.

Theo ông Nguyễn Quang Vĩnh, nhằm phát triển du lịch sinh thái gắn với giáo dục môi trường, thời gian tới, Vườn quốc gia Hoàng Liên sẽ tăng cường khảo sát, khai thác và phát triển thêm nhiều tuyến, điểm du lịch mới; đa dạng hóa các loại hình du lịch sinh thái khám phá thiên nhiên suối thác, du lịch cộng đồng bản làng, sản phẩm phục vụ du lịch đi kèm như, đồ lưu niệm, chương trình, sự kiện du lịch gắn kết giữa Vườn và khách du lịch; đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến du lịch...

Đơn vị chú trọng hơn nữa công tác giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức trong việc bảo vệ tài nguyên rừng và thu gom rác thải du lịch tới đông đảo người dân, khách du lịch, hướng dẫn viên, các doanh nghiệp lữ hành…/.