Khẩn trương khắc phục sự cố lún của công trình Đập ngăn mặn An Mỹ

Ngày 1/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, ngay sau khi có chỉ đạo từ UBND tỉnh, đơn vị đã có báo cáo về hiện tượng lún của công trình Đập ngăn mặn An Mỹ (xã An Lương, tỉnh Gia Lai). Công trình có tổng mức đầu tư xây dựng 80 tỷ đồng, từ nguồn vốn ngân sách được giao cho UBND huyện Phù Mỹ (cũ) làm chủ đầu tư (nay là UBND xã An Lương là đơn vị kế thừa);  Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Thủy lợi II (HECII) thiết kế và giám sát thi công xây dựng, Công ty TNHH Tân Lập tổ chức thi công xây dựng.

Theo tìm hiểu của phóng viên, công trình được bàn giao nghiệm thu bàn giao cho Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định quản lý, sử dụng ngày 25/6/2025. Tuy nhiên, đến nay, công trình đã có hiện tượng lún (nghiêng về một bên) và có thể nhìn thấy bằng mắt thường tại khoang số 4 và 5 nhưng chưa phát hiện được các vết nứt.

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, sau khi thực hiện quan trắc đo đạc, tại  khối 3 (khoang số 4, số 5), độ lún thực tế trung bình 11,35 cm (lớn nhất 15,9 cm, nhỏ nhất 6,8 cm) lớn hơn độ lún tính toán theo thiết kế 4,75 cm, vượt độ lún thiết kế cho phép là 8 cm. Riêng tại các các khối 1 (khoang số 1, số 2), khối 2 (khoang số 3) độ lún thực tế không đáng kể ( khoảng 1,7 cm) nhỏ hơn độ lún tính toán theo thiết kế (4,72÷4,75 cm).

Qua kiểm tra bằng mắt thường khe lún giữa khối 2 và khối 3 tách ra, số liệu đo đạc cho thấy khối 3 có xu hướng nghiêng về phía vai phải đập, với độ nghiêng 0,0038.

Hiện nay, công trình vẫn hoạt động bình thường chưa có dấu hiện nứt kết cấu khung, sàn và vách ngăn nhà bao che; hệ thống thiết bị vận hành và cửa van vẫn hoạt động bình thường không bị kẹt. Tuy nhiên, do khối 3 có độ lún lớn nghiêng về phía vai phải nên làm lệch với mực nước tưới được thiết kế của các khoang nên làm giảm hiệu quả dâng nước tưới.

Phó Giám đốc sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, ông Vũ Ngọc An cho rằng, hiện tượng lún trong các công trình xây dựng nói chung và công trình thủy lợi nói riêng là không tránh khỏi. Trong khi đó, đập ngăn mặn An Mỹ xây dựng trên nền đất yếu, địa chất phức tạp, trong quá trình khảo sát thiết kế đã có phương án xử lý lún nền và công trình bằng cọc bê tông cốt thép liên kết cứng với đáy móng đập, tư vấn thiết kế đã tính toán độ lún công trình (4,72÷4,75 cm) nằm trong phạm vi cho phép (8 cm). Hiện công trình vẫn vận hành bình thường và đang nằm trong ngưỡng an toàn.

Theo báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, qua thời gian 1 năm vận hành, khai thác, độ lún khối 1, khối 2 là không đáng kể, riêng khối 3 độ lún vượt giới hạn cho phép theo thiết kế. Hiện nguyên nhân chưa xác định, bước đầu nhận diện có thể do sức chịu tải địa chất nền của khối 3 thực tế thay đổi cục bộ, không như đánh giá ban đầu trong giai đoạn khảo sát thiết kế, làm sai lệch kết quả tính toán lún.

Được biết, Đập ngăn mặn An Mỹ, công trình cấp III được xây dựng trên sông La Tinh cách cầu An Mỹ 190,0m về phía thượng lưu, trước đây thuộc xã Mỹ Cát, huyện Phù Mỹ nay là xã An Lương. Hình thức đập tràn đỉnh rộng có cửa điều tiết bằng van phẳng, tiêu năng bể. Đập gồm 5 khoang tràn chia thành 3 khối (khối 1 phía vai trái đập gồm khoang số 1 và khoang số 2, khối 2 ở giữa là khoang số 3, khối 3 phía vai phải đập gồm khoang số 4 và khoang số 5), mỗi khoang rộng 13,5 m, tổng chiều rộng khoang tràn 67,5 m, cao trình ngưỡng đập -2 m. Chiều dài ngưỡng đập 12 m; nối tiếp thượng lưu đập, sân trước dài 7 m; nối tiếp hạ lưu đập, bể tiêu năng dài 10 m, sân sau dài 10 m. Cửa van phẳng vận hành bằng tời điện đặt trên hệ giàn công tác có nhà bao che.

Trước vụ việc trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng Thủy lợi II (Tư vấn thiết kế và Giám sát thi công xây dựng): đo vẽ lại hồ sơ lún của công trình, kiểm tra, đánh giá lại địa chất nền công trình, tính toán lại độ lún nền và khả năng an toàn chịu lực của kết cấu nền, móng và khung sàn công trình trong trạng thái lún hiện tại; đề xuất phương án nâng cửa van khoang số 4 và khoang số 5 đảm bảo dâng nước tưới theo thiết kế. Lập báo cáo đánh giá về tình trạng lún và an toàn chịu lực của công trình, kiến nghị đề xuất phương án xử lý (nếu có).

Sau khi có phương án nâng cửa van của đơn vị tư vấn thiết kế được chủ đầu tư thống nhất, nhà thầu tự bỏ kinh phí để thi công khắc phục cửa van khoang số 4, số 5 đảm bảo dâng nước tưới theo thiết kế; phối hợp với chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, thẩm tra, giám sát thi công, đơn vị quản lý vận hành tiếp tục theo dõi, quan trắc lún của công trình đến khi tắt lún theo quy định.