Khi doanh nghiệp chăn nuôi cùng bắt tay giảm phát thải mê-tan

Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp lớn đã chủ động đầu tư các hệ thống công nghệ mới nhằm kiểm soát khí thải, vừa cải thiện hình ảnh thương hiệu, vừa mở rộng cơ hội xuất khẩu trong bối cảnh toàn cầu ngày càng chú trọng đến sản phẩm “xanh”.

Khí mê-tan – thách thức của ngành chăn nuôi hiện đại

Tính đến năm 2026, ước tính Việt Nam có gần 11 triệu gia súc gồm trâu bò dê cừu, hơn 580 triệu gia cầm và khoảng gần 30 triệu con lợn. Với quy mô ngày càng lớn, chăn nuôi Việt Nam đã trở thành nguồn phát thải khí mê-tan đáng kể. Khí này chủ yếu sinh ra từ quá trình tiêu hóa của trâu bò và việc xử lý chất thải chăn nuôi trong điều kiện yếm khí. Nếu không được kiểm soát, lượng phát thải sẽ tiếp tục gia tăng, gây sức ép lớn đến môi trường và ảnh hưởng đến uy tín của sản phẩm chăn nuôi Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Các doanh nghiệp chăn nuôi quy mô công nghiệp hiểu rõ rằng việc giảm phát thải không chỉ để đáp ứng yêu cầu pháp lý, mà còn gắn liền với tính cạnh tranh lâu dài. Từ đó, nhiều khoản đầu tư đáng kể đã được triển khai, mở ra bước chuyển mình quan trọng cho ngành.

Chuẩn chất lượng được Vinamilk mở rộng trên toàn chuỗi, từ nguyên liệu, trang trại đến sản xuất và thành phẩm. Ảnh: Vi Nam

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp chăn nuôi lớn đã dành ngân sách đầu tư vào hệ thống giảm phát thải. Một trong những công nghệ phổ biến nhất là hầm biogas quy mô công nghiệp. Không chỉ xử lý chất thải, những hầm biogas này còn được thiết kế để thu hồi và tinh chế khí mê-tan, phục vụ phát điện hoặc cung cấp năng lượng cho chính trang trại.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng áp dụng công nghệ tách phân, vừa giảm ô nhiễm, vừa tạo ra nguyên liệu sản xuất phân hữu cơ. Một số nơi còn kết hợp hệ thống xử lý chất thải với mô hình trang trại năng lượng mặt trời, tạo nên chuỗi sản xuất khép kín và thân thiện môi trường.

Ngoài khâu xử lý chất thải, nhiều doanh nghiệp cũng chú trọng cải thiện khẩu phần ăn của vật nuôi. Việc bổ sung enzyme, men vi sinh hoặc phụ gia thảo mộc giúp giảm phát sinh khí mê-tan trong quá trình tiêu hóa, đồng thời tăng hiệu quả sử dụng thức ăn. Đây là hướng đi mới, đòi hỏi nghiên cứu bài bản nhưng hứa hẹn mang lại hiệu quả kép: giảm phát thải và nâng cao năng suất. 

Hướng đến ngành chăn nuôi xanh và bền vững

Kết quả từ các dự án đầu tư của doanh nghiệp đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Những trang trại ứng dụng hầm biogas quy mô lớn không chỉ giúp giảm ô nhiễm môi trường mà còn tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí năng lượng mỗi năm. Việc tận dụng khí sinh học để phát điện hoặc vận hành thiết bị đã giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch, đồng thời góp phần hạ giá thành sản xuất.

Các hệ thống tách phân và xử lý chất thải hiện đại đã giúp tạo ra nguồn phân bón hữu cơ chất lượng cao, có thể bán ra thị trường hoặc sử dụng nội bộ, thay thế một phần phân bón hóa học. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần cải tạo đất, thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn.

Về mặt môi trường, lượng phát thải khí mê-tan từ chất thải chăn nuôi đã giảm đáng kể ở những trang trại áp dụng công nghệ mới. Nhiều doanh nghiệp báo cáo mức giảm phát thải lên đến hàng chục nghìn tấn CO₂ tương đương mỗi năm. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy ngành chăn nuôi Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia vào cơ chế tín chỉ các-bon trong tương lai gần. Như tập đoàn TH đã có nhiều sản phẩm đạt trạng thái trung hòa các-bon, là là trạng thái khi tổng lượng khí thải CO₂ do con người tạo ra cân bằng hoàn toàn với lượng CO₂ được hấp thụ hoặc loại bỏ khỏi bầu khí quyển.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giảm phát thải, các doanh nghiệp chăn nuôi đã vạch ra lộ trình phát triển dài hạn. Một số tập đoàn đặt mục tiêu toàn bộ hệ thống trang trại sẽ ứng dụng công nghệ xử lý chất thải khép kín vào năm 2030. Việc nghiên cứu và sử dụng các phụ gia giảm khí mê-tan trong thức ăn cũng sẽ được mở rộng, đi đôi với việc nâng cao chất lượng giống để tăng năng suất và giảm cường độ phát thải.

Đầu tư vào hệ thống giảm phát thải khí mê-tan không chỉ là trách nhiệm mà còn là tầm nhìn chiến lược của các doanh nghiệp. Trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng ưu tiên sản phẩm “xanh”, việc đi trước trong lộ trình giảm phát thải sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam khẳng định thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm và tiếp cận được nhiều thị trường khó tính. Khi doanh nghiệp, người nông dân và chính quyền cùng chung tay, mục tiêu giảm 30% lượng phát thải khí mê-tan vào năm 2030 mà Việt Nam cam kết tại Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.