Khi dược liệu Tây Ninh bước vào chuỗi giá trị mới

Ngày 22/9, tại Trại Thực nghiệm Khoa học công nghệ - Trung tâm Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo tỉnh Tây Ninh, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh tổ chức Hội thảo khoa học trình diễn kết nối cung cầu Công nghệ lần 3 năm 2026, với chủ đề “Ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong tối ưu hóa chuỗi giá trị của dược liệu tỉnh Tây Ninh”.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo các sở, ngành địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, cùng các cơ quan, đơn vị liên quan. Đây là dịp để các bên trao đổi về nhu cầu thực tế, năng lực nghiên cứu, giải pháp công nghệ và khả năng hình thành các liên kết trong phát triển vùng nguyên liệu, chế biến, nâng cao chất lượng và thương mại hóa sản phẩm dược liệu trên địa bàn tỉnh.

Theo Sở Y tế tỉnh Tây Ninh, địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế về điều kiện tự nhiên, đất đai và nguồn nguyên liệu để phát triển đa dạng các loại cây dược liệu. Đây không chỉ là hướng đi góp phần đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp, còn mở ra khả năng hình thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, gắn với công nghiệp chế biến, chăm sóc sức khỏe và phát triển thị trường.

Tuy nhiên, để dược liệu thực sự trở thành ngành hàng có giá trị và sức cạnh tranh, Tây Ninh cần từng bước chuyển từ phương thức sản xuất, chế biến truyền thống sang hướng hiện đại, đồng bộ, chuẩn hóa và bền vững. Trong quá trình này, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả toàn bộ chuỗi giá trị.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, hội thảo được xem là diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất với các trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và nhà khoa học, qua đó tìm kiếm những giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện sản xuất và nhu cầu phát triển của địa phương.

Từ thực tiễn sản xuất, bà Bùi Phước Hòa, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hoàn Ngọc 7 Nga Tây Ninh, cho biết doanh nghiệp hiện không chỉ cần những giải pháp công nghệ để tạo ra sản phẩm thương mại mà còn có nhu cầu lớn đối với nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu chuyên sâu nhằm chuẩn hóa nguyên liệu, sản phẩm, đối với dược liệu, việc chỉ dừng ở sản phẩm có thể bán được là chưa đủ. Doanh nghiệp cần phối hợp với các viện, trường và nhà khoa học để nghiên cứu sâu hơn về thành phần, hàm lượng hoạt chất, tiêu chuẩn của nguyên liệu và bán thành phẩm. Đây là cơ sở để sản phẩm có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp dược lớn.

Bà Bùi Phước Hòa đề nghị cần tiếp tục duy trì cả hướng nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, tạo điều kiện để doanh nghiệp phối hợp nghiên cứu sâu về dược liệu. Doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư cho nghiên cứu nếu có những đề bài cụ thể, đồng thời mong muốn chính sách hỗ trợ của Nhà nước tạo thêm động lực để doanh nghiệp tăng mức đầu tư.

Ông Trần Viết Thanh, Tổng Giám đốc Công ty Dược phẩm Life Gift Việt Nam, cho biết, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến hướng phát triển các sản phẩm mang dấu ấn địa phương và khả năng khai thác phụ phẩm nông nghiệp để tạo ra sản phẩm thương mại, đồng thời mong muốn được tiếp cận quy trình, chi phí và các đề tài khoa học để có thể phối hợp với các cơ sở nghiên cứu.

Đáng chú ý, doanh nghiệp xác định nghiên cứu sản phẩm phải xuất phát từ nhu cầu thị trường, do đó trước khi triển khai, doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ của các nhà khoa học trong khảo sát nhu cầu, thành phần hoạt chất, giá thành của những sản phẩm tương đương, từ đó xây dựng định hướng về nguyên liệu, quy mô sản xuất và phương án phân phối. Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu kết nối giữa nghiên cứu khoa học và thị trường ngày càng rõ nét. Sản phẩm dược liệu không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về khoa học, công nghệ mà còn phải phù hợp nhu cầu người tiêu dùng, có khả năng sản xuất ở quy mô phù hợp và xây dựng được thị trường ổn định.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Linh Tuyền, Trưởng khoa Dược, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, cho biết việc kết nối giữa doanh nghiệp, người trồng dược liệu và trường đại học là rất cần thiết, nhằm hình thành chuỗi giá trị từ nguồn nguyên liệu đến thành phẩm và đánh giá hiệu quả sản phẩm. Nếu xây dựng được tiêu chuẩn chất lượng, xác định các hoạt chất chính và có chứng nhận phân tích đối với nguyên liệu, giá trị sản phẩm có thể được nâng lên đáng kể. Khi đã xác định được chất lượng của dược liệu theo từng vùng trồng, các nghiên cứu sâu hơn có thể tiếp tục xác định vùng nguyên liệu có hàm lượng hoạt chất cao, qua đó hỗ trợ lựa chọn và phát triển vùng trồng phù hợp.

Ông Nguyễn Minh Hải, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, cho biết qua các nội dung trình bày và trao đổi, hội thảo đã góp phần kết nối nhu cầu thực tế của doanh nghiệp với năng lực nghiên cứu, cung ứng công nghệ của các trường đại học, chuyên gia và tổ chức khoa học và công nghệ. Đây cũng là cơ sở để Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp và triển khai các hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ, hỗ trợ đổi mới công nghệ, thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.