Khi nào rét đậm, rét hại sẽ xuất hiện?

Nhận định về các hình thái thời tiết thời gian tới (từ nửa cuối tháng 11/2024 - 2/2025), Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Hoàng Phúc Lâm cho biết, xác suất xuất hiện La Nina (là hiện tượng lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương lạnh đi dị thường) khoảng 50-55%. Vì vậy, bão, áp thấp nhiệt đới trên khu vực Biển Đông ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông là 1,4 cơn; đổ bộ vào đất liền là 1,1 cơn), tập trung nhiều ở Trung Bộ và các tỉnh, thành phố phía Nam.

Rét đậm, rét hại kéo dài ở Bắc Bộ

Theo ông Hoàng Phúc Lâm, không khí lạnh, rét đậm, rét hại có khả năng hoạt động mạnh trong tháng 12/2024-2/2025 và gây ra các đợt rét đậm, rét hại; đề phòng khả năng xảy ra những đợt rét đậm, rét hại kéo dài đặc biệt tại các khu vực vùng núi phía Bắc, kèm theo hiện tượng sương muối, băng giá trong thời gian này. "Hiện tượng rét hại kéo tại khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện trên diện rộng từ nửa cuối tháng 12 - tương đương so với trung bình nhiều năm. Trên phạm vi cả nước tiếp tục có khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như: Dông, lốc, sét và gió giật mạnh", ông Hoàng Phúc Lâm lưu ý.

Ông Hoàng Phúc Lâm nhận định, các đợt mưa lớn sẽ tiếp tục xuất hiện tại khu vực Trung và Nam Trung Bộ trong nửa cuối tháng 11 và đầu tháng 12/2024. Mùa mưa ở khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có thể kết thúc muộn hơn bình thường (khoảng cuối tháng 11 tại Tây Nguyên và Nam Bộ và cuối tháng 12 tại khu vực Trung và Nam Trung Bộ). Cụ thể, tổng lượng mưa ở khu vực Bắc Bộ tháng 12 phổ biến từ 10-35mm (thấp hơn từ 5-10mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ). Tháng 1-2/2025, phổ biến từ 15-40mm (xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ).

Tại khu vực Bắc Trung Bộ, tổng lượng mưa tháng 12 phổ biến từ 15-30mm, riêng khu vực Nam Nghệ An - Hà Tĩnh phổ biến 70 - 170mm (thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-20mm); các tỉnh Quảng Bình - Quảng Trị phổ biến 120-240mm (cao hơn trung bình nhiều năm 15-40mm); các tỉnh từ Thừa Thiên - Huế đến Khánh Hòa phổ biến 250-500mm, có nơi cao hơn (cao hơn trung bình nhiều năm 30- 70mm); khu vực Ninh Thuận - Bình Thuận phổ biến 40-90mm (cao hơn trung bình nhiều năm 15-30mm).

Tháng 1/2025, tổng lượng mưa ở khu vực Bắc Trung Bộ phổ biến từ 20-50mm, riêng Hà Tĩnh có nơi trên 100mm (ở ngưỡng xấp xỉ so với trung bình nhiều năm); khu vực Trung và Nam Trung Bộ phổ biến 50-160mm (ở ngưỡng xấp xỉ so với trung bình nhiều năm). Tháng 2/2025, tổng lượng mưa ở khu vực Bắc Trung Bộ phổ biến 20-50mm, riêng Hà Tĩnh có nơi trên 100mm (xấp xỉ so với trung bình nhiều năm); khu vực Trung và Nam Trung Bộ phổ biến 30-60mm, có nơi cao hơn (cao hơn trung bình nhiều năm 5-15mm), riêng các tỉnh Ninh Thuận-Bình Thuận ít mưa, phổ biến 5-15mm.

Tháng 12/2024, tổng lượng mưa tại khu vực Tây Nguyên phổ biến từ 30-50mm, riêng một số nơi ở khu vực Nam Tây Nguyên và Nam Bộ phổ biến 50-80mm, có nơi cao hơn (cao hơn từ 10-30mm so với trung bình nhiều năm cùng kỳ). Tháng 1/2025, khu vực Tây Nguyên phổ biến 10-20mm, riêng Lâm Đồng có nơi trên 30mm; khu vực Nam Bộ từ 15-30mm (cao hơn trung bình nhiều năm 5-15mm). Tháng 2/2025, các khu vực phổ biến từ 15- 30mm, có nơi cao hơn (cao hơn từ 5-10mm so với trung bình nhiều năm).

Tổng lượng mưa tại các khu vực thượng lưu, trung lưu và hạ lưu sông Mê Công trong các tháng từ 12/2024 đến 2/2025 phổ biến ít mưa; riêng khu vực hạ lưu tháng 12/2024 cao hơn từ 10-30% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Biển động, sóng cao trên nhiều vùng biển

Theo ông Hoàng Phúc Lâm, Trung Trung Bộ từ nửa cuối tháng 11 đến tháng 12/2024, trên các sông từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi có khả năng xuất hiện 1-2 đợt lũ. Mực nước đỉnh lũ trên các sông từ Quảng Bình đến Thừa Thiên -Huế khả năng ở mức báo động 1- báo động 2, có sông trên báo động 2; các sông ở Quảng Nam, Quảng Ngãi khả năng ở mức báo động 2- báo động 3, có sông trên báo động 3.

Khu vực Nam Trung Bộ từ nửa cuối tháng 11/2024-1/2025, trên các sông ở khu vực Nam Trung Bộ khả năng xuất hiện 1-2 đợt lũ. Đỉnh lũ trên các sông chính khả năng ở mức báo động 1- báo động 2, có sông trên báo động 2; trên một số sông nhỏ lên mức báo động 3. Trong tháng 2/2025, dòng chảy trên các sông giảm dần. Lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thấp hơn so với trung bình nhiều năm.

Khu vực Tây Nguyên, từ nửa cuối tháng 11/2024 đến tháng 2/2025, trên các sông ít có khả năng xuất hiện lũ, mực nước trên các sông sẽ xuống dần. Tổng lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm cùng kỳ từ 15-55%, hạ lưu sông Đăkbla thấp hơn từ 65-90%, riêng sông sông EaKrông, sông Đăk Nông, sông Cam Ly cao hơn trung bình nhiều năm.

Từ cuối tháng 11/2024 đến tháng 1/2025, tổng lượng dòng chảy trên sông Mê Công về Đồng bằng sông Cửu Long biến đổi chậm với xu thế giảm dần, tổng lượng dòng chảy về Đồng bằng sông Cửu Long từ tháng 11/2024-1/2025 ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm; tháng 2/2025, tổng lượng dòng chảy về Đồng bằng sông Cửu Long ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-10%. Mực nước sông Cửu Long dao động theo triều với xu thế xuống dần. Xâm nhập mặn vào sâu tại các cửa sông ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ giữa tháng 2/2025; tại một số thời điểm có khả năng thiếu nước cục bộ do xâm nhập mặn vào sâu.

Vùng ven biển các tỉnh, thành phố khu vực Trung Bộ và Nam Bộ cần lưu ý đề phòng sóng lớn kết hợp với nước dâng do ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới trong nửa cuối tháng 11/2024-2/2025, nguy cơ cao gây sạt lở bờ sông, bờ biển.

Tháng 12/2024-2/2025, do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, độ cao sóng ở khu vực Vịnh Bắc Bộ, vùng biển ngoài khơi Trung Bộ, trên khu vực Bắc và giữa Biển Đông có thể đạt trên 4m, biển động mạnh.

Các tỉnh, thành phố ven biển Đông Nam Bộ cần đề phòng các đợt triều cường trong thời gian này có khả năng gây ngập úng các vùng trũng, thấp, ven sông và vùng ngoài đê bao khu vực này.