Khi nông dân Đồng Tháp làm nông nghiệp số: Đưa nông sản vươn xa

Tỉnh Đồng Tháp hiện có 416 hợp tác xã nông nghiệp, 1.040 tổ hợp tác nông nghiệp và 155 hội quán, hoạt động ở lĩnh vực nông nghiệp – thủy sản, đóng vai trò quan trọng trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản chủ lực của tỉnh. Trong xu thế chuyển đối số trong lĩnh vực nông nghiệp, nhiều hợp tác xã đã mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ trong khâu sản xuất đến tiêu thụ để mở ra hướng sản xuất kinh doanh mới, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

Ông Lê Minh Khánh, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đồng Tháp nhận xét: Bên cạnh quá trình thực hiện chuyển đổi số, phần lớn các hợp tác xã hiện nay tổ chức sản xuất theo mô hình dịch vụ tổng hợp, liên kết với doanh nghiệp và thực hiện sản xuất theo chuỗi giá trị, tiêu thụ sản phẩm cho thành viên. Nhiều hợp tác xã áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, tham gia chương trình OCOP, xây dựng mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Ở các xã phía Tây của tỉnh Đồng Tháp, xã Mỹ An Hưng cùng các xã lân cận đã phát triển vùng chuyên canh khoai môn với diện tích khoảng 1.400-1.500 ha với sản hàng năm đạt khoảng 25.000-30.000 tấn. Hiện nay, trên địa bàn xã Mỹ An Hưng có 1.000 ha khoai môn sản xuất theo hướng an toàn cùng 108 ha khoai môn được chứng nhận VietGAP với 6 mã số vùng trồng khoai môn. Toàn xã có 2 Tổ hợp tác và 2 Hội quán chuyên canh tác khoai môn với 140 thành viên, canh tác trên 327 ha.

Nhằm định hướng quy hoạch các vùng sản xuất tập trung cho sản lượng hàng hóa lớn, tập hợp nông dân và liên kết theo mô hình chuỗi giá trị, xã An Mỹ Hưng đã được tỉnh đầu tư cơ sở hạ tầng xây dựng vùng nguyên liệu khoai môn với tổng kinh phí 37 tỷ đồng. Thực hiện ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số trong sản xuất, vùng nguyên liệu có diện tích 126 ha có hệ thống đường giao thông, điện, thủy lợi gồm các trạm bơm, cống tự động được điều khiển qua app.

Ông Nguyễn Dung Thạch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ An Hưng, tỉnh Đồng Tháp cho biết, vùng nguyên liệu được trang bị hệ thống cảm biến giám sát các thông số môi trường (như nhiệt độ, độ ẩm, PH…) giúp người dân thuận lợi trong kiểm soát được dịch bệnh, chăm sóc cây khoai môn đạt năng suất cao. Qua đó, góp phần giúp chuyển đổi mô hình từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, hướng tới mục tiêu xuất khẩu nông sản bền vững.

Tại một số xã phía Đông của tỉnh Đồng Tháp, những địa phương nằm trong vùng ngọt hóa Gò Công chọn rau màu là ngành hàng chủ lực để phát triển kinh tế nông hộ.

Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh, ở xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp có khoảng 35 ha trồng rau theo quy trình sản xuất rau an toàn, trong đó, có 10 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, diện tích còn lại là sản xuất rau an toàn. Ngoài ra, hợp tác xã còn liên kết với bên ngoài khoảng 15 ha rau an toàn, sản lượng hàng năm khoảng 2.000 tấn cung cấp cho các siêu thị và các bếp ăn. Hợp tác xã bao tiêu toàn bộ sản phẩm đầu ra cho người dân với giá sàn cao hơn thị trường khoảng 20-30%.

Việc cơ giới hóa các khâu sản xuất từ làm đất đến phun xịt thuốc bảo vệ thực vật, tự động hóa khâu tưới tiêu đang được các xã viên của Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh áp dụng rộng rãi. Hợp tác xã đã xây dựng nhà xưởng, hệ thống máy đóng gói rau hiện đại nhằm hướng đến gắn kết chuỗi giá trị, nâng cao giá trị sản phẩm rau màu của địa phương.

Đặc biệt, Ban lãnh đạo hợp tác xã còn tích cực xúc tiến thương mại qua sàn giao dịch thương mại điện tử, mạng xã hội… giới thiệu quảng bá sản phẩm rau sạch, an toàn để tìm cơ hội liên kết các doanh nghiệp, bếp ăn tập thể, siêu thị trong ngoài tỉnh giải quyết đầu ra cho nông sản hàng hóa.

Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh, xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp, chia sẻ: Để duy trì đầu ra ổn định, hợp tác xã đặt ra những yêu cầu đòi hỏi các thành viên của hợp tác xã phải tuân thủ nghiêm ngặt trong quy trình sản xuất từ lịch xuống giống cho đến thu hoạch thể hiện qua sổ ghi chép, nhật ký để đảm bảo uy tín của đơn vị. Các thành viên hợp tác xã được tập huấn, phổ biến quy trình kỹ thuật canh tác rau an toàn, ứng dụng hệ thống tưới nước thông minh, điều khiển tự động cũng như cách sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bảo đảm theo chuẩn quy định an toàn.

Với 1.000 m2, mỗi năm xã viên sản xuất trung bình khoảng 10 vụ, mỗi vụ trung bình thấp nhất là 2 tấn trong mùa mưa, trong mùa nắng có thể lên 4 tấn. Với giá hợp tác xã bao tiêu đó, sau khi trừ chi phí người dân lợi nhuận từ 5 - 8 triệu đồng/vụ.

Xã Phú Thành, tỉnh Đồng Tháp, có tổng diện tích cây màu, rau các loại đạt 192,90 ha, tổng sản lượng 4.742,10 tấn, giá trị ước đạt 78,87 tỷ đồng với cơ cấu phong phú như cải, húng quế, mồng tơi, xà lách…

Ông Nguyễn Xuân Nam, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Thành, tỉnh Đồng Tháp trao đổi: Ủy ban nhân dân xã Phú Thành đã phối hợp với Viện Cây ăn quả miền Nam và Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp triển khai chương trình phát triển nông nghiệp trên địa bàn xã. Trong đó, xã Phú Thành ưu tiên phát triển ngành hàng rau an toàn theo hướng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm rau cho người dân trong xã cũng như các địa phương lân cận như Long Bình, Vĩnh Bình… do Hợp tác xã sản xuất thương mại dịch vụ Phú Thành đóng vai trò chủ lực.

Hợp tác xã sản xuất thương mại dịch vụ Phú Thành hiện có 112 thành viên, đang tích cực liên kết với hệ thống siêu thị Coopmart, chợ đầu mối rau quả Bình Điền, các trường học để cung cấp sản phẩm rau an toàn của xã viên hợp tác xã, góp phần nâng cao giá trị lợi nhuận từ cây rau cho người dân.

Việc đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số trong sản xuất sản phẩm nông sản gắn với chuỗi giá trị là nền tảng để các Hợp tác xã nông nghiệp, hội quán hướng đến chuyển đổi xanh.

Đây không chỉ là xu thế chung mà còn là điều kiện tiên quyết để hàng nông sản được xuất khẩu ra nước ngoài, đặc biệt đối với các thị trường khó tính như: châu Âu, Hoa Kỳ, Hàn Quốc.

Tại vùng chuyên canh thanh long của tỉnh Đồng Tháp với hơn 7.000 ha tập trung tại các xã Tân Thuận Bình, Mỹ Tịnh An, An Thạnh Thủy… Hợp tác xã nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát ở xã Tân Thuận Bình, tỉnh Đồng Tháp, là một trong những doanh nghiệp đi đầu trong chuyển đổi xanh, hướng đến xuất khẩu trái thanh long bền vững.

Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát, đã xây dựng vùng trồng cây thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP với 39 thành viên tham gia sản xuất ở 8 tổ hợp tác tại các ấp trong xã Tân Thuận Bình. Tổng diện tích vườn cây của xã viên là 132 ha với các loại thanh long ruột trắng, ruột đỏ, ruột tím hồng... Trái thanh long của Hợp tác xã Hưng Thịnh Phát đã được chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao từ năm 2022.

Ông Nguyễn Trung Quý, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát cho biết: Hợp tác xã nỗ lực xây dựng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, hướng đến xuất khẩu ra thị trường khó tính, đặc biệt đơn vị chú trọng vào phát triển theo hướng mở rộng mô hình sản xuất nông nghiệp sạch về trái cây thanh long. Qua đó, góp phần đảm bảo đầu ra ổn định cho các xã viên cũng như nhà vườn trồng thanh long ở địa phương.

Hợp tác xã đã hoàn tất thủ tục hồ sơ xin cấp 8 mã vùng trồng để xuất đi các nước và đã được cấp phép xuất khẩu sang Mỹ và Trung Quốc. Đây là tín hiệu vui cho xã viên khi sản phẩm trái thanh long của hợp tác xã sẽ thâm nhập được vào các thị trường khó tính.

Nhằm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, hợp tác xã đã đầu tư xây dựng nhà xưởng, dây chuyền sản xuất khép kín với hệ thống máy móc trang thiết bị hiện đại, kho lạnh nhằm phục vụ cho việc gia công đóng gói xuất khẩu trái thanh long. Quy trình sản xuất nhà xưởng của hợp tác xã đang áp dụng theo tiêu chuẩn HACCP đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm.

Hợp tác xã hiện đang liên kết tiêu thụ sản phẩm trái thanh long với Công ty CP Smart Eco Farm; Công ty TNHH xuất nhập khẩu rau quả Thiên Tân; Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Thabico Tiền Giang,... sản lượng khoảng 3.000 tấn/năm.

Hợp tác xã xoài Mỹ Xương ở xã Mỹ Thọ, tỉnh Đồng Tháp, cũng là một doanh nghiệp nỗ lực xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ vùng nguyên liệu đạt chuẩn, ứng dụng công nghệ cao với “Mô hình sản xuất xoài an toàn”, giúp người trồng xoài xây dựng dữ liệu sản xuất, đảm bảo truy xuất nguồn gốc nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Các xã viên của Hợp tác xã phát triển vườn xoài theo quy trình hữu cơ và tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo danh mục cho phép. Tùy vào chủng loại và năm tuổi mà từng cây xoài sẽ có giá bán khác nhau, mức giá trung bình vào khoảng từ 6-7 triệu đồng/cây.

Theo ông Trần Phú Hậu, thành viên Hợp tác xã Xoài Mỹ Xương, tỉnh Đồng Tháp, hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ giúp người trồng tiết kiệm chi phí, theo dõi chất lượng sản phẩm và nâng cao giá trị đầu ra. Sản phẩm trái xoài của hợp tác xã không chỉ bán trong tỉnh mà còn lên được các sàn điện tử, được khách hàng nhiều nơi biết đến và ưa chuộng thông qua ứng dụng nhật ký điện tử trong dịch vụ “Cây xoài nhà tôi” trên phần mềm Facefarm.

Hợp tác xã Mỹ Xương đang phối hợp với Tập đoàn Mỹ Lan triển khai thực hiện ứng dụng công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm xoài Cao Lãnh, với quy mô 500 ha tại xã Mỹ Thọ, tỉnh Đồng Tháp.

Bà Nguyễn Thị Lập, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Nông sản Thanh Bình, đơn vị tham gia xuất khẩu lô xoài tượng da xanh đầu tiên gồm 7 tấn sang Hoa Kỳ và Australia, chia sẻ, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ tăng cường kiểm soát chặt chẽ truy xuất nguồn gốc, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Kết nối với các đơn vị kiểm định, đánh giá chất lượng để đảm bảo hàng hóa đáp ứng các yêu cầu, tiêu chuẩn nhập khẩu. Thực hiện tốt kiểm tra giám sát việc cấp, quản lý, sử dụng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đảm bảo đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ.

Ông Lê Minh Khánh, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đồng Tháp, trao đổi: Trong thời gian tới, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đồng Tháp tập trung triển khai thực hiện chính sách ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ mới, trong đó tiếp tục phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, giới thiệu các hợp tác xã tham gia xây dựng các đề tài, dự án chuyển giao khoa học công nghệ, áp dụng kỹ thuật mới vào trong sản xuất như sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, nhất là các hợp tác xã sản xuất lúa, rau màu, sản xuất và tiêu thụ trái cây đặc sản của tỉnh. Hỗ trợ một số hợp tác xã trong việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động sản xuất kinh doanh.