Khoản "trợ cấp" hàng tỷ bảng cho các ngân hàng Anh: Đã đến lúc phải đánh thuế?

Viện Nghiên cứu Chính sách Công (IPPR) đã khuyến nghị Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves nên tận dụng kế hoạch ngân sách mùa thu để áp thuế đối với hàng tỷ bảng Anh tiền lãi mà các ngân hàng nhận được từ Ngân hàng trung ương Anh (BoE) trên các khoản dự trữ mà họ gửi tại BoE.

Theo IPPR, khoản tiền lãi khoảng 22 tỷ bảng Anh (29,7 tỷ USD) mỗi năm mà các ngân hàng nhận được thực chất là một hệ quả từ chương trình mua lại trái phiếu của BoE, và có thể xem như một khoản trợ cấp cho các định chế cho vay này.

Lặp lại quan điểm của nhiều nhà bình luận khác trong những năm gần đây, IPPR cho rằng việc áp một loại thuế mới vào khoản lãi mà các ngân hàng đang nhận này sẽ giúp bà Reeves có thêm không gian tài khóa để thực hiện các mục tiêu của mình.

Ông Carsten Jung, Phó Giám đốc chính sách kinh tế tại IPPR, nhận định rằng chương trình mua lại trái phiếu của BoE là một chương trình vốn khởi đầu để thúc đẩy kinh tế, nhưng giờ đây đã trở thành một gánh nặng khổng lồ đối với tiền thuế của người dân.

Các ngân hàng Anh đang nắm giữ hàng trăm tỷ bảng Anh dự trữ tại BoE, phần lớn là kết quả của chương trình nới lỏng định lượng – hay còn gọi là mua lại trái phiếu – được khởi xướng trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 và hiện đang được thu hẹp dần.

Trong đó, các ngân hàng được trả lãi cho các khoản dự trữ theo lãi suất cơ bản của BoE. Mức lãi suất này hiện đã cao hơn so với thời kỳ thực hiện chương trình nới lỏng định lượng. Các khoản lỗ của BoE do Bộ Tài chính và cuối cùng là người nộp thuế bù đắp.

Vào tháng 5, ông Bailey và bà Reeves đã đề cập đến khả năng BoE có thể kiếm tiền từ hệ thống cung cấp dự trữ mới cho các ngân hàng sau khi ghi nhận những khoản lỗ khổng lồ từ chương trình mua lại trái phiếu.

Tuy nhiên, một người phát ngôn của UK Finance, một tổ chức đại diện cho ngành tài chính Anh, cho biết các ngân hàng đã nộp gần 45 tỷ bảng Anh tiền thuế vào năm ngoái, bao gồm một khoản phụ thu thuế doanh nghiệp và thuế ngân hàng. Người phát ngôn này cho rằng việc áp thêm một loại thuế nữa sẽ khiến Vương quốc Anh kém cạnh tranh hơn trên trường quốc tế và đi ngược lại mục tiêu của chính phủ trong việc hỗ trợ ngành dịch vụ tài chính để giúp thúc đẩy tăng trưởng và đầu tư cho nền kinh tế.

Những lời kêu gọi xem xét lại hệ thống này đã có từ nhiều năm trước. Cựu Phó Thống đốc BoE Paul Tucker vào năm 2022 đã nói rằng chính phủ nên xem xét lại vấn đề này.

Trong giai đoạn chuẩn bị cho kế hoạch ngân sách đầu tiên của bà Reeves vào năm ngoái, các ngân hàng đã bày tỏ lo ngại rằng họ có thể bị áp thuế cao hơn. Các nguồn tin trong ngành vào thời điểm đó cho rằng việc tăng một khoản phụ thu hiện có đối với các ngân hàng sẽ đơn giản hơn là thay đổi hệ thống trả lãi cho các khoản dự trữ tại BoE.