Khởi động chương trình Thử thách thanh niên đổi mới sáng tạo vì cộng đồng bền vững

Chiều 7/8, tại Hà Nội, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam cùng sự đồng hành của Samsung triển khai chương trình RE:ACT – Thử thách thanh niên đổi mới sáng tạo vì cộng đồng bền vững.

Chương trình RE:ACT hướng tới tìm kiếm và hỗ trợ các giải pháp do thanh niên dẫn dắt nhằm giải quyết những thách thức thực tiễn của cộng đồng trên khắp Việt Nam. Thông qua chương trình, các nhà sáng tạo trẻ sẽ được đồng hành để phát triển ý tưởng, kiểm chứng giải pháp trong điều kiện thực tế và từng bước tạo ra những tác động tích cực, bền vững cho xã hội. 

Khác với các cuộc thi mang tính ý tưởng thông thường, RE:ACT tập trung đưa giải pháp đã có sản phẩm khả dụng tối thiểu triển khai trực tiếp tại cộng đồng qua mô hình thử nghiệm Living Labs. 

Ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia phát biểu tại sự kiện. Ảnh: NIC

Phát biểu khai mạc, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cho biết, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, điều quan trọng là tạo được những lộ trình thực tiễn để các ý tưởng đổi mới sáng tạo có thể từng bước đi vào cuộc sống.

Đặc biệt, đổi mới sáng tạo cần lực lượng cốt lõi là người trẻ dồi dào năng lượng. Chương trình sẽ không dừng lại ở các vòng thi trên giấy mà cố gắng đưa giải pháp vào thực địa theo mô hình Living Labs dựa trên cộng đồng, giúp ý tưởng tránh nguy cơ trở thành "dự án treo". 

"Với vai trò thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, NIC kỳ vọng Chương trình RE:ACT sẽ giúp các sáng kiến do thanh niên dẫn dắt đi từ nhận diện vấn đề, hình thành ý tưởng, phát triển sản phẩm mẫu đến thử nghiệm và hoàn thiện trong môi trường thực tế, qua đó, nâng cao tính khả thi và khả năng tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng", ông Đỗ Tiến Thịnh nhấn mạnh. 

Các nhóm tham gia tập trung giải quyết bài toán thuộc hai mảng chính: Kinh tế bao trùm (như thu hẹp khoảng cách số, hỗ trợ người khuyết tật) và Phát triển cộng đồng bền vững (như tiết kiệm năng lượng, quản lý hóa chất an toàn và kinh tế tuần hoàn).  

Sau giai đoạn tuyển chọn kéo dài đến hết ngày 15/9, ban tổ chức sẽ chọn 20 đội tham gia chuỗi huấn luyện và thử nghiệm trong 6 tháng. Ngoài gói tài chính không hoàn lại tối đa 15.000 USD mỗi nhóm, các dự án nhận sự cố vấn hàng tháng từ chuyên gia công nghệ và mạng lưới đối tác. 

Khởi động Chương trình RE:ACT sẽ giúp các sáng kiến do thanh niên dẫn dắt hoàn thiện trong môi trường thực tế, qua đó, nâng cao tính khả thi và khả năng tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng. Ảnh: NIC

Là đơn vị khởi xướng và triển khai RE:ACT, UNDP tại Việt Nam luôn thúc đẩy các giải pháp đổi mới sáng tạo, lấy con người làm trung tâm, hướng tới phát triển bền vững và không để ai bị bỏ lại phía sau, bà Francesca Nardimi, Phó Trưởng đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam cho rằng, đổi mới sáng tạo không chỉ dừng ở công nghệ mà bắt đầu từ con người. 

"Câu hỏi quan trọng nhất không phải là "mô hình này có mới không", mà là “ mô hình này có giải quyết được vấn đề thực tế của cộng đồng và không bỏ ai lại phía sau hay không", bà Nardini chia sẻ.  

Không chỉ là một sân chơi, RE:ACT là một hành trình ươm tạo và đồng hành cùng bạn trẻ ứng dụng công nghệ đổi mới sáng tạo để giải quyết các bài toán cộng đồng thông qua mô hình thử nghiệm thực tế Living Labs. 

Bà Phạm Thu Trang, Điều phối viên Quốc gia về thanh niên, UNDP tại Việt Nam giới thiệu tổng quan về chương trình; đồng thời, nhấn mạnh đến tầm nhìn, mục tiêu và hành trình RE:ACT mong muốn kiến tạo.

Song song với hoạt động thử nghiệm, đại diện các đội xuất sắc sẽ tham gia chuyến học tập hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Hàn Quốc vào tháng 2 và 3/2027. 

Bà Phạm Thu Trang nhận định giá trị lớn nhất dành cho các nhóm khởi nghiệp trẻ không chỉ nằm ở khoản vốn mồi 15.000 USD mà là cơ hội kết nối mạng lưới chuyên gia để hiện thực hóa sản phẩm trong đời sống.

Các nhóm tham gia cần có quy mô từ 1 đến 5 thành viên; trong đó, thành viên sáng lập/đồng sáng lập hoặc chủ chốt từ 18-35 tuổi; tối thiểu 1 thành viên sáng lập là công dân Việt Nam.

Bài thi được đánh giá dựa trên 6 tiêu chí: mức độ phù hợp với nhu cầu cộng đồng; mức độ sẵn sàng của giải pháp; công nghệ và đổi mới sáng tạo; tiềm năng tạo tác động; tính khả thi; năng lực đội ngũ. 

“Hy vọng đây sẽ là điểm khởi đầu cho nhiều hành trình đổi mới sáng tạo của thanh niên Việt Nam, nơi những ý tưởng không chỉ dừng ở lại bản thiết kế mà sẽ được thử nghiệm, hoàn thiện và chắp cánh bay xa. Hơn nữa, chương trình này còn mở ra một hành trình đồng hành cùng thanh niên trong việc biến những ý tưởng đổi mới sáng tạo thành các giải pháp có thể tạo tác động thực sự tới cộng đồng”, Điều phối viên Quốc gia về thanh niên, UNDP tại Việt Nam cho hay.