Khuyến khích năng lượng tái tạo, giảm áp lực điện khu vực phía Bắc

Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Điện lực miền Bắc Đỗ Nguyệt Ánh.

Trước áp lực phụ tải điện miền Bắc tăng cao nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị 10/CT-TTg năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm cung ứng điện. Trả lời phỏng vấn độc quyền TTXVN, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) Đỗ Nguyệt Ánh, cho biết, Tổng công ty đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện ổn định cho khu vực.

Phóng viên: Thưa Chủ tịch, trước bối cảnh phụ tải điện năm 2026 dự báo tăng cao, Tổng công ty đã triển khai những giải pháp gì trong điều hành hệ thống điện nhằm bảo đảm cung cấp điện ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân miền Bắc?

Chủ tịch Đỗ Nguyệt Ánh: Áp lực cung cấp điện luôn là thách thức đối với Tổng công ty Điện lực miền Bắc, không chỉ trong năm 2026 mà cả những năm qua. Vì vậy, Tổng công ty luôn chuẩn bị kỹ lưỡng các nhóm giải pháp đồng bộ về quản lý vận hành, kinh doanh, đầu tư xây dựng và đặc biệt là công tác quản trị nhằm bảo đảm cung cấp điện.

Về quản lý vận hành, ngay từ cuối năm 2025, Tổng công ty đã yêu cầu các đơn vị chủ động rà soát, đánh giá thực trạng lưới điện; lập kế hoạch sửa chữa lớn, sửa chữa thường xuyên, khắc phục các khiếm khuyết để bảo đảm lưới điện sẵn sàng trước mùa nắng nóng. Chậm nhất đến ngày 31/3, toàn bộ các công việc này phải hoàn thành.

Về kinh doanh, Tổng công ty triển khai tiếp xúc với các khách hàng lớn, đồng thời chủ động làm việc với chính quyền địa phương, các sở, ban, ngành để thông tin kế hoạch cung cấp điện cũng như dự báo phụ tải trên địa bàn. Trên cơ sở đó, Tổng công ty tư vấn cho các địa phương và khách hàng các giải pháp tiết kiệm điện, đồng thời khuyến khích bổ sung nguồn như điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu hoặc lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng phục vụ nhu cầu sử dụng.

Bên cạnh đó, Tổng công ty tập trung vào đầu tư xây dựng. Các công trình trọng điểm không chỉ phục vụ cấp điện cho phụ tải mà còn giải tỏa nguồn điện từ lưới 220 kV và các nguồn cung cấp khác. Tổng công ty đặt mục tiêu hoàn thành các công trình trọng điểm trước ngày 30/6 hằng năm. Ngay từ đầu năm 2026, các dự án đã được thúc đẩy mạnh; trong quý I, Tổng công ty đã hoàn thành kế hoạch khởi công cũng như đóng điện nhiều công trình trọng điểm.

Phóng viên: Xin Chủ tịch cho biết tiến độ các công trình lưới điện đang triển khai và các dự án này sẽ góp phần như thế nào trong việc giảm quá tải, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện trong mùa nắng nóng tới tại miền Bắc?

Chủ tịch Đỗ Nguyệt Ánh: Các công trình trọng điểm khu vực phía Bắc thường có hai tính chất. Thứ nhất là các công trình giải tỏa công suất lưới điện truyền tải và nguồn điện. Thứ hai là các công trình phục vụ nhu cầu tăng trưởng phụ tải đột biến tại các địa phương.

Trong quý I, có thể kể đến các công trình xuất tuyến sau Trạm biến áp 220 kV Bá Thiện nhằm giải tỏa công suất và tăng cường khả năng nhập khẩu điện theo hợp đồng từ Công ty lưới điện Vân Nam (Trung Quốc) qua cửa khẩu Lào Cai. Đây là dự án phức tạp do vướng mắc về đền bù, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và đất rừng. Tuy nhiên, với sự nỗ  lực của địa phương và các đơn vị trong EVN, đến ngày 31/3/2026 đã đóng điện đồng bộ các công trình gồm Trạm biến áp 500 kV Vĩnh Yên, đường dây Vĩnh Yên – Bá Thiện, Trạm biến áp 220 kV Bá Thiện và các xuất tuyến 110 kV sau trạm. Sau khi đóng điện, hai máy biến áp của trạm 220 kV Bá Thiện nhanh chóng đầy tải, cho thấy tiến độ công trình đã đáp ứng kịp thời nhu cầu phụ tải.

Nhóm công trình trọng điểm thứ hai là các dự án giải tỏa công suất nguồn. Đây là nhiệm vụ quan trọng khi khu vực Đông Bắc, Tây Bắc có nhiều nguồn thủy điện và các dự án nhiệt điện than đang gấp rút vào chạy tiến độ. Theo kế hoạch của Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Nhà máy Nhiệt điện Na Dương 2 công suất 110 MW sẽ phát điện vào cuối năm 2026. Vì vậy, Tổng công ty phải hoàn thành đường dây 110 kV Na Dương - Lạng Sơn để giải tỏa công suất này và đặt mục tiêu đóng điện trước một quý khi nhà máy vận hành.

Ngoài ra, các công trình giải tỏa công suất thủy điện và các dự án chuẩn bị mua điện cấp điện áp 220 kV khu vực Móng Cái cũng đang được triển khai, dự kiến hoàn thành đúng tiến độ nhằm đáp ứng nhu cầu giải tỏa công suất nguồn điện.

Phóng viên: Trong phát triển điện mặt trời mái nhà, Tổng công ty có những giải pháp gì để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp đấu nối, vận hành và sử dụng hiệu quả nguồn điện này tại miền Bắc?

Chủ tịch Đỗ Nguyệt Ánh: Chúng tôi đánh giá là trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng cao cũng như yêu cầu tập trung để tăng trưởng 2 con số ở khu vực phía Bắc thì luôn luôn là một thách thức và với cái thực tế là các nguồn điện khu vực phía Bắc thì cũng có những đặc điểm riêng. Trong khi đó, các nguồn điện lớn bổ sung trong giai đoạn 2026 -2027 là rất hạn chế, nên phát triển điện mặt trời mái nhà được xem là giải pháp căn cơ để giảm áp lực cung cấp điện. Trước tình hình đó, Ban lãnh đạo, Đảng ủy và Hội đồng thành viên Tổng công ty đã thống nhất đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu trên địa bàn quản lý.

Tổng công ty đã giao chỉ tiêu cụ thể cho các đơn vị thành viên trong năm 2026 và yêu cầu xây dựng kế hoạch triển khai tại từng địa bàn. Trước hết, ngành điện phải đi đầu, làm gương; các công ty điện lực được yêu cầu lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tại trụ sở và cơ sở của đơn vị mình.

Đồng thời, giám đốc các công ty điện lực trực tiếp báo cáo Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh về chủ trương của Thủ tướng Chính phủ, tham mưu để địa phương ban hành chỉ đạo triển khai lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại các cơ quan, doanh nghiệp lớn và khu vực dân sinh.

Điện mặt trời áp mái đang được nhiều doanh nghiệp và người dân lắp đặt. Ảnh: Tổng công ty Điện lực miền Bắc

Mặt khác, Tổng công ty cũng góp ý với Bộ Công Thương trong quá trình sửa đổi Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới; trong đó, phát triển điện mặt trời mái nhà theo hướng đơn giản hóa thủ tục, các chính sách hỗ trợ tài chính cho khách hàng. Tổng công ty cũng kiến nghị nâng tỷ lệ mua điện dư thừa từ hệ thống điện mặt trời mái nhà từ mức 20% theo quy định hiện hành lên khoảng 30 - 50%.

Tuy nhiên, để phát triển điện mặt trời mái nhà trở thành giải pháp căn cơ và bền vững, cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục, đồng thời có chính sách hỗ trợ của nhà nước như ưu đãi thuế, hỗ trợ vốn, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân yên tâm đầu tư lắp đặt./.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Chủ tịch!