Kiến nghị xử lý vi phạm tại 23 dự án khu đô thị, nhà ở tại Hà Nội

Ngày 20/4, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt ký thông báo Kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 2011-2022, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội đã quan tâm, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành, quy định cụ thể hóa các quy định của pháp luật, tiến hành kiểm tra, đôn đốc nhằm nâng cao hiệu quả các mặt công tác: quản lý đất đai, quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng, quản lý trật tự xây dựng, triển khai thực hiện Nghị quyết số 73/NQ-CP ngày 23/9/2019 và Nghị quyết số 116/NQ-CP ngày 06/12/2019 của Chính phủ; kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện được nhiều dự án trên địa bàn, qua đó tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, tăng nguồn thu ngân sách của thành phố, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, góp phần vào sự phát triển chung của Thủ đô. Tuy nhiên, qua thanh tra cho thấy vẫn còn một số hạn chế, thiếu sót, vi phạm.

Kiến nghị xử lý tại các dự án khu đô thị, nhà ở

Ngoài ra, qua thanh tra 23 dự án khu đô thị, nhà ở tại Hà Nội theo kế hoạch, Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều vi phạm, thiếu sót.

Đối với 23 dự án thanh tra trực tiếp, Thanh tra Chính phủ kiến nghị: Chấn chỉnh, rút kinh nghiệm công tác tham mưu, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư các dự án khu đô thị, nhà ở, đảm bảo các dự án được chấp thuận phải phù hợp với quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất và có trong chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt; có quy mô dân số phù hợp với điều kiện hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật nơi thực hiện dự án; các dự án bố trí đủ diện tích sử dụng chung, như: cây xanh, bãi đỗ xe, sinh hoạt cộng đồng...; đồng thời xử lý nghiêm đối với các cơ quan, tổ chức và cá nhân có vi phạm trong thẩm định, chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư dự án trên địa bàn thành phố.

Đối với một số dự án không qua đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất, theo Thanh tra Chính phủ, đến thời điểm thanh tra, các dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, chủ đầu tư đã thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất với Nhà nước và đã chuyển nhượng nhà, đất cho khách hàng. Hầu hết các dự án không qua đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện trước thời điểm Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực thi hành. Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi cho người mua nhà, ổn định tình hình an ninh trật tự, tránh phát sinh khiếu kiện phức tạp, đông người, UBND thành phố Hà Nội căn cứ vào các quy định của pháp luật để rà soát các thủ tục pháp lý của dự án, đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật và thực tiễn; rà soát việc xác định tiền sử dụng đất, xác định giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính liên quan và có biện pháp xử lý theo quy định pháp luật, đảm bảo tính đúng, tính đủ theo đúng quy định, không để thất thu ngân sách Nhà nước. Quá trình kiểm tra, rà soát và thực hiện Kết luận thanh tra, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật về hình sự thì chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định...

Cụ thể, đối với Khu đất đấu giá tại vị trí đất TQ5 (gồm TQ5 (1) và TQ5 (2)) thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm (cũ), Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo cơ quan chức năng rà soát, xác định tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa khi giao đất cho các chủ đầu tư thực hiện dự án thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất theo đúng quy định, bảo đảm tính đúng, tính đủ thu về ngân sách Nhà nước, không để thất thoát tài sản của Nhà nước; khẩn trương triển khai thực hiện Dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội độc lập (tập trung) tại xã Gia Lâm để bố trí quỹ đất dành để phát triển nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật, nhằm đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội cho người dân tại địa phương.

Đối với Dự án Khu nhà ở thấp tầng Nam Thanh, Dự án Khu hỗn hợp nhà ở, thương mại và văn phòng số 83 phố Hào Nam và Dự án đầu tư xây dựng nhà ở thấp tầng tại các ô đất từ TT14 đến TT19, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm về trật tự xây dựng theo thẩm quyền.

Đối với Dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ tổng hợp và nhà ở cao tầng tại xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì (cũ), Thanh tra Chính phủ kiến nghị: chỉ đạo Chủ đầu tư thực hiện thỏa thuận, nhận chuyển nhượng với các hộ dân có đất trong phạm vi dự án (giai đoạn 2) để triển khai dự án, trường hợp chậm tiến độ, lập hồ sơ xử lý theo quy định.

Đối với Dự án Tòa nhà hỗn hợp Đài Phát thanh – Truyền hình Hà Nội: xác định bổ sung tiền thuê đất đối với phần diện tích 1.517m2 tầng hầm nằm ngoài phần diện tích đất xây dựng và diện tích khoảng 1.080 m2 sàn xây dựng, phần nằm ngoài chỉ giới xây dựng công trình nhà ở tại các tầng 2, 3, 4, 5 làm đường dốc xe lên và bể bơi.

Đối với Dự án Trung tâm thương mại, văn phòng và nhà ở cao cấp Hồ Gươm Plaza, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội: chỉ đạo cơ quan chức năng hướng dẫn Chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh cơ cấu căn hộ theo quy định; xem xét, đối trừ khoản tiền thuê đất hơn 19,8 tỷ đồng Chủ đầu tư đã nộp vào ngân sách Nhà nước trong quá trình xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung; yêu cầu Chủ đầu tư dự án phối hợp với chính quyền địa phương rà soát lại diện tích đất nằm trong chỉ giới đường đỏ, xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo hồ sơ phê duyệt và theo thực tế để bàn giao theo quy định.

Đối với Dự án Làng Việt kiều Châu Âu, Thanh tra Chính phủ kiến nghị: điều chỉnh diện tích tại Hợp đồng thuê đất số 04-HĐ/TĐ ngày 16/3/2007, thu hồi diện tích 16.939,9m2 đất công viên cây xanh (đã ký hợp đồng thuê đất không đúng quy định). Khẩn trương rà soát phần diện tích đất ở tăng thêm 142,9 m2 tại dự án (đã được Thanh tra Bộ Xây dựng nêu tại Kết luận số 276/KL-TTr ngày 12/10/2015) để tính tiền sử dụng đất theo quy định.

Đối với Dự án Khu nhà ở Phú Mỹ: yêu cầu Chủ đầu tư hoàn thiện, nghiệm thu hạng mục phòng cháy và chữa cháy theo quy định; thực hiện thi công hoàn thành hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch được phê duyệt để bàn giao cho địa phương quản lý, sử dụng theo quy định.

Đối với Dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng: rà soát, điều chỉnh diện tích đất thực hiện dự án tại Quy hoạch chi tiết, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho Chủ đầu tư để phù hợp với quyết định giao đất và quy định pháp luật; xác định lại tiền sử dụng đất theo đúng quy định, trong đó xem xét giảm trừ một số khoản chi phí không đúng quy định với số tiền 11,57 tỷ đồng.

Chuyển hồ sơ dự án Usilk City ở Hà Nội tới Bộ Công an điều tra, xử lý

Xử lý về trách nhiệm, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội tổ chức kiểm điểm làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định; đồng thời chỉ đạo Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xảy ra các hạn chế, thiếu sót, vi phạm đã nêu tại Kết luận thanh tra này để xử lý theo đúng quy định...

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ vụ việc liên quan đến Dự án khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City) do Công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư để Bộ Công an xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Theo kết luận thanh tra, dự án trên được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) giao Công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư khi không đảm bảo năng lực tài chính theo quy định.

Chủ đầu tư đã ký các hợp đồng chuyển nhượng, bán nhà ở, vay vốn, phát hành trái phiếu... thu về tổng số tiền 8.456 tỷ đồng nhưng đã sử dụng 5.302 tỷ đồng cho các dự án khác, mục đích khác.

Điều này dẫn đến dự án thiếu vốn đầu tư, thi công chậm tiến độ, chưa bàn giao được trên 750 căn hộ cho khách hàng, làm phát sinh khiếu kiện, gây lãng phí đất đai. Thanh tra Chính phủ cho rằng cần phải chuyển cơ quan điều tra để xem xét, xử lý tiếp vụ việc.