Tăng tính chủ động cho cấp cơ sở trong quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai

Để tăng cường hiệu quả thực thi pháp luật về lĩnh vực đất đai, giúp quy trình xử lý thủ tục hành chính, tranh chấp đất đai trở nên nhanh chóng, hiệu quả và sát thực tế, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Quyết định số 28/2026/QĐ-UBND ngày 13/4/2026, chính thức giao quyền cho UBND cấp xã thực hiện quản lý Nhà nước về đất đai theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Sau khi tỉnh Khánh Hòa đi vào hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, toàn tỉnh có 65 xã, phường và đặc khu, với diện tích tự nhiên hơn 8.555 km2, quy mô dân số trên 2,2 triệu người. Không chỉ tăng gấp rưỡi diện tích sau sáp nhập, Khánh Hòa mới còn hướng đến trở thành một trong những vùng đất sở hữu chuỗi giá trị biển liền mạch kéo dài gần 500 km.  

Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, để thúc đẩy phát triển kinh tế -xã hội, công tác quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP là rất quan trọng. Do đó, tỉnh đã khẩn trương ban hành quyết định phân cấp, phân quyền quản lý đất đai cho cấp cơ sở nhằm tăng tính chủ động cho địa phương trong công tác quản lý, giao đất, cho thuê đất, nâng cao hiệu quả trong việc cải cách thủ tục hành chính, tăng tốc xử lý, giảm bớt các bước trung gian, góp phần giải quyết nhanh chóng, minh bạch các thủ tục có liên quan cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời nâng cao sử dụng hiệu quả tài nguyên đất tại địa phương.

Theo quyết định của UBND tỉnh Khánh Hòa, chính quyền cấp xã được thẩm quyền quyết định việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các trường hợp hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư hoặc người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài. Thẩm quyền này cũng mở rộng đối với các tổ chức trong nước và nước ngoài trong trường hợp thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất hoặc có nguy cơ đe dọa tính mạng con người.

Bên cạnh đó, UBND cấp xã còn được phân cấp thực hiện giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân, cộng đồng dân cư và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài. Quy định cũng bao gồm việc công nhận quyền sử dụng đất, điều chỉnh hoặc gia hạn thời hạn sử dụng đất và phê duyệt các phương án sử dụng đất theo quy định pháp luật về đất đai.

UBND cấp xã còn được trao quyền quyết định giao đất hoặc cho thuê đất đối với các tổ chức trong nước, tổ chức tôn giáo, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Quyền hạn này áp dụng khi Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, hoặc cho thuê đất với hình thức thu tiền thuê hằng năm. UBND cấp xã cũng có thẩm quyền đối với các trường hợp giao đất hoặc cho thuê đất thu tiền một lần, nhưng với điều kiện dự án đó phải thuộc diện được miễn toàn bộ tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất theo quy định.

Tuy nhiên, UBND tỉnh Khánh Hòa không phân cấp cho UBND xã đối với các dự án nằm trên địa giới hành chính từ hai xã, phường hoặc đặc khu trở lên, hoặc các dự án thuộc khu công nghiệp, khu kinh tế và khu công nghệ cao. Đối với trường hợp cho cá nhân thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích thương mại, dịch vụ có diện tích từ 0,5 ha trở lên, UBND cấp xã chỉ được phép quyết định sau khi có văn bản chấp thuận của UBND tỉnh. Đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và UBND tỉnh về các quyết định hành chính thuộc phạm vi được phân cấp.

Để thực thi hiệu quả công tác quản lý lĩnh vực đất đai, UBND tỉnh Khánh Hòa sẽ tập trung nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở. Bên cạnh đó, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, thời gian qua, không ít địa phương trong tỉnh gặp nhiều vướng mắc kéo dài trong quản lý đất đai, điều đó đã và đang bộc lộ rõ sự quá tải và lúng túng ở cấp cơ sở. Từ việc điều chỉnh, gia hạn, đến cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp đều gặp khó khăn bởi nhiều lý do, nhất là ở những khu vực từng thực hiện thu hồi đất cho các dự án lớn.

Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai, việc phân cấp, phân quyền quản lý đất đai được xem là một bước cải cách mạnh mẽ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, rút gọn thủ tục hành chính… vốn lâu nay được xem là phức tạp và kéo dài.