Kinh tế Trung Quốc kiên cường trước áp lực bủa vây

Năm 2025 kinh tế thế giới đối mặt với nhiều yếu tố không chắc chắn do căng thẳng địa chính trị, trật tự kinh tế và thương mại quốc tế gặp nhiều thách thức nghiêm trọng do chính sách thuế quan đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng, tăng trưởng kinh tế thế giới thiếu động lực.

Hoạt động kinh tế của Trung Quốc cũng đứng trước nhiều thách thức, đặc biệt là nhu cầu nội địa suy giảm trong khi thị trường bất động sản không sáng sủa. Trong bối cảnh đó, để thúc đẩy kinh tế phát triển, Trung Quốc đã đưa ra nhiều biện pháp, chính sách kinh tế vĩ mô để thúc đẩy kinh tế phát triển chất lượng cao.

* Lấy tiêu dùng làm lực đẩy

Ngay từ đầu năm, trong Báo cáo công tác, chính phủ Trung Quốc tiếp tục xác định thúc đẩy tiêu dùng và mở rộng nhu cầu nội địa là trọng tâm để thúc đẩy kinh tế khi nhu cầu bên ngoài bị ảnh hưởng.

Tháng 3/2025, Văn phòng Trung ương và Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc đã ban hành “Phương án hành động chuyên đề thúc đẩy tiêu dùng”, trong đó nhấn mạnh lấy cung ứng chất lượng cao để khơi dậy và mở rộng nhu cầu thực chất trong xã hội, đề xuất triển khai hành động nâng cao chất lượng tiêu dùng, bao gồm các biện pháp cụ thể như tăng cường vai trò dẫn dắt của thương hiệu tiêu dùng và hỗ trợ phát triển nhanh các hình thức tiêu dùng mới. 

Trong năm 2025, Trung Quốc phát hành 300 tỷ NDT (khoảng 42 tỷ USD) trái phiếu quốc gia đặc biệt kỳ hạn siêu dài so với mức 150 tỷ NDT năm 2024 để trợ cấp cho chính sách “hai mới” là đổi mới thiết bị quy mô lớn và đổi cũ lấy mới hàng tiêu dùng, có liên quan mật thiết nhất đến lợi ích của người dân.

Năm nay, chính sách này đã được tối ưu hóa hơn, phạm vi trợ cấp đã mở rộng đáng kể như trợ cấp các sản phẩm kỹ thuật số như điện thoại di động, máy tính bảng và đồng hồ đeo tay thông minh. Kết quả là, từ trong 11 tháng, tổng mức tiêu thụ hàng hóa hàng tiêu dùng theo chương trình đổi cũ lấy mới đã vượt 2,5 nghìn tỷ NDT.

Cùng với đó, thúc đẩy tiêu dùng của du khách nước ngoài tại Trung Quốc cũng là yếu tố được quan tâm thông qua việc mở rộng chính sách hoàn thuế xuất cảnh từ khu vực thí điểm sang phạm vi toàn quốc, thúc đẩy du khách nước ngoài tích cực "mua sắm tại Trung Quốc".

Lĩnh vực bất động sản từng là động lực tăng trưởng chính của Trung Quốc. Trong năm 2025, nước này tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ thị trường. Hội nghị Bộ Chính trị hồi tháng 4 và Hội nghị Quốc vụ viện Trung Quốc hồi tháng 8 đều nhấn mạnh áp dụng các biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn đà sụt giảm và củng cố xu thế ổn định trở lại của thị trường bất động sản, phát đi tín hiệu tích cực cho thị trường.

Năm 2025, trái phiếu đặc biệt của chính quyền địa phương đã phát huy vai trò tích cực trong việc mua lại đất nhàn rỗi và mua lại nhà ở thương mại tồn kho. Tính đến cuối tháng 11 năm nay, các địa phương của Trung Quốc có kế hoạch sử dụng các khoản trái phiếu đặc biệt để mua lại hơn 4.800 lô đất nhàn rỗi với tổng số tiền trên 650 tỷ NDT.

* Mở rộng ngoại thương

Ngoài việc giải quyết hai điểm nghẽn trong tăng trưởng là nhu cầu nội địa và bất động sản, để ứng phó với áp lực đi xuống của nền kinh tế, Trung Quốc đã thực hiện chính sách tài khóa tích cực, nới lỏng vừa phải và sử dụng toàn diện nhiều công cụ chính sách tiền tệ.

Đến cuối tháng 9, quy mô huy động vốn xã hội và nguồn cung tiền M2 lần lượt tăng 8,7% và 8,4% so với cùng kỳ năm ngoái, với dư nợ cho vay đạt 270,4 nghìn tỷ NDT. Chi phí huy động vốn xã hội ở mức thấp, với lãi suất cho vay doanh nghiệp và cho vay nhà ở cá nhân mới trong tháng 9 giảm lần lượt khoảng 40 và 25 điểm cơ bản so với cùng kỳ năm ngoái. Trong năm, chính quyền còn nâng tỷ lệ thâm hụt ngân sách lên mức cao kỷ lục khoảng 4% GDP để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, Trung Quốc còn thực hiện nhiều biện pháp để ổn định ngoại thương, ổn định vốn đầu tư nước ngoài như kiên trì mở rộng mở cửa, tích cực thúc đẩy đa dạng hóa ngoại thương, phát huy hiệu quả vai trò điều tiết thuế quan. Từ ngày 1/1/2025, Trung Quốc áp dụng thuế nhập khẩu tạm thời thấp hơn mức thuế theo quy chế tối huệ quốc (MFN) đối với 935 mặt hàng, tăng cường hiệu quả kết nối nguồn lực giữa hai thị trường trong nước và quốc tế.

Trung Quốc mở rộng mạng lưới các khu thương mại tự do tiêu chuẩn cao, giảm thuế với các đối tác thương mại theo 24 hiệp định thương mại tự do và các thỏa thuận thương mại ưu đãi đã ký với 34 đối tác thương mại. Bên cạnh đó, Trung Quốc tham gia các cuộc đàm phán kinh tế - thương mại với Mỹ để thúc đẩy việc giảm thuế quan và gia hạn thỏa thuận đình chỉ thuế quan.

Trong 11 tháng năm 2025, xuất nhập khẩu thương mại hàng hóa của Trung Quốc tăng 3,6% so với năm ngoái. Với những biện pháp trên, kinh tế Trung Quốc trong năm 2025 đã phát triển theo hướng chất lượng cao với các chỉ số kinh tế chính tốt hơn dự kiến khi GDP của Trung Quốc trong ba quý tăng 5,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhiều tổ chức kinh tế, tài chính quốc tế, trong đó có Quỹ Tiền tệ quốc tế và Ngân hàng Thế giới, đã điều chỉnh nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc trong năm nay và năm 2026. Tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương vừa qua Phó Chủ nhiệm Văn phòng Tài chính Trung ương Trung Quốc cho biết dự kiến GDP năm 2025 đạt khoảng 140 nghìn tỷ NDT, tăng trưởng khoảng 5% và kinh tế Trung Quốc vẫn là động lực tăng trưởng lớn nhất của nền kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, giới chuyên gia Trung Quốc vẫn thận trọng cho rằng để nền kinh tế phục hồi bền vững, ổn định lâu dài và có khả năng chống chịu tốt trước sức ép bên ngoài, nước này vẫn cần củng cố nền tảng tăng trưởng kinh tế, duy trì động lực chiến lược, tiếp tục thúc đẩy hiện đại hóa kiểu Trung Quốc, phòng ngừa rủi ro, hỗ trợ nền kinh tế thực và nâng cao hiệu quả quản trị kinh tế vĩ mô.