Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV: Đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế phát triển

 

Sau phát biểu khai mạc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội.

Tiếp đó, Quốc hội nghe Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024, dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và Báo cáo thẩm tra về nội dung này; Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV; Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV.

*Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công

Trình bày Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024, dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, nhìn chung, tình hình kinh tế - xã hội tháng sau tích cực hơn tháng trước, quý sau cao hơn quý trước, 9 tháng đạt nhiều kết quả quan trọng, cao hơn cùng kỳ trên hầu hết các lĩnh vực. Ước cả năm có 14/15 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch.

Tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 6,82%; ước cả năm đạt 6,8-7%, cao hơn mục tiêu Quốc hội giao (6-6,5%). Chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng tăng 3,88%. Thu ngân sách nhà nước 9 tháng đạt hơn 85% dự toán, tăng 17,9% so với cùng kỳ... Cơ cấu nền kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, tăng tỷ trọng khu vực công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, giảm tỷ trọng khu vực nông nghiệp.

Thủ tướng Chính phủ cũng nêu một số kết quả nổi bật về nhận thức, hành động trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, thực hiện chính sách an sinh xã hội; các giải pháp, chính sách giảm nghèo bền vững (tỷ lệ hộ nghèo giảm 1%, còn 1,93%); xây dựng nhà ở xã hội, phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát; hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3... Công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật được chỉ đạo quyết liệt với tư duy đổi mới trong cách nghĩ, cách làm; rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Nêu 11 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu năm 2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh việc ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng, tiếp tục làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, thúc đẩy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới. Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm, nhất là các chương trình, dự án, công trình quan trọng quốc gia. Giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Bên cạnh đó là đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế phát triển với tư duy đổi mới "vừa quản lý chặt chẽ, vừa kiến tạo phát triển, huy động tối đa các nguồn lực phát triển, tạo không gian phát triển mới". Kiên quyết cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Tiếp tục xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Cùng với đó, tập trung hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng trọng điểm, quan trọng quốc gia, nhất là các dự án mang tính chiến lược về hạ tầng giao thông, năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu... Chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tiếp tục đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo; phát triển văn hóa, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và sức khỏe nhân dân; tiếp tục nâng cao năng lực khám, chữa bệnh...

*Tận dụng tối đa cơ hội phát triển kinh tế số

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho rằng, những thành tựu nổi bật về phát triển kinh tế - xã hội năm 2024 là minh chứng rõ nét nhất khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đồng chí Tổng Bí thư; sự đồng hành, giám sát hiệu quả của Quốc hội, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, sát thực tế của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành; sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Về dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, Ủy ban Kinh tế cơ bản thống nhất với các định hướng lớn, mục tiêu tổng quát, các chỉ tiêu và nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu theo Báo cáo của Chính phủ. Để tập trung vào một số vấn đề chính, cốt lõi thực hiện trong năm 2025, Ủy ban Kinh tế đề nghị theo dõi sát diễn biến tình hình kinh tế, chính trị thế giới, phản ứng chính sách của các nền kinh tế lớn, các đối tác thương mại đầu tư chính, tình hình giá cả, lạm phát, xu hướng hạ lãi suất, giảm thắt chặt tiền tệ để chủ động có giải pháp phù hợp; bảo đảm ổn định kinh tế - xã hội trong điều kiện bất định.

Bên cạnh đó, tiếp tục cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng; tận dụng tối đa cơ hội phát triển kinh tế số; nâng cao chất lượng lao động, năng suất lao động xã hội; phát triển và ứng dụng khoa học - công nghệ, cơ cấu hiệu quả nền kinh tế, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, thương mại điện tử, các mô hình kinh doanh mới, hiệu quả.

Các nhiệm vụ, giải pháp tiếp theo là tăng cường điều chỉnh chính sách tài khóa phù hợp, hiệu quả hơn trong năm 2025 để thích ứng với những thách thức của toàn cầu; tập trung tháo gỡ khó khăn, vực dậy thị trường vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp vay vốn để phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế lưu ý, phải đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật. Xây dựng pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực, giải quyết, khắc phục điểm nghẽn, mở rộng không gian, tạo đà cho phát triển.

*Hỗ trợ lương thực, cây con giống, vật tư thiết yếu cho người dân

Trong Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, cơn bão số 3 đã gây ra thiệt hại rất nặng nề. Đảng, Nhà nước đã quan tâm dành nguồn lực xây dựng lại cầu đường, đê kè, trường học…, hỗ trợ làm lại nhà cửa cho nhân dân. Sự chia sẻ, ủng hộ, chung tay góp sức của nhân dân cả nước, cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức cá nhân ở trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, các tổ chức quốc tế đã góp công, góp của để khắc phục hậu quả mưa bão gây ra; nhiều cách làm sáng tạo, nghĩa cử cao đẹp, hỗ trợ người dân giảm bớt khó khăn, bước đầu ổn định được cuộc sống. Tuy nhiên nguy cơ mất mùa, thiếu đói, thiếu sinh kế là hiện hữu. Đảng, Nhà nước cần sớm dành nguồn lực gói hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để hỗ trợ lương thực, cây con giống, vật tư thiết yếu để nhân dân sớm phục hồi sản xuất, ổn định đời sống.

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2023, trân trọng đề nghị cấp có thẩm quyền nhất là Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố quan tâm ban hành các văn bản quy phạm pháp luật triển khai thực hiện chủ trương nhất quán của Đảng "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng", huy động sức mạnh của toàn dân, phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đề ra.

Cử tri và nhân dân đánh giá cao và rất ủng hộ việc huy động xã hội hóa để xóa nhà tạm, nhà dột nát theo chủ trương của Đảng, phát động của Thủ trướng Chính phủ và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đồng thời, mong muốn Đảng, Nhà nước tính toán cân đối thêm ngân sách Nhà nước là chính để thực hiện chương trình này. Các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng dân cư cần tập trung cao độ, với nhiều cách làm sáng tạo, phù hợp với thực tiễn thì mới có thể hoàn thành được chương trình trong năm 2025.

*Bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời vaccine trong Chương trình tiêm chủng mở rộng

Theo Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV do Trưởng Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội Dương Thanh Bình trình bày, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, đã có 2.289 kiến nghị của cử tri được tổng hợp chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết, trong đó một số lĩnh vực tiếp tục được nhiều cử tri quan tâm như: lao động, thương binh và xã hội; y tế; giao thông vận tải; nông nghiệp, nông thôn; tài nguyên, môi trường; giáo dục, đào tạo. Đến nay, 2.238 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt 97,8%.

Qua giám sát, Trưởng Ban Dân nguyện cho rằng, việc giải quyết kiến nghị của cử tri còn có một số hạn chế làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của một số đối tượng và hiệu quả thực hiện một số chính sách ưu đãi của Nhà nước.

Trưởng Ban Dân nguyện kiến nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội khẩn trương tham mưu xây dựng, trình Chính phủ ban hành hướng dẫn việc xác định "người lao động có thu nhập thấp" làm cơ sở cho các địa phương thực hiện, đồng thời rút kinh nghiệm trong việc tham mưu, xây dựng ban hành chính sách, bảo đảm chính sách đưa ra được thực hiện hiệu quả trên thực tế.

Bộ Y tế khẩn trương ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, phương pháp tính giá dịch vụ khám, chữa bệnh để áp dụng từ ngày 1/1/2025. Bộ Giáo dục và Đào tạo nhanh chóng nghiên cứu, xây dựng trình Chính phủ ban hành quy định về chế độ đối với giáo viên mầm non nghỉ công tác chưa được hưởng chế độ...

Trưởng Ban Dân nguyện cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Y tế và các địa phương có giải pháp quyết liệt bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời vaccine trong Chương trình tiêm chủng mở rộng; phân công cơ quan chủ trì khẩn trương tham mưu, xây dựng trình Chính phủ ban hành văn bản hướng dẫn điều chỉnh trợ cấp hằng tháng cho đối tượng thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ trong kháng chiến.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị các cơ quan của Quốc hội tiếp tục tăng cường hơn nữa chất lượng hoạt động giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Các Đoàn đại biểu Quốc hội tiếp tục nâng cao chất lượng tổng hợp, phân loại kiến nghị của cử tri; đảm bảo thời gian gửi báo cáo tổng hợp kiến nghị của cử tri kịp thời, đúng quy định.