Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Thể chế hóa kịp thời các chủ trương lớn của Đảng

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Công tác đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên trả lời câu hỏi của các cơ quan thông tấn, báo chí. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Tại họp báo, trả lời câu hỏi của phóng viên về những nội dung liên quan đến việc hoàn thành công tác nhân sự tại Kỳ họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên cho biết, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, đặc biệt quan trọng, trong đó nội dung trọng tâm là kiện toàn tổ chức bộ máy và lãnh đạo cấp cao của Nhà nước. Công tác nhân sự đã được tiến hành rất nghiêm túc, chặt chẽ, bài bản, đúng theo quy trình, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch, đặc biệt là đạt được sự đồng thuận, thống nhất rất cao trong Quốc hội.

Quốc hội đã tiến hành bầu và phê chuẩn các đầy đủ các chức danh lãnh đạo chủ chốt như Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Chủ tịch Quốc hội, các Phó Thủ tướng Chính phủ và các chức danh quan trọng khác của bộ máy Nhà nước. Kết quả biểu quyết cho thấy tỷ lệ tín nhiệm rất cao, nhiều đồng chí đạt số phiếu gần như tuyệt đối. Điều này thể hiện sự đồng thuận, tin tưởng rất lớn của Quốc hội đối với các phương án nhân sự đã được giới thiệu. 

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nhấn mạnh, các nhân sự được bầu và phê chuẩn lần này đều là những cán bộ rất tiêu biểu, đã được rèn luyện, thử thách qua thực tiễn, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và năng lực tổ chức thực hiện. Đây là yếu tố then chốt bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, thông suốt, hiệu quả trong toàn bộ hệ thống chính trị.

Theo bà Tạ Thị Yên, việc hoàn thành công tác nhân sự tại Kỳ họp thứ Nhất không chỉ là bước kiện toàn về tổ chức bộ máy, mà còn mang ý nghĩa mở đầu cho nhiệm kỳ mới, tạo nền tảng vững chắc để triển khai các chủ trương và quá trình lập kế hoạch lớn của Đảng, của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn tới. 

Liên quan đến câu hỏi về công tác lập pháp của Quốc hội, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang cho biết, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thông qua 9 luật và 5 nghị quyết, thể hiện tinh thần lập pháp chủ động, là bước thể chế hóa kịp thời các chủ trương lớn của Đảng đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV và chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương. 

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu ví dụ: Ngày 17/3/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới", thì ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã kịp thời trình Quốc hội thông qua dự án Luật Thủ đô nhằm thể chế hóa Nghị quyết 02, hướng đến xây dựng, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy đầu tư, đặc biệt là khai thác tổng thể vị trí, vai trò của Thủ đô. 

Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt cũng là bước thể chế hóa Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số", trong đó có một điểm rất đáng quan tâm là trao quyền để Chính phủ điều hành một cách linh hoạt, phù hợp với thực tiễn... 

Đối với việc nghiên cứu tăng kỳ họp Quốc hội nhằm xem xét nhiều dự án luật cũng như các nội dung quan trọng, cấp bách, trong bối cảnh Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới họp sớm hơn so thông lệ các nhiệm kỳ trước và Bộ Chính trị cũng có định hướng về việc nghiên cứu tăng kỳ họp Quốc hội, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển nêu rõ, trong Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã đề ra yêu cầu cần nghiên cứu tăng các kỳ họp của Quốc hội.

Trên cơ sở chủ trương của Bộ Chính trị và ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Đảng ủy Quốc hội đã có công văn gửi các cơ quan của Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội và các cơ quan hữu quan quán triệt, nghiên cứu triển khai ngay các ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, của Tổng Bí thư và lãnh đạo Quốc hội về nội dung này. 

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển phát biểu. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, hiện nay Hiến pháp, Luật Tổ chức Quốc hội và Nội quy Kỳ họp Quốc hội có quy định một năm Quốc hội họp hai kỳ thông thường; đồng thời trong trường hợp cần thiết có thể họp những kỳ họp không thông thường theo đề nghị của Chủ tịch nước, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, của Thủ tướng Chính phủ... Như vậy, về mặt cơ sở pháp lý, ngoài các kỳ họp thường lệ, Quốc hội có thể họp các kỳ không thường lệ. 

Đồng thời, qua giám sát, theo dõi thực tiễn hoạt động của Quốc hội cho thấy, bên cạnh những giá trị cốt lõi trong hoạt động nghị viện như dân chủ, pháp quyền, công khai, minh bạch, thời gian qua Quốc hội cũng đẩy mạnh các giá trị như tính hiện đại, linh hoạt, phản ứng chính sách nhanh. Theo ông Nguyễn Văn Hiển, đây là nội dung đổi mới dễ nhận thấy, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương chính sách từ khi ban hành đến khi đi vào cuộc sống, thể hiện sự kịp thời của Quốc hội trong việc thể chế hóa chủ trương, chính sách...

"Nếu có những vấn đề, yêu cầu cấp bách, quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, cần phải thể chế hóa thuộc chức năng của Quốc hội, chúng ta có đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn để có thể tổ chức các kỳ họp của Quốc hội ngay. Do vậy, không có lý do gì để e ngại về việc không thể thể chế hóa kịp thời các vấn đề quan trọng, cấp bách thuộc thẩm quyền của Quốc hội", ông Nguyễn Văn Hiển khẳng định.