Lan tỏa hành động vì môi trường không rác thải nhựa

Sự kiện thu hút hơn 800 khách mời trong nước và quốc tế dự trực tiếp và trên 200 điểm cầu dự trực tuyến. Đặc biệt, hàng trăm học sinh cùng các thầy cô giáo đến từ 16 cơ sở giáo dục đại diện cho 60 trường đạt giải đã hội tụ về Thủ đô mang theo những mô hình, sáng kiến xanh và tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với môi trường. 

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng Lê Công Thành phát biểu tại lễ trao giải. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Phát biểu tại lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng Lê Công Thành đánh giá cao vai trò của các em học sinh trong hành trình xây dựng xã hội không rác thải nhựa. Rác thải nhựa không chỉ là vấn đề môi trường đơn thuần, mà còn là vấn đề trách nhiệm cộng đồng, đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ. Các mô hình, sáng kiến về giảm thiểu rác thải nhựa, phân loại rác tại nguồn, tái chế - tái sử dụng và thay đổi thói quen tiêu dùng trong nhà trường đã và đang mang lại những tác động tích cực, thiết thực.

“Các em là những chủ nhân tương lai của đất nước, trực tiếp tham gia, khởi xướng và lan tỏa các hành động bảo vệ môi trường, hạn chế rác nhựa. Các em không chỉ là người thực hiện, mà còn là những “đại sứ môi trường”, góp phần truyền cảm hứng tích cực tới gia đình và cộng đồng”, Thứ trưởng Lê Công Thành nói. 

Năm 2025, số lượng trường học tham gia giải thưởng tăng gấp 3,5 lần so với mùa giải trước, với gần 300 cơ sở giáo dục trên cả nước đăng ký tham dự. Qua quá trình xét chọn nghiêm túc, Ban tổ chức đã lựa chọn 60 trường tiêu biểu để trao giải cho ba cấp học: tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Sự xuất hiện của các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa như Lào Cai, Cao Bằng, Gia Lai, Đắk Lắk, Tuyên Quang, Lạng Sơn cho thấy giải thưởng không chỉ tập trung vào các địa phương có điều kiện thuận lợi, mà còn góp phần khuyến khích, động viên các địa phương còn nhiều khó khăn tham gia triển khai giáo dục môi trường và mô hình Trường học sinh thái. 

Theo Hội đồng xét chọn Giải thưởng, nhiều mô hình giảm thiểu rác thải nhựa tại các trường vùng sâu, vùng xa được xây dựng từ những hành động rất giản dị nhưng hiệu quả, như phân loại rác tại nguồn, tái sử dụng vật liệu, hạn chế đồ nhựa dùng một lần trong căng tin trường học, hay tổ chức các buổi truyền thông, sinh hoạt ngoại khóa gắn với thực tiễn đời sống địa phương.

Giới thiệu về mô hình “Căng-tin xanh”, em Nguyễn Ngọc Nhã Uyên, học sinh lớp 7A1, Trường Trung học cơ sở Trương Công Giai chia sẻ, nhà trường đã sử dụng ống hút gạo thay cho ống hút nhựa, thay cốc nhựa dùng một lần bằng cốc giấy hay thay chai nhựa bằng chai thủy tinh dùng chung của trường.

Bên cạnh đó, học sinh còn tham gia Câu lạc bộ Khoa học của trường. Tại đây, học sinh được thực hành làm nhựa sinh học tự phân hủy từ bột bắp và bột rau câu. Hay, Câu lạc bộ Mỹ thuật thì sẽ tận dụng giấy vụn và rác thải nhựa để thiết kế các bộ trang phục, sản phẩm thời trang tái chế rất sáng tạo và đẹp mắt.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng Lê Công Thành tại mô hình sáng kiến xanh của Trường THSC Trương Công Giai. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Không chỉ được học thêm nhiều kiến thức khoa học mới, qua các hoạt động, học sinh còn hiểu rằng từ những việc nhỏ nhất hằng ngày cũng có thể góp phần bảo vệ môi trường. Tại trường, học sinh được khuyến khích tham gia các hoạt động như trồng cây, phân loại rác đúng cách vào các thùng rác ba ngăn. Mỗi hành động tích cực sẽ được cộng điểm thi đua. Những học sinh có điểm cao sẽ được vinh danh là Đại sứ môi trường, nhằm khích lệ tinh thần và lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường trong toàn trường.

“Qua chương trình Trường học không rác thải nhựa, chúng em cảm thấy bản thân trân trọng môi trường hơn, ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ, giữ gìn môi trường xanh, sạch đẹp”, học sinh Nguyễn Ngọc Nhã Uyên chia sẻ. 

Xuất phát từ đặc thù của đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh), nơi lượng rác thải từ bên ngoài đưa vào khá lớn, thầy và trò Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cô Tô đã tận dụng nguồn rác này để tái chế thành những sản phẩm thân thiện với môi trường, không chỉ trong nhà trường mà còn lan tỏa tới các gia đình học sinh.

Bên cạnh đó, nhà trường tích cực xây dựng không gian xanh, với hệ thống cây xanh phủ khắp khuôn viên, góp phần tạo môi trường học tập trong lành và nâng cao giá trị giáo dục môi trường. Đặc biệt, nhà trường chú trọng đầu tư thời gian, công sức vào các hoạt động trải nghiệm, nhằm giáo dục học sinh trở thành “công dân xanh” có ý thức trách nhiệm với môi trường địa phương, đất nước và cả thế giới, ông Bùi Đức Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cô Tô chia sẻ. 

Từ phía nhà đồng hành, bà Lê Thái Hà - Giám đốc Điều hành Quỹ Vì tương lai xanh - Tập đoàn Vingroup đánh giá, giải thưởng là sáng kiến giàu ý nghĩa, đặt giáo dục môi trường và thế hệ trẻ vào vị trí trung tâm của phát triển bền vững. Để giải quyết vấn đề rác thải nhựa, không chỉ đòi hỏi giải pháp công nghệ hay chính sách, mà còn cần bắt đầu từ thay đổi nhận thức và hành vi.

Trường học chính là nền tảng quan trọng nhất - nơi các giá trị xanh được hình thành một cách tự nhiên, bền bỉ và lan tỏa lâu dài. Những mô hình này không dừng lại ở phong trào mà gắn liền với sự thay đổi thói quen, hành vi và văn hóa học đường của học sinh, giáo viên và cả phụ huynh. 

Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cô Tô (Quảng Ninh) nhận giải Sáng tạo. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Nhân dịp này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tặng bằng khen cho các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc của Quỹ Vì tương lai xanh, Vụ Hợp tác quốc tế và Báo Nông nghiệp và Môi trường trong việc tổ chức Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam.

Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN (ASEAN Eco-schools Award) là hoạt động nằm trong khuôn khổ Tổ chức Các quan chức cấp cao về môi trường ASEAN (ASOEN). Theo cơ chế chung, Ban Thư ký ASEAN giao cho từng quốc gia thành viên tổ chức; các trường đạt giải sẽ được vinh danh tại các sự kiện bên lề Hội nghị ASOEN hoặc Hội nghị Bộ trưởng Môi trường ASEAN.