Lào Cai: Người dân nơm nớp lo sợ khi bờ kè suối sạt lở

Trước mùa mưa lũ đang đến gần, nhiều vị trí sạt lở ăn sâu vào khu dân cư khiến nỗi lo của người dân ngày một lớn và không thể an cư.

Trời mưa phải đi ở nhờ

Cách trung tâm tỉnh Lào Cai gần 100 km, Phong Dụ Thượng là xã vùng sâu, vùng xa, khó khăn với 6 dân tộc sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 97%, chủ yếu đồng bào dân tộc Tày, Dao và Mông.

Với địa hình chủ yếu đồi núi, xã vùng cao Phong Dụ Thượng thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, lũ ống, lũ quét. Tháng 8/2025, trên địa bàn xã xảy ra mưa lũ lớn gây thiệt hại nặng nề đến tài sản, cây cối, hoa màu của người dân, đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, tài sản của 28 hộ dân sinh sống giáp bờ suối Ngòi Hút, ở thôn Làng Chạng.

Hiện nay, đoạn suối Ngòi Hút qua thôn Làng Chạng có chiều dài khoảng 2.000 m, trong đó có khoảng 900 m bị sạt lở nghiêm trọng, nhiều vị trí xói sâu vào khu dân cư, nếu không được xử lý kịp thời sẽ gây thiệt hại lớn về tài sản, tính mạng của nhân dân. Ngoài ra, tình trạng sạt lở cũng làm mất khoảng 4.000 m2 đất sản xuất nông nghiệp (khoảng 20 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp) và đe dọa an toàn của tuyến đường liên thôn cùng các công trình hạ tầng công cộng khác.

Ngày 15/5/2026, phóng viên có mặt tại thôn Làng Chạng cho thấy, đoạn kè suối Ngòi Hút bị sạt lở nghiêm trọng, nhiều mảng bê tông, rọ đá ngổn ngang dưới lòng suối. Hàng chục ngôi nhà nằm chênh vênh trơ móng, hở hàm ếch và dễ dàng sạt lở khi mưa lớn xảy ra.

Theo người dân nơi đây, khu vực phía sau nhà ở các hộ dân, toàn bộ bờ suối, kè bê tông, nhà vệ sinh, chuồng trại, cây cối, vật nuôi bị nước lũ cuốn trôi và gây sạt lở taluy âm, đe doạ trực tiếp đến cuộc sống người dân. Hiện mỗi khi trời mưa, 28 hộ dân sinh sống nơi đây không dám ở nhà, phải chạy đi ở nhờ nhà người thân, hàng xóm. Điều này khiến họ luôn sống trong cảnh lo âu, bất an.

Chứng kiến cảnh sạt lở nghiêm trọng vào tận móng nhà, chị Trần Thị Điều, thôn Làng Chạng xót xa chia sẻ, trước đây giữa bờ suối và khu dân cư có một bờ kè do người dân gia cố. Tuy nhiên, theo thời gian mưa lũ ngày một thất thường, dòng nước cũng bị thay đổi nên kè bị sạt lở. Mưa lũ đã cuốn trôi căn nhà tôn ngang, bếp, nhà tắm, nhà vệ sinh của gia đình và gây sạt lở taluy âm 8 mét đất từ bờ kè vào nhà chị, gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng. Sau khi sạt lở xảy ra, gia đình chị cùng bà con trong thôn tạm thời gia cố, sửa chữa phần móng nhà để đảm bảo an toàn.

“Tuy nhiên, việc sửa chữa chỉ là tạm thời trước mắt, hiện giờ người dân chúng tôi lo lắm, bởi mùa mưa lũ đang cận kề. Mỗi khi trời mưa cả làng lo sợ và rủ nhau chạy đi ở nhờ. Niềm mong mỏi lớn nhất của bà con được Đảng, Nhà nước, tỉnh Lào Cai quan tâm khẩn trương đầu tư xây dựng kè để bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân. Qua đó, giúp người dân yên tâm sinh sống, lao động sản xuất và phát triển kinh tế”, chị Điều lo lắng.

Chung nỗi lo với chị Điều, bà Hà Thị Đông, thôn Làng Chạng bộc bạch, mưa lũ gây sạt taluy âm 6 mét từ bờ suối vào nhà. Giờ mỗi khi trời mưa gia đình ăn không ngon, ngủ không yên bởi cả nhà phải tự lên phương án sơ tán đến nhà người thân ở nơi an toàn. Bà mong muốn Nhà nước tạo điều kiện sớm có phương án xây dựng kè để nhân dân yên tâm sinh sống, làm ăn.

Có thể thấy, điều lo lắng nhất của người dân nơi đây là hiện nay mùa mưa lũ đang đến gần. Nếu không có biện pháp kịp thời, cuộc sống của nhân dân sẽ gặp nhiều khó khăn khi nhà cửa, tài sản bị uy hiếp, đất sản xuất nông nghiệp bị thu hẹp.

Khẩn cấp xây kè bảo vệ

Theo người dân nơi đây, ngay sau khi sạt lở xảy ra, người dân đã nhiều lần làm đơn và kiến nghị chính quyền các cấp thông qua các buổi tiếp xúc cử tri về việc khẩn trương có phương án xây dựng kè suối Ngòi Hút nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho người dân. Thế nhưng đến nay vẫn chưa có phương án đầu tư xây dựng.

Anh Hoàng Trọng Vinh, thôn Làng Chạng cho hay, trước tình trạng bờ suối sạt lở, ăn sâu vào diện tích đất ở và một số công trình của các hộ gia đình, anh và các hộ dân nơi đây đã viết đơn gửi lên chính quyền địa phương với mong muốn trong thời gian chờ đợi công trình kiên cố, kính mong chính quyền địa phương hỗ trợ các biện pháp khắc phục tạm thời như rọ đá, nắn dòng chảy, để đảm bảo an toàn cho người dân. Về lâu dài, UBND tỉnh Lào Cai sớm phê duyệt chủ trương đầu tư kè kiên cố giúp người dân an tâm sinh sống, phát triển kinh tế.

Ngay sau khi xảy ra sạt lở, UBND xã Phong Dụ Thượng đã 3 lần có công văn, báo cáo gửi đến UBND tỉnh Lào Cai và các cấp, các ngành có liên quan về việc đề xuất xem xét đầu tư xây dựng kè chống sạt lở suối Ngòi Hút tại thôn Làng Chạng xã Phong Dụ Thượng. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư.

Trước nỗi lo của người dân, ông Hoàng Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Thượng cho biết, sau khi kiểm tra thực tế, tổng hợp báo cáo thực trạng, xã đã triển khai các biện pháp ứng phó trước mắt để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho người dân.

Theo đó, UBND trích một phần kinh phí 550 triệu để thực hiện kè tạm thời trên 100 mét chiều dài; đồng thời, kiến nghị tỉnh cho phép 28 hộ dân bị ảnh hưởng được lấy đá, sỏi dưới lòng suối (khu vực bồi đắp do lũ gây ra) để đắp kè rọ đá, bảo vệ đất, nhà ở, công trình phụ và các loại tài sản khác; xem xét, hỗ trợ kinh phí có mục tiêu cho UBND xã để thực hiện công tác thanh thải, nắn dòng chảy về chính giữa lòng suối như hiện trạng ban đầu, mua rọ đá kè các vị trí bị sạt lở taluy âm để hạn chế thấp nhất thiệt hại do mưa lũ gây ra.

Về lâu dài, UBND tỉnh Lào Cai sớm xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư, thực hiện thi công khẩn cấp dự án kè chống sạt lở suối Ngòi Hút tại thôn Làng Chạng, xã Phong Dụ Thượng với chiều dài 900m, kinh phí dự tính khoảng 29 tỷ đồng. Qua đó, nhằm bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân; bảo vệ ổn định diện tích đất ở, đất sản xuất nông nghiệp, đất công cộng. Từ đó góp phần ổn định dân cư, tạo điều kiện để nhân dân yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu ở địa phương.