Lập “lá chắn” liên ngành bảo vệ chuỗi giá trị sầu riêng

Nhằm bảo vệ uy tín, thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk và giữ vững thị trường xuất khẩu, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắk Lắk ban hành công văn số 1325-CV/TU ngày 7/7/2026 về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động sản xuất, thu hoạch, thu mua, sơ chế, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng trên địa bàn.

Tỉnh Đắk Lắk hiện có gần 41.000 ha sầu riêng, chiếm 22,7% diện tích sầu riêng cả nước; trong đó, diện tích cho thu hoạch hơn 33.000 ha, sản lượng năm 2025 đạt hơn 454.000 tấn. Theo đánh giá của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắk Lắk, sầu riêng là một trong những ngành hàng chủ lực, có giá trị kinh tế cao, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Tuy nhiên, trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định, công tác quản lý chuỗi ngành hàng còn tồn tại nhiều hạn chế, việc sử dụng mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói ở một số nơi chưa chặt chẽ, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm các quy định của thị trường nhập khẩu, ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk và mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Để giải quyết các tồn tại, Tỉnh ủy Đắk Lắk giao nhiệm vụ cho từng cơ quan, đơn vị, đưa ra các giải pháp đồng bộ ngay trước mùa thu hoạch sầu riêng năm 2026. Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với toàn bộ chuỗi ngành hàng sầu riêng. Các đơn vị khẩn trương rà soát, đánh giá toàn bộ mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đã được cấp; đẩy nhanh tiến độ cấp mới, cấp lại theo quy định; kiên quyết xử lý các hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng trái phép mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và gian lận hồ sơ truy xuất nguồn gốc.

Tỉnh ủy Đắk Lắk cũng nhấn mạnh cần xây dựng và ban hành Quy chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Công an, Hải quan, Thuế và chính quyền các địa phương. Mô hình phối hợp này nhằm bảo đảm thống nhất trong trao đổi, chia sẻ dữ liệu, kiểm tra, giám sát, truy xuất nguồn gốc và xử lý nhanh chóng các hành vi vi phạm.

Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, cơ sở dữ liệu dùng chung về vùng trồng, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói… cũng cần được triển khai nhanh chóng để phục vụ hiệu quả công tác quản lý, cảnh báo và chia sẻ thông tin. Bên cạnh đó, UBND tỉnh cần chủ động xây dựng phương án tổ chức thu hoạch, thu mua, bảo quản, chế biến, vận chuyển và tiêu thụ sầu riêng trong mùa vụ; phát triển chuỗi liên kết bền vững; khuyến khích đầu tư cơ sở sơ chế, chế biến, bảo quản, logistics và phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn. Hạn chế tối đa tình trạng ùn ứ hàng hóa, ép giá, tranh mua, tranh bán, xây dựng kho bãi trái phép, đứt gãy chuỗi cung ứng, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Đối với công tác bảo đảm an ninh trật tự, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu Đảng ủy Công an tỉnh lãnh đạo Công an tỉnh chủ động xây dựng các phương án bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông trong mùa thu hoạch. Lực lượng công an tăng cường quản lý hoạt động của các tổ chức, cá nhân tham gia thu mua, kinh doanh sầu riêng; thực hiện tốt công tác quản lý cư trú, khai báo tạm trú đối với người từ nơi khác đến tham gia hoạt động liên quan đến sản xuất, tiêu thụ sầu riêng; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp đầu tư núp bóng; tập trung đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại, hợp thức hóa hồ sơ xuất khẩu, trốn thuế và các vi phạm pháp luật khác.

Đối với các Đảng ủy xã, phường có diện tích trồng và thu mua, chế biến sầu riêng, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắk Lắk yêu cầu tăng cường kiểm tra, nắm tình hình, kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm; không để phát sinh các điểm nóng về an ninh, trật tự trong mùa vụ sầu riêng. Bên cạnh đó, Đảng ủy các xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm… và không tham gia, tiếp tay cho các hành vi vi phạm.

Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy và trước pháp luật nếu buông lỏng, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra vi phạm nghiêm trọng trong công tác quản lý, sử dụng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói hoặc để phát sinh vụ việc ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk.

Theo ông Trần Văn Thắng, Giám đốc kiêm Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Krông Pắc, công văn của Tỉnh ủy Đắk Lắk về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động sản xuất, thu hoạch, thu mua, sơ chế, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng được ban hành rất kịp thời. Thời gian qua, thành viên hợp tác xã đã sản xuất sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP, có nhật ký canh tác điện tử, ứng dụng khoa học công nghệ song vẫn gặp nhiều khó khăn. Với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt từ Tỉnh ủy, hợp tác xã tin tưởng các khó khăn sẽ được tháo gỡ. Hợp tác xã cam kết tiếp tục làm đúng, làm chặt chẽ, nâng cao chất lượng và giữ ổn định chất lượng sầu riêng để tăng sản lượng xuất khẩu.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết cho biết, hiện nay, nhiều vướng mắc của ngành hàng sầu riêng liên quan đến cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của Trung ương. Tỉnh Đắk Lắk đã tổng hợp các kiến nghị, đề xuất Trung ương sớm hoàn thiện quy định liên quan đến truy xuất nguồn gốc, cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và khuyến khích xã hội hóa phòng kiểm nghiệm.