Liên hợp quốc cảnh báo nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5°C

Bất chấp thời tiết nắng nóng gay gắt, vẫn có rất đông du khách đổ về những điểm tham quan nổi tiếng ở Rome, như Đấu trường Colosseum. Ảnh: Việt Hải- PV TTXVN

Ngày 2/11, Liên hợp quốc (LHQ) công bố hai báo cáo cảnh báo việc nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp có thể gây ra những tác động trên diện rộng, nhiều khả năng không thể đảo ngược đối với sông băng, băng biển và các vùng đóng băng trên Trái Đất, đồng thời kêu gọi hành động khẩn cấp để hạn chế thiệt hại.

Báo cáo “Vượt ngưỡng và Băng quyển: Ngăn chặn sự tan chảy toàn cầu”, được xây dựng với sự tham gia của hơn 80 nhà khoa học quốc tế, cho biết ngay cả mục tiêu 1,5°C hiện cũng không còn là ngưỡng an toàn đối với Bắc Cực, Nam Cực, các sông băng trên núi và đại dương vùng cực.

Theo các nhà khoa học, để bảo vệ băng quyển trong những thế kỷ tới, mức tăng nhiệt độ cần được kiểm soát gần 1°C hoặc thấp hơn. Những dấu hiệu tổn thất đã xuất hiện, trong đó khối lượng sông băng tại Thụy Sĩ giảm 20%.

Các nhà khoa học đặc biệt cảnh báo nguy cơ vượt qua những “điểm tới hạn” của hệ thống khí hậu. Ngay cả khi nhiệt độ sau đó giảm xuống dưới 1,5°C, quá trình phục hồi băng cũng có thể kéo dài từ vài thập kỷ đến hàng thế kỷ.

Báo cáo thứ hai, “Tình trạng tầng băng quyển năm 2026: Cái giá của việc vượt ngưỡng”, cảnh báo nếu nhiệt độ tăng tới 2,8°C trong thế kỷ tới, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Ngay cả khi các quốc gia thực hiện đầy đủ cam kết khí hậu, thế giới vẫn có nguy cơ đạt mức tăng 2,6°C vào năm 2100.

Theo kịch bản này, đến năm 2150, mực nước biển có thể dâng tới 5 cm mỗi năm, so với mức hiện nay là 0,45 cm; trong khi băng vĩnh cửu tan chảy có thể giải phóng lượng CO2 hằng năm tương đương tổng lượng phát thải hiện nay của Mỹ.

Hiện nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng 1,37°C so với thời kỳ tiền công nghiệp và mạng lưới Copernicus của châu Âu dự báo ngưỡng 1,5°C có thể bị vượt qua vào khoảng năm 2030. Băng tan và mực nước biển dâng sẽ làm gia tăng nguy cơ ngập lụt, thiếu hụt nguồn nước và nhiều hệ lụy khác.

Các nhà khoa học nhấn mạnh việc tạm thời vượt ngưỡng 1,5°C không đồng nghĩa các mục tiêu của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu mất ý nghĩa, mà càng đòi hỏi hành động quyết liệt hơn. Việc đưa mức tăng nhiệt độ trở lại 1,5°C hoặc thấp hơn vào năm 2100 vẫn khả thi nếu các quốc gia đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng, giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch và đạt phát thải ròng bằng 0 vào giữa thế kỷ này.