Liux Big – xe điện siêu nhỏ Tây Ban Nha tham vọng đấu xe Trung Quốc

Ô tô tại các thành phố châu Âu đang ngày càng nhỏ gọn hơn. Tuy nhiên, khi nhu cầu về xe siêu nhỏ (microcar) tại châu Âu gia tăng, những chiếc xe Italy nhỏ nhắn, dễ thương (vốn thường được ví von là những "hũ sữa chua") phần lớn đã phải nhường chỗ cho các mẫu xe điện cỡ nhỏ đến từ Trung Quốc.

Ngay cả Smart - thương hiệu xe siêu nhỏ mang tính biểu tượng - cũng đã chuyển hoạt động sản xuất sang Trung Quốc.

Liux, một công ty khởi nghiệp của Tây Ban Nha, tin tưởng có thể cạnh tranh trên thị trường đầy khốc liệt này bằng một mẫu xe điện siêu nhỏ được phát triển dựa trên tiêu chí bền vững.

Tiếp bước mẫu xe Microlino của Thụy Sĩ, Liux đang nỗ lực khẳng định vị thế trên thị trường với mẫu xe siêu nhỏ sắp ra mắt mang tên Liux Big. Cái tên Big có nghĩa là "Lớn" thực chất là một cách chơi chữ đầy hóm hỉnh.

Chiếc xe nhỏ đến mức có thể đỗ vuông góc với lề đường; song cái tên này cũng phản ánh tham vọng to lớn của một đội ngũ hiếm khi đi theo những lối mòn thông thường.

Theo ông Antonio Espinosa de los Monteros, nhà đồng sáng lập Liux, khái niệm về một chiếc xe hơi thuần châu Âu thực ra không tồn tại.

Đây là một nhận định đầy bất ngờ khi đến từ Giám đốc điều hành (CEO) của một công ty khởi nghiệp đang gây chú ý với những chiếc xe được sản xuất tại Tây Ban Nha, đồng thời cũng hé lộ nhiều điều về các ưu tiên của công ty này.

Trên thực tế, Liux đã khánh thành nhà máy sản xuất ô tô mới đầu tiên tại Tây Ban Nha trong hơn 30 năm qua.

Tuy nhiên, khi trò chuyện tại phòng trưng bày sang trọng của hãng, ông Espinosa cùng người đồng sáng lập David Sancho cho biết họ nhận thấy việc xây dựng một chuỗi cung ứng hoàn toàn độc lập là điều bất khả thi.

Thay vào đó, Liux đang nỗ lực thích ứng với thực tế này trong khi vẫn kiên định lấy tính bền vững làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động.

Pin của xe Liux không được sản xuất tại châu Âu, nhưng chúng có thể được sạc tại nhà, bao gồm cả việc sử dụng điện năng từ các tấm pin năng lượng Mặt Trời.

Chiếc xe cũng được thiết kế để dễ dàng bảo dưỡng và tránh được vòng đời lỗi thời nhanh chóng như các mẫu xe hiện đại ngày nay.

Có lẽ điểm đáng chú ý nhất là phần thân xe được làm từ một loại vật liệu sinh học tổng hợp (biocomposite) mới có nguồn gốc từ sợi lanh; vật liệu này được thiết kế đặc biệt để có thể tách rời và tái chế sau khi xe hết hạn sử dụng.

Ông Espinosa cho biết một điều mà cả ông và người đồng sáng lập Sancho đều nhận thức rất rõ là tái chế không chỉ đơn thuần là một khái niệm trong phòng thí nghiệm. Các doanh nghiệp có thể tái chế hầu hết mọi thứ trong phòng thí nghiệm.

Tuy nhiên, khả năng tái chế thực tế của một sản phẩm lại phụ thuộc vào cách thức nó được chế tạo. Khi chế tạo một sản phẩm, các doanh nghiệp cần cố gắng bảo toàn tính nguyên vẹn của vật liệu và các linh kiện để chúng có thể tiếp tục vòng đời thứ hai.

Triết lý “tính tuần hoàn thực sự” chính là nền tảng tư duy của ông Espinosa. Trước đây, ông từng đồng sáng lập Auara – một doanh nghiệp B Corp của Tây Ban Nha chuyên kinh doanh nước khoáng tự nhiên đựng trong loại chai vừa được làm từ nhựa tái chế, vừa có thể tái chế được.

Tuy nhiên, sau khi thương hiệu thành công này được một tập đoàn lớn hơn mua lại, ông đã bắt đầu một chương mới trong sự nghiệp cùng với Sancho.

Trong lĩnh vực ô tô, ông Sancho là người trực tiếp cầm lái, với trọng tâm là giảm thiểu khí thải. Thế mạnh của ông là kỹ thuật chế tạo xe điện có khả năng cạnh tranh sòng phẳng với xe chạy bằng động cơ đốt trong.

Trước khi đến với Liux, thành tựu ấn tượng nhất của ông là chiếc siêu xe hybrid Bóreas, từng được ra mắt tại giải đua 24 Hours of Le Mans năm 2017. Sau khi xảy ra bất đồng với các đối tác cũ, ông đã cùng ông Espinosa hợp tác để thành lập Liux.

Mẫu xe nguyên mẫu đầu tiên của Liux, chiếc Animal, kết hợp chuyên môn của họ: Chiếc xe điện 5 chỗ ngồi này được chế tạo gần như hoàn toàn từ vật liệu tái chế hoặc có nguồn gốc thực vật.

Tuy nhiên, hai nhà đồng sáng lập đã quyết định thay đổi hướng đi ngay sau khi ra mắt mẫu xe thể thao đa dụng (SUV) này trên toàn thế giới vào năm 2022. Khi đó, họ nhận thấy rằng khả năng hoàn thành thủ tục chứng nhận sẽ cao hơn nhiều với một chiếc xe nhỏ hơn.

Đến năm 2026, Liux đã nhận được chứng nhận trên toàn châu Âu cho chiếc Liux Big, dự kiến sẽ bắt đầu bán ra thị trường vào nửa đầu năm sau.

Trong khi đó, công ty đã phát triển lên 65 nhân viên và đang chuẩn bị tăng cường sản xuất tại ba nhà máy ở Tây Ban Nha, trong đó có nhà máy ở Azuqueca de Henares, cách trung tâm Madrid khoảng một giờ lái xe.

Theo bà Beatriz Belda González, trưởng bộ phận sản xuất, một kỹ sư người Tây Ban Nha từng làm việc cho BMW tại Munich (Đức, nhà máy Azuqueca của Liux có quy mô nhỏ vì tuân theo các nguyên tắc “quản lý tinh gọn” của Toyota và chỉ thực hiện các bước cuối cùng của quy trình, nhưng quy mô nhỏ bé không đồng nghĩa với công suất thấp. Liux cho biết công suất sản xuất của họ có thể đạt 20.000 xe mỗi năm vào năm 2030.

Hiện vẫn còn quá sớm để đánh giá nhu cầu, nhưng hơn 7.500 người đã ghi tên vào danh sách chờ mua Liux Big. Việc đăng ký không mất phí, nhưng danh sách này đã giúp công ty khởi nghiệp tìm hiểu thêm về những người mua tiềm năng.

Hồ sơ khách hàng phổ biến nhất là người dân thành thị từ 55-60 tuổi, và Liux hiện đang giả định rằng Liux Big thường sẽ là chiếc xe thứ hai của một hộ gia đình.

Ông Espinosa cho biết điều này có thể làm giảm bớt hy vọng rằng xe siêu nhỏ có thể thách thức hình thức sở hữu xe truyền thống, nhưng Liux phải biết chọn lựa chiến lược phù hợp.

Thay vì cố gắng đoán xem thị trường sẽ đi về đâu, hoặc tốc độ thay đổi như thế nào, công ty khởi nghiệp này đang để ngỏ cánh cửa hợp tác với các công ty quản lý đội xe B2B và những đối tác khác có thể giúp hiện thực hóa việc sản xuất xe tự lái.

Đối với ông Espinosa, Liux Big có thể tạo ra sự khác biệt bằng cách cung cấp một lựa chọn bền vững hơn mà vẫn có giá cả phải chăng.

Công ty khởi nghiệp này chưa xác nhận giá bán cuối cùng, nhưng cho biết sẽ dưới 18.000 euro (tương đương khoảng 21.000 USD) trước khi tính đến các khoản trợ cấp xe điện tiềm năng. Điều này đặt nó ở phân khúc giá cao hơn của xe siêu nhỏ, nhưng Liux hy vọng nó sẽ vượt trội so với kỳ vọng theo đúng nghĩa đen.

Theo người đứng đầu bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D) của Liux, Celso Fernández Llorens, giới hạn về trọng lượng và kích thước là một rào cản lớn trong phân khúc này.

Theo ông, hầu hết các xe siêu nhỏ đều khá giống nhau, mặc dù các cơ quan chức năng châu Âu phân biệt xe bốn bánh siêu nhẹ L6e với xe L7e nặng hơn một chút. Tuy nhiên, Liux đã tìm cách khắc phục những hạn chế này để tận dụng tối đa chứng nhận L7e của mình.

Nhờ hàng loạt quyết định lớn nhỏ, công ty khởi nghiệp này đã thành công trong việc trang bị khoang hành lý 260 lít cho chiếc xe. Nhưng phần lớn nỗ lực của họ đều hướng đến việc đảm bảo người dùng cảm thấy như đang lái một chiếc ô tô, chứ không phải một chiếc xe hai bánh.

Điều đó cũng liên quan mật thiết đến an toàn, Sancho cho biết: bạn không muốn một chiếc xe chỉ nhẹ vì khung xe không chịu được va chạm, hoặc sẽ bị lật ngay khi vào cua.

Với suy nghĩ này, và mặc dù thực tế là phân khúc xe này thậm chí không yêu cầu thử nghiệm va chạm, Liux đã thử nghiệm và trình diễn khả năng lạng lách, phanh và thực hiện các thao tác khác của Liux Big.

Công ty khởi nghiệp này đã trình diễn một số khả năng đó cho TechCrunch trong một chuyến đi ngắn và lái thử phiên bản địa hình sắp ra mắt của họ.

Hiện tại, mẫu xe chính của họ sẽ có hai phiên bản: 15 kWh và 20 kWh. Phiên bản chở hàng cũng đang được lên kế hoạch, và với sự góp mặt của ông Sancho trong đội ngũ thực hiện, ý tưởng chế tạo siêu xe luôn hiện hữu.

Trong một bài đăng trên trang mạng xã hội LinkedIn, công ty lưu ý rằng họ không có ý định trở thành “một thương hiệu chỉ sản xuất một loại xe”.

Tuy nhiên, trước tiên, Liux sẽ sử dụng 16 triệu euro mà họ đã huy động được cho đến nay (khoảng 18,5 triệu USD, bao gồm cả nguồn vốn từ châu Âu) để đưa phiên bản đô thị của Liux Big ra thị trường thông qua hợp tác với các đại lý ô tô trên khắp châu Âu.

Người đứng đầu thương hiệu Ana Terrado Leyva cho biết phòng trưng bày cũng mang lại một cái nhìn sơ lược về trải nghiệm bán hàng trong tương lai của Liux với các tấm vải, mô hình 3D trưng bày ba tùy chọn màu sắc của Liux Big - nhiều hơn hai màu so với Ford T - và sàn lát linoleum như một sự gợi nhắc đến vải lanh.

Bà cho biết, những lựa chọn thẩm mỹ này là một cách khác mà Liux hy vọng sẽ nổi bật so với các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc.