Luật Dinh dưỡng học đường – Cú hích chiến lược vì tầm vóc Việt

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa phát biểu kết luận hội thảo. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN

Ngày 14/8, tại Hà Nội, Hội thảo Khoa học Quốc tế về Dinh dưỡng học đường năm 2025 với chủ đề “Vì một Việt Nam khỏe mạnh, vì tầm vóc Việt” do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức đã quy tụ đông đảo đại biểu từ các cơ quan tham mưu của Đảng, cơ quan quản lý Nhà nước, các nhà khoa học, chuyên gia quốc tế cùng sự đồng hành của Tập đoàn TH.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh vấn đề phát triển con người, đặc biệt là tầm vóc và thể lực thế hệ trẻ, đang được đặt ở vị trí chiến lược hàng đầu.

Thông điệp chung của hội thảo là đã đến lúc Việt Nam cần luật hóa dinh dưỡng học đường, tiến tới xây dựng Luật Dinh dưỡng hoặc Luật Dinh dưỡng học đường, tạo hành lang pháp lý thống nhất để chăm sóc sức khỏe thế hệ tương lai.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cho rằng những kiến nghị tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để các bộ, ban, ngành tham mưu, xây dựng chính sách toàn diện về dinh dưỡng.

Tầm nhìn chiến lược về vấn đề này cũng được phản ánh trong bài viết “Tương lai cho thế hệ vươn mình” của Tổng Bí thư Tô Lâm. Bài viết nêu rõ rằng trí tuệ thôi chưa đủ, mà thể chất khỏe mạnh và bản lĩnh vững vàng cũng là điều kiện không thể thiếu để thế hệ trẻ thích nghi và cạnh tranh trong môi trường toàn cầu.

Ủy viên Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh yêu cầu tập trung nghiên cứu và hoàn thiện khung chính sách, góp phần thực hiện thắng lợi các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về chăm sóc sức khỏe, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Tấn Dũng phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN

Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Tấn Dũng chia sẻ, Sức khỏe là yếu tố cốt lõi không chỉ của mỗi cá nhân mà còn của toàn xã hội. Khi con người có sức khỏe tốt, mỗi người dân khỏe mạnh, thì đất nước cũng trở nên mạnh mẽ, phồn thịnh.

Thứ trưởng Lê Tấn Dũng cho biết, dù đã đạt nhiều thành tựu trong cải thiện dinh dưỡng và thể lực cho học sinh, nhưng tình trạng suy dinh dưỡng ở vùng sâu, vùng xa và thừa cân, béo phì ở đô thị vẫn là thách thức lớn. Mục tiêu của Việt Nam đến năm 2045 là nâng chiều cao trung bình thanh niên ngang bằng các nước phát triển trong khu vực, đòi hỏi chính sách đồng bộ và sự vào cuộc của toàn xã hội.

Từ góc độ y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trí Thức khẳng định: “Chúng ta cần một cú hích chiến lược. Và mặt trận đột phá đó chính là trường học”.

Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng lứa tuổi học đường, đặc biệt từ 2 đến 12 tuổi, là “giai đoạn vàng” để can thiệp toàn diện về dinh dưỡng và vận động, tạo tác động thay đổi suốt đời. Do đó, cần hoàn thiện thể chế, luật hóa các quy định về bữa ăn học đường, huy động nguồn lực xã hội hóa, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu số về sức khỏe học sinh, học hỏi các mô hình quốc tế thành công như Nhật Bản, Hàn Quốc.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trí Thức phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN

Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy mô hình điểm “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực” tại 10 tỉnh, thành phố đã mang lại hiệu quả rõ rệt: ở nhóm mầm non, chiều cao trung bình tăng 3,6 cm, cân nặng tăng 1,2 kg; ở nhóm tiểu học, chiều cao tăng 2,8 cm, cân nặng tăng 1,9 kg. Mô hình này được đánh giá là “mô hình thử nghiệm thành công nhất”, đủ cơ sở khoa học và thực tiễn để nhân rộng.

Tuy nhiên, TS.BS. Lê Thái Hà, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, chỉ rõ: “Chưa có khung pháp lý đủ mạnh để chuẩn hóa bữa ăn học đường trên toàn quốc”. Ông Lê Thái Hà đã liệt kê hàng loạt bất cập: suy dinh dưỡng thấp còi ở vùng dân tộc thiểu số vẫn trên 30%, thừa cân béo phì ở thành phố vượt 20%, thiếu vi chất còn phổ biến, cơ sở vật chất hạn chế, cán bộ chuyên trách dinh dưỡng gần như chưa có.

Bộ Y tế đang dự thảo Luật Phòng bệnh, trong đó dành một chương riêng cho dinh dưỡng học đường, chuyển từ “khuyến nghị” sang “bắt buộc”, nhằm tạo nền tảng tiến tới Luật Dinh dưỡng học đường.

Bà Thái Hương, Nhà sáng lập Tập đoàn TH phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy luật hóa là chìa khóa. GS. Nakamura Teiji, Chủ tịch Hiệp hội Dinh dưỡng Nhật Bản, cho biết Nhật Bản ban hành Luật Bữa trưa học đường từ năm 1954, coi dinh dưỡng là chính sách độc lập, đào tạo đội ngũ chuyên gia dinh dưỡng chuyên trách, và đang thảo luận miễn toàn bộ học phí bữa trưa.

Trong khi đó, về phía Đức, TS. Philipp Rösler giới thiệu Tiêu chuẩn chất lượng bữa ăn trường học (DGE) và chương trình Sữa – Rau – Quả học đường của EU, cung cấp miễn phí thực phẩm lành mạnh cho hàng chục triệu trẻ em.

Các chuyên gia Trung Quốc, Vương quốc Anh và UNICEF đều thống nhất Luật hóa dinh dưỡng học đường là xu hướng toàn cầu.

Ở góc nhìn lập pháp, Bà Nguyễn Thị Mai Thoa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, nhận định, Đến nay chưa có văn bản quy định toàn diện về dinh dưỡng học đường, thiếu bộ tiêu chuẩn thống nhất, nhiều nhóm học sinh khó khăn chưa được hỗ trợ phù hợp. Bà kiến nghị đưa nội dung này vào các nghị quyết của Trung ương, xây dựng Luật Dinh dưỡng học đường, đồng thời huy động nguồn lực xã hội kết hợp ngân sách nhà nước để mở rộng đối tượng được bảo đảm bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng và an toàn.

Đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Phương Hoa – TTXV

Từ phía doanh nghiệp, Anh hùng Lao động Thái Hương, Nhà sáng lập Tập đoàn TH, khẳng định, mỗi ngày chậm trễ triển khai bữa ăn học đường là một ngày cơ hội lớn của các con đang trôi qua. Bà Thái Hương kêu gọi hãy góp phần thúc đẩy để ban tặng cho các con một Bữa ăn học đường, một tấm khiên, môt thành trì che chắn vững chãi, đó là một bộ luật: gọi là Luật Dinh dưỡng Học đường, trong đó có ly sữa mang tên ly sữa học đường quốc gia. Mỗi bữa ăn, mỗi ly sữa không chỉ nuôi dưỡng thể chất mà còn thắp lên khát vọng và ý chí vươn mình của dân tộc Việt.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN

Hội thảo đi đến đồng thuận Việt Nam cần luật hóa dinh dưỡng học đường, tiến tới ban hành Luật Dinh dưỡng hoặc Luật Dinh dưỡng học đường, với sự đồng hành của toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, phụ huynh và xã hội, vì một Việt Nam khỏe mạnh, tầm vóc sánh ngang quốc tế.