Lực đẩy cho mục tiêu tăng trưởng dài hạn

Mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên, phấn đấu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 đề ra trong dự thảo văn kiện Đại hội XIV là mục tiêu tham vọng, có thể đạt được nếu Việt Nam thực hiện cải cách sâu rộng.

Đây là nhận định của Phó Giáo sư (PGS), Tiến sĩ kinh tế Lương Tuấn Anh, Đại học De Montfort (Anh) trong cuộc trao đổi mới đây với phóng viên TTXVN tại Anh.

Theo PGS Lương Tuấn Anh, mục tiêu tăng trưởng cao là cơ sở để các nước châu Á như Hàn Quốc, Singapore hóa rồng trong thập niên 1970, hay gần đây là Trung Quốc trong thập niên 1990. Với điều kiện hiện tại, Việt Nam có thể lạc quan một cách thận trọng về mục tiêu này.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10%/năm, tỷ lệ đầu tư phải đạt 40-45% GDP; tỷ lệ tiết kiệm đạt trên 40% GDP; đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), 6-10% GDP; xuất khẩu tăng 15%/năm; và năng suất lao động, tăng 7-9%/năm.

Các điều kiện để đạt mức tăng trưởng 10%/năm này đều cao, vì vậy cần các giải pháp quyết liệt và cụ thể, như mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp và phát triển cơ sở hạ tầng, không chỉ điện, đường trường, trạm mà cả hạ tầng kỹ thuật số. Ông Lương Tuấn Anh dẫn chứng sự phát triển của Việt Nam vào những năm 1990 là nhờ phát triển viễn thông trên toàn quốc, đồng thời nhấn mạnh với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay, hạ tầng kỹ thuật số đóng vai trò rất ngày càng quan trọng.

Về tổng thể, Việt Nam cần một cuộc đổi mới, cải cách sâu rộng, triệt để như tầm nhìn “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu ra, theo đó huy động mọi nguồn lực trong và ngoài nước để có nguồn vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng. PGS Lương Tuấn Anh cho rằng một cuộc cải cách như vậy không chỉ giải phóng nguồn lực, tạo cơ sở cho các giải pháp phát triển thống nhất mà còn giúp Việt Nam vượt qua các thách thức đồng thời tận dụng thời cơ từ những biến đổi sâu rộng về công nghệ, về khí hậu và địa chính trị trên toàn cầu.

Về vai trò của kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế được nêu trong dự thảo văn kiện Đại hội XIV, PGS Lương Tuấn Anh khẳng định sự cần thiết của khu vực này trong phát triển kinh tế. Ông đánh giá cao nguồn lực, tính năng động và hiệu quả của khu vực kinh tế tư nhân và chỉ ra rằng việc tận dụng kinh tế tư nhân phục vụ phát triển giúp giảm gánh nặng đầu tư cho nhà nước. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý những bất cập của kinh tế tư nhân, như tạo phân hóa giàu nghèo (1% người giàu nhất ở Mỹ chiếm 20% tổng sản lượng xã hội), hay nguy cơ thao túng chính trị (như sự can thiệp của tỷ phú Elon Musk vào chính trường Mỹ).

Vì vậy, phát triển kinh tế tư nhân cần có sự điều tiết của nhà nước nhằm đảm bảo ổn định và công bằng xã hội, phát triển bền vững và thịnh vượng cho tất cả mọi người. Theo PGS Lương Tuấn Anh, Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung sang phát triển kinh tế tư nhân, mở rộng môi trường đầu tư và tích cực ký kết các hiệp ước quốc tế, vì vậy cần xây dựng một nhà nước mạnh để đối phó với các thách thức.

PGS Lương Tuấn Anh cho rằng một nhà nước như vậy cần đảm bảo tạo được nguồn thu để trang trải các nhu cầu phát triển của đất nước mà không quá phụ thuộc vào nợ công, đặc biệt là nợ nước ngoài. Nhà nước cũng cần có khả năng xây dựng và thực thi pháp luật để đảm bảo các tác nhân như doanh nghiệp, người tiêu dùng… được thực thi các quyền và nghĩa vụ của mình trong khuôn khổ cho phép, cũng như có khả năng xây dựng, thực hiện và hoàn thành các dự án đã đề ra./.