Mái nhà xưởng trở thành “nguồn điện mới” cho doanh nghiệp Bắc Ninh

Đến hết tháng 6/2026, tỉnh Bắc Ninh đã đưa vào vận hành khoảng 285 MW công suất điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, ước tạo ra 112 triệu kWh điện sạch và thu hút hơn 2.850 tỷ đồng vốn đầu tư xã hội hóa.

Nhằm khơi thông nguồn năng lượng sạch tại chỗ, tỉnh Bắc Ninh vừa tiếp tục công bố chỉ tiêu định hướng đợt 2, khuyến khích thêm 200 doanh nghiệp tham gia lắp đặt với tổng công suất tối thiểu khoảng 296,5 MW. Đó là thông tin tại Hội nghị phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh diễn ra chiều ngày 13/7.

* Khơi thông nguồn vốn xã hội hóa từ nguồn điện sạch

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tỉnh Bắc Ninh được phân bổ mục tiêu phát triển 3.392 MW công suất điện mặt trời mái nhà đến năm 2035. Để cụ thể hóa mục tiêu này, tỉnh đã phê duyệt Đề án phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2025-2035, đồng thời ban hành Sổ tay điện tử hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục nhằm hỗ trợ tối đa cho các cơ quan, doanh nghiệp và người dân.

Đến nay, toàn tỉnh đã có khoảng 314 MW công suất đăng ký phát triển; trong đó, khoảng 285 MW đã hoàn thành và đưa vào vận hành. Lượng điện sạch tại chỗ tạo ra trong 6 tháng đầu năm ước đạt 112 triệu kWh, tương đương giá trị quy đổi khoảng 246 tỷ đồng. Với suất đầu tư tạm tính, quy mô này đã thu hút khoảng 2.850 tỷ đồng nguồn vốn xã hội hóa đổ vào lĩnh vực năng lượng sạch, mang lại tổng giá trị tác động kinh tế quy đổi cho địa phương đạt khoảng 3.096 tỷ đồng.

Trong đợt 1 triển khai (6 tháng đầu năm 2026), Bắc Ninh đã thông báo định hướng, khuyến khích 217 doanh nghiệp sử dụng điện lớn đầu tư với tổng công suất tối thiểu 515 MW. Tính đến nay, đã có 58 doanh nghiệp đăng ký thực hiện với tổng công suất khoảng 205 MW. Nhiều đơn vị đã chủ động đi đầu và đạt hiệu quả cao.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Precision Technology Component Fulian (Công ty Fulian, Bắc Ninh) là doanh nghiệp đi đầu trong phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Anh Trần Văn Sơn, Giám đốc Kĩ thuật Công ty Fulian cho biết, nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng điện lớn vào ban ngày, doanh nghiệp đã chủ động triển khai và đưa vào vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 13,55 MW. Đây là bước đi cụ thể nhằm hưởng ứng chủ trương khuyến khích nguồn điện tự sản, tự tiêu rất kịp thời của tỉnh.

Thực tế vận hành cho thấy hệ thống mang lại hiệu quả đa mục tiêu cho doanh nghiệp và địa phương. Fulian không chỉ tối ưu hóa được diện tích mái nhà xưởng để tự chủ nguồn năng lượng sạch tại chỗ, tiết giảm chi phí vận hành trong bối cảnh áp lực đầu vào tăng cao, mà còn giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính. Điều này giúp nâng cao hình ảnh "doanh nghiệp xanh", đáp ứng tốt các tiêu chí bền vững từ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đồng thời, nguồn điện này cũng góp phần chia sẻ áp lực cung ứng cho lưới điện tỉnh Bắc Ninh vào giờ cao điểm. Thời gian tới, công ty sẽ tiếp tục vận hành an toàn hệ thống và nghiên cứu các giải pháp quản lý năng lượng thông minh.

Tuy nhiên, theo Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, việc phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ vẫn còn một số khó khăn. Nhiều doanh nghiệp còn thận trọng, chưa chủ động triển khai do cần đánh giá kỹ hiệu quả đầu tư, phương án kỹ thuật và khả năng vận hành hệ thống.

Trong khi đó, nhu cầu đầu tư hệ thống lưu trữ điện ngày càng tăng nhưng chi phí còn cao, việc tiếp cận các nguồn tín dụng xanh và vốn ưu đãi cho doanh nghiệp, hộ gia đình cần tiếp tục được đẩy mạnh.

Bên cạnh đó, một số đơn vị bán lẻ điện trong khu công nghiệp chưa nắm rõ hoặc chưa thống nhất trong việc thực hiện các quy định, chủ trương khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, dẫn đến phối hợp trong đăng ký, đấu nối, vận hành còn chậm; thậm chí phát sinh thêm thủ tục chưa cần thiết, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

* Mở rộng quy mô và hướng tới khu vực dân cư

Tỉnh Bắc Ninh xác định, phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực, vừa góp phần bảo đảm năng lượng, tiết kiệm điện, giảm phát thải, vừa hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của tỉnh.

Tiếp tục mở rộng quy mô, Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh công bố danh sách và chỉ tiêu khuyến khích đợt 2. Theo đó, địa phương tiếp tục khuyến khích 200 doanh nghiệp sử dụng điện lớn, có lợi thế về diện tích mái nhà xưởng nghiên cứu lắp đặt hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất tối thiểu khoảng 296,5 MW.

Đây là nhóm doanh nghiệp có tiềm năng về diện tích mái nhà xưởng, nhu cầu sử dụng điện lớn, phù hợp với mục tiêu phát triển nguồn điện sạch tại chỗ, giảm chi phí điện năng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong khu vực sản xuất công nghiệp.

Song song với khối sản xuất công nghiệp, Bắc Ninh đang từng bước mở rộng mô hình này sang khu vực công và dân cư. Trong đó, Sở Công Thương đã chủ trì xây dựng dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện để Ủy ban nhân dân tỉnh trình Hội đồng nhân dân tỉnh xem xét ngay trong kỳ họp tháng 7 này. Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, góp phần khuyến khích người dân sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm điện, giảm chi phí sinh hoạt và tham gia thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh của tỉnh.

Để thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất tự thiêu thụ, từ nay đến cuối năm, tỉnh Bắc Ninh sẽ tập trung đôn đốc các doanh nghiệp thuộc cả hai đợt khuyến khích đẩy nhanh tiến độ; phối hợp với các cơ quan chuyên trách hướng dẫn thực hiện Nghị định số 243/2026/NĐ-CP, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các đơn vị bán lẻ điện, cam kết tạo điều kiện thông thoáng cho doanh nghiệp đấu nối, vận hành hệ thống an toàn và đúng quy định pháp luật.

Bên cạnh việc hoàn thiện Sổ tay điện tử, ngành công thương tiếp tục mở rộng mô hình sang khu vực công và dân cư, triển khai chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt hệ thống sau khi được thông qua, song song với việc theo dõi, đánh giá toàn diện tác động kinh tế - xã hội của nguồn năng lượng sạch này.

Phát biểu tại đây, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phan Thế Tuấn cho biết, giai đoạn 2021-2025, tăng trưởng điện bình quân của Bắc Ninh đạt khoảng 13,5%/năm, sản lượng điện thương phẩm đạt 72 tỷ kWh; dự báo giai đoạn 2026-2030 tiếp tục tăng khoảng 12,2%/năm, sản lượng ước 129 tỷ kWh. Để kịp thời đáp ứng nhu cầu sử dụng điện cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tỉnh Bắc Ninh đã chủ động tìm kiếm, phát triển đa dạng các nguồn năng lượng đặc biệt là nguồn năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời.

Mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là một giải pháp chiến lược, mang lại lợi ích "ba bên"; giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung, giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh "xanh"; giúp Nhà nước giảm tải cho lưới điện quốc gia, đảm bảo an ninh năng lượng; góp phần bảo vệ môi trường, phát triển bền vững.

Để tiếp tục thúc đẩy phát triển mạnh mẽ mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trong thời gian tới, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phan Thế Tuấn đề nghị các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng, cơ quan báo chí và người dân tiếp tục hưởng ứng chủ trương phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Các ngân hàng, tổ chức tín dụng cần tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp tiếp cận các gói tín dụng xanh với lãi suất phù hợp, thủ tục thuận lợi, giải ngân kịp thời nhằm thúc đẩy đầu tư, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà. Đối với các doanh nghiệp, địa phương và cơ sở y tế công lập, cần khẩn trương bố trí kinh phí, xây dựng phương án đầu tư, đẩy nhanh tiến độ triển khai theo kế hoạch được giao.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, tỉnh sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách, giải quyết thủ tục hành chính và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp; đồng thời yêu cầu Sở Công Thương cùng các sở, ngành, địa phương chủ động hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ, không để xảy ra tình trạng gây khó khăn hoặc đùn đẩy trách nhiệm, phấn đấu hoàn thành mục tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà đến năm 2035.

Nhân dịp này, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh tặng bằng khen 9 tập thể, 7 cá nhân có nhiều thành tích trong công tác phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất tự tiêu thụ.