Mô hình Sở An toàn thực phẩm cần thiết với siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh, phát biểu tại Lễ phát động. Ảnh: Đinh Hằng - TTXVN

Đây là khẳng định của ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh tại buổi khảo sát, đánh giá mô hình quản lý an toàn thực phẩm tại Thành phố của Đoàn công tác Bộ Y tế do Bộ trưởng Đào Hồng Lan làm Trưởng đoàn, diễn ra ngày 16/4.

Báo cáo tại buổi khảo sát, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, với một siêu đô thị như Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày, số lượng thực phẩm tiêu thụ rất lớn, tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn thực phẩm. Việc lựa chọn nguyên liệu giá rẻ, hạ giá thành suất ăn, tăng lợi nhuận của nhà cung cấp khiến bữa ăn công nhân, học sinh tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Tương tự, với tâm lý lựa chọn thực phẩm giá rẻ, người lao động thường mua thực phẩm tại các điểm kinh doanh tự phát, hàng rong không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo an toàn thực phẩm. Trong khi đó, tình hình sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ là thực phẩm đang diễn biến phức tạp.  

Đặc biệt thời gian gần đây, một số vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại bếp ăn trong trường học và cơ sở kinh doanh bánh mì đang gây xôn xao dư luận, xã hội.

Điển hình như vụ việc xảy ra tại Hộ kinh doanh bánh mì Cô Bích (phường Hạnh Thông) với 316 người mắc/2.935 người ăn; vụ Hộ kinh doanh Bánh mì Ngọc Hà (phường Phú Mỹ) với 125 người mắc/500 người ăn; vụ sử dụng bánh mì trong chuyến tham quan dã ngoại của học sinh trường Trung học cơ sở Tân Túc với 38 người mắc/494 người ăn; vụ tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Triết với 48 người mắc/1.803 người ăn.

Thực tế này cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn còn tiềm ẩn, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố.

Thành phố đã có nhiều nỗ lực trong việc tuyên truyền, tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm cho các đối tượng có nguy cơ cao, tăng cường giám sát, kiểm soát nguy cơ, chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và kịp thời xử lý các sự cố phát sinh. Tuy nhiên, tình hình mất an toàn thực phẩm trên địa bàn vẫn có nguy cơ xảy ra.

Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh hoạt động từ ngày 1/1/2024 không chỉ khắc phục triệt để những hạn chế của giai đoạn thí điểm Ban Quản lý an toàn thực phẩm mà còn tạo chuyển biến căn bản về hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tính thống nhất, chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân trên địa bàn.

Từ khi thành lập đến nay, Sở An toàn thực phẩm đã tiến hành kiểm tra hàng chục ngàn cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm và phát hiện nhiều cơ sở vi phạm. Đơn vị đã chuyển cơ quan điều tra các trường hợp có dấu hiệu vi phạm hình sự.

Bên cạnh đó, Sở An toàn thực phẩm chủ động triển khai xây thực phẩm sạch trong cả hai khâu sản xuất và kinh doanh phân phối: Phát triển chuỗi thực phẩm an toàn, nông sản sạch, truy xuất nguồn gốc, giám sát chất lượng; phát triển mô hình kinh doanh hiện đại và cải thiện kinh doanh truyền thống xây dựng mô hình chợ thực phẩm an toàn.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, việc thành lập Sở An toàn thực phẩm giúp Thành phố tập trung một đầu mối duy nhất trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm bảo đảm triển khai kịp thời, đầy đủ các định hướng, chỉ đạo của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về tăng cường công tác bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới.

Đây là bước đột phá của Thành ủy, UBND Thành phố trong tiến trình phát triển bền vững và đảm bảo an sinh xã hội, lấy mục tiêu bảo vệ sức khỏe người dân làm kim chỉ nam cho hành động; hoàn toàn phù hợp với chính sách của Thành phố và tình hình thực tiễn của địa phương.

“Mô hình này rất cần thiết với một đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, Thành phố đề xuất cần được bổ sung các công cụ, điều kiện, chức năng, nhiệm vụ trong công tác quản lý an toàn thực phẩm gắn với chính quyền địa phương 2 cấp”, ông Nguyễn Mạnh Cường kiến nghị.

Bà Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Bộ Y tế, phát biểu tại Lễ phát động. Ảnh: Đinh Hằng - TTXVN

Kết luận buổi khảo sát, bà Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, an toàn thực phẩm là lĩnh vực nóng, khó quản lý, có phạm vi rất rộng và phức tạp.

Thành phố Hồ Chí Minh hiện là địa phương duy nhất trên cả nước thành lập Sở An toàn thực phẩm và đã đạt được những kết quả tích cực trong công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn. Do đó, những bài học kinh nghiệm của Thành phố rất hữu ích giúp Bộ Y tế xây dựng Đề án quản lý an toàn thực phẩm trình Chính phủ vào tháng 5/2026.

Trong quá trình xây dựng Đề án, đơn vị chịu trách nhiệm là Bộ Y tế sẽ cân nhắc xây dựng các mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo chính quyền địa phương 2 cấp; trong đó, lực lượng địa phương cấp xã/phường/đặc khu đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện, đẩy lùi thực phẩm bẩn, thực phẩm không an toàn cho sức khỏe của cộng đồng.