Mở hướng tiêu thụ nông sản trên nền tảng số

Mô hình hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người dân số hóa hoạt động kinh doanh, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Mô hình được triển khai nhằm cụ thể hóa tiêu chí 7.3 “Triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử” thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo đó, các chủ thể sản xuất, kinh doanh được hỗ trợ từ xây dựng thương hiệu, sáng tạo nội dung, livestream, vận hành gian hàng, thanh toán điện tử đến đóng gói và giao nhận. Mục tiêu là hình thành năng lực thương mại điện tử lâu dài tại cộng đồng, giúp người dân chủ động đưa sản phẩm địa phương đến thị trường rộng hơn.

Chợ Lách hiện có 2.419 hộ kinh doanh, 116 doanh nghiệp và hơn 3.000 hộ sản xuất cây giống, hoa kiểng. Mỗi năm, địa phương cung ứng hơn 7 triệu cây giống và khoảng 5 triệu sản phẩm hoa kiểng. Địa phương cũng có hơn 120 vườn cây đầu dòng cùng nhiều sản phẩm chủ lực như sầu riêng, bưởi da xanh, chôm chôm và các loại cây ăn trái có giá trị kinh tế.

Bên cạnh nguồn sản phẩm phong phú, Chợ Lách có cộng đồng nhà vườn, nghệ nhân và người sản xuất giàu kinh nghiệm, tạo nguồn nội dung về giống cây, kỹ thuật canh tác, mùa vụ và câu chuyện sản phẩm để quảng bá trên nền tảng số. Hiện địa phương ghi nhận 45 nhà bán hàng hoạt động trên TikTok Shop.

Tuy nhiên, việc đưa sản phẩm lên môi trường số mới là bước đầu. Người bán còn phải chuẩn hóa thông tin, xây dựng nội dung, định giá, vận hành gian hàng, xử lý đơn hàng, thanh toán, đóng gói, giao nhận và chăm sóc khách hàng. Vì vậy, mô hình “Xã Thương mại điện tử” được triển khai theo hướng hỗ trợ toàn bộ quá trình thay vì chỉ tập trung vào bán hàng trực tuyến.

Các mục tiêu được đặt ra gồm xây dựng một mô hình điểm “Xã Thương mại điện tử”; hỗ trợ ít nhất 60 hộ sản xuất, hợp tác xã tham gia thương mại điện tử; đưa tối thiểu 20 sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP lên nền tảng số; xây dựng kênh TikTok chính thức và TikTok Shop của địa phương; tổ chức 4 lớp đào tạo, 2 phiên livestream và hướng đến phát sinh đơn hàng thực tế.

Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, cho biết hiệu quả mô hình được đánh giá qua các kết quả cụ thể như sản phẩm được chuẩn hóa, gian hàng hoạt động, đơn hàng phát sinh và thu nhập của người dân được cải thiện. Việc triển khai tập trung vào hướng dẫn trực tiếp, giúp người dân từng bước hình thành năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Bí thư Đảng ủy xã Chợ Lách Lê Thị Hoàng Oanh cho biết địa phương xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Xã huy động Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và 15 ấp rà soát, vận động các chủ thể tham gia, với mục tiêu để người dân có thể tự vận hành và duy trì hoạt động thương mại điện tử sau giai đoạn hỗ trợ.

Theo bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm Xã hội và Quan hệ Đối tác Chiến lược, TikTok Shop, các ngành hàng hoa cảnh và cây giống đang có dư địa phát triển trên thương mại điện tử. Trong dịp Tết Nguyên đán 2026, TikTok Shop ghi nhận 200.000 chậu hoa cảnh và cây giống được bán ra, gấp đôi mục tiêu ban đầu; số nhà bán hàng hoa và cây cảnh tăng 5 lần.

TikTok Shop sẽ đồng hành xây dựng kênh TikTok “Chợ Lách Vươn Mình”, các hashtag và cộng đồng nhà bán hàng, qua đó quảng bá sản phẩm, câu chuyện địa phương và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Mô hình được triển khai với sự tham gia của nhiều đơn vị. Sở Công Thương định hướng, điều phối và theo dõi kết quả; UBND xã Chợ Lách tổ chức thực hiện và huy động các chủ thể; TikTok Shop hỗ trợ nền tảng, kỹ thuật, livestream và marketing số; Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) hỗ trợ đào tạo, chuyên môn; Bưu điện tỉnh tham gia đóng gói, vận chuyển và giao nhận.

Ông Nguyễn Minh Đức, Phó Tổng Thư ký VECOM, cho biết hiệp hội dự kiến đồng hành khoảng 3 tháng, hỗ trợ từ 80-100 nhà bán hàng phát triển hoạt động trên thương mại điện tử. Nội dung hỗ trợ gồm pháp nhân, nghĩa vụ thuế, định giá, đóng gói, xây dựng nội dung, vận hành gian hàng, xử lý đơn hàng và đối soát. VECOM cũng bố trí tổ công tác hỗ trợ trực tiếp tại Chợ Lách.

Đối với nhóm sản phẩm hoa kiểng, cây giống và trái cây, logistics là khâu được chú trọng. Các đơn vị phối hợp nghiên cứu giải pháp đóng gói, giao hàng trong khoảng 2-3 ngày nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng.

Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Lách Trần Hữu Nghị cho biết xã xây dựng lộ trình triển khai trong 3 tháng theo các giai đoạn Khởi động, Tối ưu và Tăng tốc; đồng thời phát triển cộng đồng nhà bán hàng và xây dựng kênh “Chợ Lách Vươn Mình”. Đến nay, hơn 80 doanh nghiệp, hộ sản xuất và hộ kinh doanh đã tham gia bước đầu.

Theo ông Trần Quốc Tuấn, mô hình lấy người dân và sản phẩm địa phương làm trung tâm, hiệu quả thực chất làm thước đo, hướng tới hình thành chuỗi từ sản xuất, số hóa thông tin, quảng bá, bán hàng trực tuyến, thanh toán đến logistics và giao hàng. Đây cũng là cơ sở để tỉnh Vĩnh Long đánh giá, hoàn thiện mô hình và nghiên cứu nhân rộng tại những địa phương có điều kiện phù hợp.