Mỹ chi 500 triệu USD củng cố chuỗi cung ứng than và an ninh năng lượng

Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) ngày 4/6 thông báo cung cấp 500 triệu USD theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để hỗ trợ các nhà máy điện than và xây dựng hạ tầng xuất khẩu than mới nhằm cải thiện khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và củng cố quan hệ năng lượng với các đồng minh trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Khoản tài trợ này bao gồm 425 triệu USD cho 12 dự án được lựa chọn nhằm mở rộng và khôi phục chuỗi nhà máy điện than của Mỹ, cùng 75 triệu USD cho Dự án Cảng West Gateway – một cảng xuất khẩu hàng hóa đường biển có kết nối đường sắt, có khả năng xử lý hơn 10 triệu tấn hàng rời mỗi năm. Dự án West Gateway tại Oakland, bang California, sẽ mở rộng năng lực xuất khẩu ở Bờ Tây nước Mỹ và hỗ trợ xuất khẩu năng lượng tới các quốc gia đồng minh.

Theo DOE, các dự án được lựa chọn nhằm tăng cường chuỗi giá trị khai thác than trong nước, hỗ trợ nguồn điện nền ổn định và nâng cao khả năng chống chịu của hạ tầng năng lượng trọng yếu. Bằng việc tận dụng thẩm quyền của Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, DOE đang giúp đảm bảo Mỹ duy trì năng lực công nghiệp và nguồn năng lượng cần thiết để củng cố an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ đội ngũ nhà máy điện than và chuỗi cung ứng trong nước để đảm bảo an ninh quốc gia. Trong thời gian dài, năng lực xuất khẩu hạn chế ở Bờ Tây đã kìm hãm khả năng của Mỹ trong việc đưa than và các nguồn năng lượng khác ra thị trường toàn cầu. Bằng việc đầu tư vào cả phát điện từ than và hạ tầng xuất khẩu quan trọng, bao gồm Dự án Cảng West Gateway, Bộ Năng lượng đang tăng cường an ninh năng lượng Mỹ, củng cố chuỗi cung ứng chiến lược và thúc đẩy vị thế thống lĩnh năng lượng của Mỹ.

Theo Thứ trưởng Bộ Năng lượng Kyle Haustveit, dự án Cảng West Gateway giải quyết một khoảng trống hạ tầng quan trọng trong hệ thống xuất khẩu năng lượng của Mỹ, bằng cách cung cấp thêm năng lực xuất khẩu ở Bờ Tây cho các nhà sản xuất than của Mỹ. Bằng việc mở rộng tiếp cận các thị trường toàn cầu, dự án sẽ hỗ trợ tăng trưởng xuất khẩu than của Mỹ, cải thiện khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và củng cố quan hệ năng lượng với các đồng minh trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, trái ngược với sự lạc quan của chính quyền, các tổ chức quốc tế và giới khoa học đưa ra những cảnh báo nghiêm trọng. Theo Global Energy Monitor, thế giới đã xây dựng và đưa vào vận hành thêm nhiều nhà máy điện than trong năm 2025, nhưng mức sử dụng nhiên liệu này lại giảm; trong khi Mỹ là nền kinh tế lớn duy nhất ghi nhận mức tăng đáng kể về sản lượng điện than. Than đá hiện chiếm 17% sản lượng điện của Mỹ trong năm 2025.

Một nghiên cứu từ Đại học Harvard vào năm 2023 cho thấy việc tiếp xúc với bụi mịn từ các nhà máy điện than làm tăng gấp đôi nguy cơ tử vong. Các nhà nghiên cứu ước tính có khoảng 460.000 ca tử vong tại Mỹ trong giai đoạn 1999-2020 liên quan đến ô nhiễm từ than đá. Liên hợp quốc cũng cảnh báo nhiệt độ toàn cầu có khả năng tiếp tục lập kỷ lục trong những năm tới khi việc đốt than, dầu và khí là nguyên nhân chính gây ra tình trạng nóng lên toàn cầu.