Mỹ kêu gọi vùng Vịnh xây dựng tuyến vận chuyển dầu mới để tránh eo biển Hormuz ​

Theo thenationalnews.com ngày 23/9, gần 7 tháng kể từ khi cuộc chiến làm thay đổi bản đồ năng lượng toàn cầu nổ ra, người đứng đầu chương trình nghị sự năng lượng của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc chiến giành dầu mỏ Trung Đông không chỉ còn là vấn đề nguồn cung mà còn là vấn đề các tuyến đường vận chuyển.

Ông Jarrod Agen, Giám đốc điều hành Hội đồng quốc gia về thống trị năng lượng Mỹ nêu rõ: “Chúng ta cần giảm bớt tầm quan trọng của eo biển Hormuz. Khi châu Âu phải ngừng phụ thuộc vào khí đốt của Nga, chúng ta đã xem xét các hành lang khác nhau để đưa khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ vào châu Âu nhằm thay thế khí đốt của Nga. Chúng tôi muốn xây dựng một hệ thống tương tự ở vùng Vịnh”.

Trả lời phỏng vấn chương trình “On The Record” tại phiên họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ), ông Agen cho biết mục tiêu là tạo ra sự dư thừa: những tuyến đường không thể bị phong tỏa cùng một lúc. Điều đó có nghĩa là “nhiều tuyến đường, nhiều hành lang khác nhau, hoặc theo hướng Đông-Tây, hoặc đi vòng qua eo biển hoặc đi qua Thổ Nhĩ Kỳ hay vào Địa Trung Hải”, với Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Saudi Arabia đóng vai trò là đối tác chủ chốt với Mỹ.

Kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào tháng 2/2026, giá dầu Brent đã dao động từ khoảng 72 USD/thùng lên mức đỉnh gần 120 USD/thùng, giảm xuống dưới 70 USD/thùng vào giữa mùa hè, và đến giữa tháng 9 đã giao dịch trở lại trên 104 USD/thùng, khi các cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng vận tải và năng lượng đã đảo ngược đà giảm trước đó.

Lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz - hành lang từng vận chuyển hơn 20% lượng dầu mỏ của thế giới - đã giảm mạnh khoảng 95%, từ hơn 100 tàu mỗi ngày xuống chỉ còn năm tàu. Bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu chở dầu cố gắng đi qua eo biển này đã tăng vọt lên hàng triệu USD mỗi chuyến. Trong khi đó, người lái xe ở Mỹ chứng kiến giá xăng tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023.

Khi được yêu cầu mô tả tình hình, ông Agen không nói về số thùng dầu mà bằng những điểm nghẽn: “Điểm nghẽn quan trọng nhất trên toàn cầu là lọc dầu. Công suất lọc dầu ở Mỹ đang ở mức 100%. Chúng ta đã cạn kiệt nguồn lực. Nga đang giảm từ 30% đến 40% công suất lọc dầu. Trung Quốc vẫn còn dư địa để lọc dầu nhiều hơn, xuất khẩu nhiều hơn”, nhằm nhấn mạnh đến sự mất cân bằng trên toàn cầu.

Khi được hỏi về chi phí, ông Agen không phủ nhận rằng con số này rất lớn. Ông tiết lộ: “Cam kết đầu tư vào cơ sở hạ tầng sẽ lên tới hàng tỷ USD. Con số cụ thể gần như không thể tính toán được, bởi vì an ninh năng lượng chính là an ninh quốc gia”.

Các nhà phân tích tại Diễn đàn Năng lượng Quốc tế và S&P Global ước tính chi tiêu hàng năm cần thiết cho hoạt động khai thác dầu khí đến năm 2030 vào khoảng 400-640 tỷ USD. Con số này tăng mạnh so với mức đỉnh 483 tỷ USD đạt được vào năm 2019, chỉ để bù đắp cho tốc độ suy giảm ngày càng nhanh ở các mỏ hiện có - trước khi chi bất kỳ khoản tiền nào cho các đường ống dẫn dầu mới, kho chứa hoặc các hành lang xuất khẩu thay thế ở Vịnh Mexico.

Cách diễn đạt của ông Agen cho thấy cuộc chiến đã tạo thêm một khoản phí an ninh bổ sung ngoài mức cơ bản: chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng mà các quốc gia vùng Vịnh giờ đây sẽ gánh vác không phải để tăng nguồn cung, mà để bảo vệ nguồn cung đó trước những gián đoạn tiếp theo.