Mỹ lên tiếng cảnh báo về thương vụ Nippon thâu tóm US Steel

Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) đã cảnh báo đề xuất chi 14,9 tỷ USD mua lại nhà sản xuất thép U.S. Steel của Nippon Steel sẽ tạo ra rủi ro an ninh quốc gia vì nó có thể gây tổn hại đến nguồn cung thép cần thiết cho các dự án giao thông, xây dựng và nông nghiệp quan trọng.

Trong bức thư dài 17 trang gửi tới Nippon Steel và U.S. Steel vào thứ Bảy tuần trước (1/9), CFIUS nhắc đến tình trạng dư thừa thép giá rẻ của Trung Quốc trên toàn cầu và nhận định nếu thương vụ thành công, phía U.S. Steel sẽ ít có khả năng tìm cách xin áp thuế đối với các nhà nhập khẩu thép từ nước ngoài.

CFIUS nói thêm rằng, các quyết định của U.S. Steel trong các vụ kiện thương mại sẽ chịu ảnh hưởng của Nippon Steel. Khi đó, công ty Mỹ có thể phải tính đến lợi ích và vị thế cạnh tranh của Nippon Steel trên thị trường thép toàn cầu.

Theo CFIUS, trong khi U.S. Steel đã tích cực kiến nghị các biện pháp áp thuế đối với hàng nhập khẩu nước ngoài, Nippon Steel đôi khi phản đối những nỗ lực đó.

Ngoài ra, CFIUS cũng nhận thấy rủi ro phát sinh từ sự hiện diện ngày càng tăng của Nippon Steel tại Ấn Độ, nơi chi phí sản xuất thấp hơn nhiều so với Mỹ.

Trong một bức thư phản hồi dài 100 trang vào ngày 3/9, Nippon Steel cho biết họ sẽ đầu tư hàng tỷ USD để duy trì và thúc đẩy các cơ sở của U.S. Steel vốn đối mặt nguy cơ bị đóng cửa. Phía công ty Nhật Bản lập luận rằng những khoản đầu tư mới cho phép U.S. Steel duy trì và có thể tăng năng lực sản xuất thép tại Mỹ.

Lặp lại các tuyên bố trước đó, Nippon cũng cho biết họ sẽ không chuyển bất kỳ năng lực sản xuất hoặc việc làm nào của U.S. Steel ra khỏi Mỹ. Công ty cũng sẽ không can thiệp vào bất kỳ quyết định nào của U.S. Steel về các vấn đề thương mại, bao gồm các quyết định theo đuổi những biện pháp theo luật Mỹ chống lại các hoạt động thương mại không công bằng.

Nippon thậm chí còn đề xuất một thỏa thuận an ninh quốc gia, nhằm xoa dịu mối lo ngại của CFIUS. Họ cũng cam kết rằng phần lớn hội đồng quản trị của U.S. Steel sẽ là công dân Mỹ không có quốc tịch kép, bao gồm ba giám đốc độc lập được CFIUS chấp thuận để giám sát việc tuân thủ thỏa thuận.

Về vấn đề thép từ Ấn Độ, Nippon Steel khẳng định họ không có động cơ kinh tế nào và sẽ không nhập khẩu thép có nguồn gốc từ Ấn Độ hoặc các nguồn khác nằm ngoài nước Mỹ vào thị trường này để cạnh tranh hoặc làm suy yếu U.S. Steel. Vì điều này sẽ trực tiếp mâu thuẫn với cơ sở cho khoản đầu tư trị giá hàng tỷ USD của Nippon Steel.

Nippon Steel đã đưa ra nhiều cam kết khi công bố thông tin chi tiết về cách họ sẽ quản lý U.S. Steel sau khi hoàn tất thỏa thuận đang chờ xử lý. Việc Nippon Steel nhấn mạnh rằng công dân Mỹ sẽ nắm giữ các vai trò ra quyết định quan trọng tại U.S. Steel diễn ra khi công ty Nhật Bản phải đối mặt với những rào cản chính trị để hoàn tất thỏa thuận. Thương vụ đang vấp phải sự phản đối từ công đoàn lao động của US Steel có trụ sở tại Pittsburgh và Tổng thống Mỹ Joe Biden, cũng như các ứng cử viên đang chạy đua vào Nhà Trắng là bà Kamala Harris và ông Donald Trump.

Trong khi đó, giới quan sát cho hay bức thư của CFIUS cung cấp cái nhìn đầu tiên về lý do mà chính quyền Tổng thống Joe Biden có thể sử dụng làm cơ sở ngăn chặn vụ sáp nhập, ngay cả khi các công ty và nhiều chuyên gia trong ngành đặt câu hỏi về sức mạnh của các lập luận này.