Mỹ tạm nới lỏng trừng phạt đối với dầu mỏ Iran trên biển

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, quyết định nới lỏng này cho phép Iran bán 140 triệu thùng dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ khác đã được chất lên tàu trước ngày 20/3 và có hiệu lực đến ngày 19/4. Tuy nhiên, biện pháp này không áp dụng với các lô dầu vận chuyển tới Cuba, Triều Tiên hoặc khu vực của Ukraine do Nga kiểm soát.

Một cơ sở khai thác dầu của Iran ở đảo Khark. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong một tuyên bố, Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết đây là biện pháp có phạm vi hẹp và mang tính tạm thời, phù hợp với mục tiêu của Tổng thống Donald Trump nhằm "tối đa hóa nguồn cung năng lượng cho thế giới" và đảm bảo ổn định thị trường. Tuy nhiên, sau tuyên bố của ông Bessent, Iran cho biết họ không có lượng dầu thô dư thừa để cung cấp cho thị trường quốc tế.

Ngay sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công vào Iran, Tehran đã đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu, đồng thời tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông. Những động thái trên đã đẩy giá dầu thô tăng vọt lên khoảng 110 USD/thùng.

Cùng ngày, hãng tin CNN dẫn lời các quan chức tình báo và chính quyền Mỹ cho biết nước này đang ráo riết tìm cách ngăn chặn nguy cơ eo biển Hormuz bị đóng cửa trong nhiều tháng. Các quan chức Mỹ kín đáo thừa nhận rằng việc mở lại tuyến đường biển huyết mạch này là một bài toán chưa có lời giải rõ ràng và phụ thuộc ít nhất một phần vào mức độ sẵn lòng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc gây sức ép lên chính quyền Iran.

Các nguồn tin cho biết đánh giá nội bộ gần đây của Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) cho biết cơ quan này xác định Iran có khả năng phong tỏa eo biển trong khoảng thời gian từ 1 đến 6 tháng. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth chưa xem báo cáo này, và ông Trump cũng chưa được báo cáo hay sử dụng nó để đưa ra các quyết định chính sách của mình.

Trong diễn biến liên quan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mới đây cho biết Tehran sẵn sàng tạo điều kiện cho tàu Nhật Bản đi qua eo biển Hormuz. Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo ngày 21/3, trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với hãng tin Kyodo, ông Araghchi khẳng định: "Chúng tôi chưa đóng cửa eo biển. Nó vẫn mở". Ông đồng thời nhấn mạnh rằng Iran đang tìm kiếm "không phải một lệnh ngừng bắn, mà là một sự chấm dứt hoàn toàn, toàn diện và lâu dài cho cuộc chiến".

Ông Araghchi cho biết Iran chưa đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này nhưng đã áp đặt các hạn chế đối với tàu thuyền thuộc các quốc gia tham gia vào các cuộc tấn công chống lại Iran, đồng thời hỗ trợ những nước khác trong bối cảnh lo ngại về an ninh gia tăng.

Ông nói thêm rằng Iran sẵn sàng đảm bảo an toàn cho các nước như Nhật Bản nếu họ phối hợp với Tehran. Ngoại trưởng Araghchi đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế lên tiếng phản đối các cuộc tấn công, đồng thời bày tỏ sự đánh giá cao đối với lập trường “cân bằng và công bằng” truyền thống của Nhật Bản và mối quan hệ hữu nghị lâu dài với Iran.

Ông Araghchi lưu ý rằng một số quốc gia đang cố gắng làm trung gian hòa giải để chấm dứt xung đột, đồng thời cho biết Iran “sẵn sàng đón nhận mọi sáng kiến” và xem xét các đề xuất.

Nhật Bản phụ thuộc vào Trung Đông để nhập khẩu hơn 90% lượng dầu thô, phần lớn trong số đó đi qua eo biển.