Xung lực mới cho hợp tác Việt Nam - Sri Lanka

Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Sau khi kết thúc chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka từ ngày 7-8/5 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, phóng viên TTXVN tại Nam Á đã có cuộc trao đổi với ông Dhananath Fernando, Giám đốc điều hành Viện Advocata, về ý nghĩa của chuyến thăm cũng như triển vọng hợp tác giữa Việt Nam và Sri Lanka trong giai đoạn tới.

Theo ông Fernando, chuyến thăm không chỉ thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc thúc đẩy quan hệ song phương, mà còn mở ra cơ hội để Sri Lanka tăng cường kết nối với Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung.

Ông Fernando cho rằng Sri Lanka, bao gồm cả khu vực tư nhân, cần tận dụng động lực từ chuyến thăm để xây dựng các quan hệ đối tác kinh tế và chiến lược sâu rộng hơn với Việt Nam. Một trong những kết quả được kỳ vọng nhất là việc sớm triển khai các đường bay thẳng giữa hai nước, vốn từ lâu đã được cộng đồng doanh nghiệp và ngành du lịch của cả hai bên mong đợi.

Theo ông, kết nối hàng không trực tiếp sẽ góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy giao lưu nhân dân, thương mại và du lịch. Bên cạnh đó, Giám đốc điều hành Viện Advocata nhấn mạnh chuyến thăm cũng mang lại những bài học có giá trị đối với Sri Lanka trong tiến trình cải cách kinh tế.

Ông đánh giá chính sách Đổi mới của Việt Nam là minh chứng rõ nét cho thấy hội nhập thương mại và cải cách theo định hướng thị trường có thể tạo ra chuyển biến mạnh mẽ cho nền kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đề cập đến việc hai bên ký kết nhiều văn kiện hợp tác trong chuyến thăm, ông Fernando cho rằng thách thức lớn nhất không nằm ở việc ký kết mà ở khâu triển khai thực hiện. Theo ông, Sri Lanka từng ký nhiều bản ghi nhớ với các quốc gia khác, trong đó có Việt Nam, song việc biến các cam kết thành kết quả thực tiễn luôn là vấn đề then chốt.

Vì vậy, ông đánh giá cao việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được. Ông cũng cho rằng khu vực tư nhân hai nước cùng với các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ để đưa các thỏa thuận về thương mại, chuyển đổi số, khoa học công nghệ và giáo dục vào thực tế.

Trong bối cảnh Sri Lanka vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn kinh tế, việc mở rộng tiếp cận thị trường Việt Nam cũng như thị trường Đông Á được xem là đặc biệt quan trọng đối với nước này.

Bên cạnh đó, ông Fernando cho rằng, Sri Lanka có nhiều điều có thể học hỏi từ thành công của Việt Nam trong phát triển kinh tế, đặc biệt là tăng trưởng xuất khẩu và các thành tựu phát triển xã hội.

Theo ông, không giống Việt Nam, Sri Lanka hiện vẫn duy trì mức thuế nhập khẩu cao cùng nhiều rào cản thương mại, đồng thời có ít hiệp định thương mại tự do hơn, khiến nhiều doanh nghiệp trong nước chưa đủ năng lực cạnh tranh và chưa có định hướng vươn ra thị trường quốc tế. 

Ông dẫn số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam cho biết, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam năm 2025 đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17%, trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 455,01 tỷ USD, tăng 19,4%.

Theo ông, những con số này cho thấy không thể xây dựng quan hệ kinh tế mạnh mẽ hay đạt được phát triển bền vững nếu thiếu thương mại tự do và hội nhập sâu rộng.

Đánh giá về triển vọng hợp tác trong thời gian tới, ông Fernando đặc biệt lưu ý đề xuất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc xây dựng một khuôn khổ mới cho hợp tác thương mại và đầu tư giữa hai nước.

Theo ông, Sri Lanka nên nghiêm túc nghiên cứu và thúc đẩy sáng kiến này, đồng thời từng bước tháo gỡ các rào cản thương mại và đầu tư. Ông cũng đánh giá cao nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về tiềm năng để Sri Lanka trở thành trung tâm logistics cho các doanh nghiệp Việt Nam muốn tiếp cận thị trường Nam Á.

Theo ông, đây là cơ hội thực tế mà hai nước có thể nhanh chóng khai thác. Tuy nhiên, để hiện thực hóa điều này, Sri Lanka cần xem xét dỡ bỏ các hạn chế đối với đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực vận tải biển và logistics, trước mắt có thể thí điểm nới lỏng cho doanh nghiệp Việt Nam.

Ngoài ra, ông Fernando nhận định nông nghiệp cũng là lĩnh vực hợp tác đầy triển vọng. Ông đánh giá Việt Nam đang sở hữu nền nông nghiệp phát triển, có năng lực cạnh tranh cao và ứng dụng công nghệ hiệu quả, trong đó có việc sử dụng ngày càng phổ biến máy bay không người lái trong sản xuất nông nghiệp.

Đây là những kinh nghiệm thiết thực mà Sri Lanka có thể học hỏi trong quá trình hiện đại hóa ngành nông nghiệp của mình.