Ngân hàng giảm lãi huy động, người đi vay mua nhà vẫn chưa thể "nhẹ gánh"

Mặt bằng lãi suất huy động đã "hạ nhiệt" khi có đến 42 ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất từ 0,1-0,5%/năm kể từ sau cuộc họp của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với các ngân hàng thương mại hồi đầu tháng 4/2026.

Dù vậy, cạnh tranh hút vốn trung và dài hạn vẫn âm ỉ tại một số ngân hàng thông qua các mức lãi suất cao và chương trình ưu đãi đặc biệt. Trong khi đó, lãi suất cho vay mua nhà vẫn neo ở mức cao, thậm chí lãi suất thả nổi có thể lên tới 14-15%/năm, tiếp tục tạo áp lực lớn lên người đi vay và thị trường bất động sản.

*Cạnh tranh vốn dài hạn âm ỉ

Theo biểu lãi suất niêm yết tại các ngân hàng trong tuần qua, dù mặt bằng chung đi xuống, song cạnh tranh hút dòng vốn trung và dài hạn vẫn âm thầm diễn ra ở một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ.

Trong đó, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (Saigonbank) bất ngờ nâng lãi suất tiết kiệm online kỳ hạn 13 tháng từ 7%/năm lên 7,9%/năm, áp dụng từ ngày 6/5 vừa qua, trở thành mức lãi suất huy động cao nhất thị trường hiện nay.

Dù vậy, động thái tăng lãi suất của Saigonbank mang tính chọn lọc thay vì mở rộng trên toàn bộ biểu lãi suất. Cùng lúc nâng mạnh lãi suất kỳ hạn 13 tháng, ngân hàng này lại giảm 0,2%/năm đối với lãi suất các kỳ hạn từ 7 đến 11 tháng xuống còn 6,2%/năm và giảm tới 0,5%/năm với kỳ hạn từ 18 đến 36 tháng, đưa lãi suất về quanh ngưỡng từ 6,1-6,5%/năm.

Như vậy chỉ trong chưa đầy một tháng, lãi suất kỳ hạn 24-36 tháng tại Saigonbank đã giảm tổng cộng khoảng 1%/năm, cho thấy xu hướng cơ cấu lại biểu lãi suất theo hướng tập trung hút vốn ở một số kỳ hạn chiến lược.

Không riêng Saigonbank, Ngân hàng TMCP Bắc Á (Bac A Bank) cũng điều chỉnh tăng lãi suất huy động kỳ hạn 13 tháng đối với khoản tiền gửi dưới 1 tỷ đồng thêm 0,25%/năm, lên mức 7%/năm. Trong khi đó, các kỳ hạn còn lại được giữ nguyên.

Ngoài việc điều chỉnh biểu lãi suất, nhiều ngân hàng cũng tăng sức cạnh tranh thông qua các chương trình ưu đãi và sản phẩm tiền gửi linh hoạt nhằm giữ chân người gửi tiền.

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) mới đây đã ra mắt sản phẩm “Tiền gửi rút gốc linh hoạt” trên ứng dụng VCB Digibank với mức lãi suất lên tới 7,4%/năm. Sản phẩm cho phép khách hàng rút một phần gốc khi cần nhưng vẫn bảo toàn lãi suất cho phần tiền gửi còn lại.

Trong khi đó, Ngân hàng số Cake by VPBank triển khai chương trình cộng thêm tới 1,5%/năm cho khách hàng lần đầu sử dụng sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Với mức lãi suất cơ bản hiện dao động 7,2-7,4%/năm cho các kỳ hạn 6-24 tháng, mức lãi suất thực nhận tối đa có thể lên tới 8,9%/năm.

Dẫu vậy, các chương trình ưu đãi này chủ yếu mang tính ngắn hạn hoặc áp dụng với điều kiện cụ thể, thay vì phản ánh xu hướng tăng trở lại của toàn thị trường.

Nếu hồi đầu tháng 4 có tới 8 ngân hàng niêm yết lãi suất từ 7%/năm trở lên cho kỳ hạn 12 tháng, thậm chí có nơi chạm mốc 7,5%/năm, thì đến nay chỉ còn một số ngân hàng duy trì ngưỡng này như:  Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đang áp dụng mức 7,3%/năm, Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện Đại (MBV) ở mức 7,2%/năm, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) dao động 7-7,1%/năm...

Ở nhóm kỳ hạn ngắn từ 1-5 tháng, lãi suất gần như không thay đổi và tiếp tục neo ở mức trần 4,75%/năm theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Số lượng ngân hàng áp dụng mức kịch trần này cũng gia tăng đáng kể so với đầu năm, cho thấy nhu cầu duy trì sức hấp dẫn đối với dòng tiền ngắn hạn vẫn hiện hữu, dù áp lực huy động vốn đã bớt căng thẳng hơn trước.

Dự báo xu hướng thời gian tới, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank nhận định từ nay đến cuối năm khó xảy ra làn sóng cạnh tranh tăng lãi suất huy động giữa các ngân hàng.

Ông nhấn mạnh với vai trò là ngân hàng thương mại nhà nước, Vietcombank không chỉ thực hiện nhiệm vụ kinh doanh mà còn có trách nhiệm phối hợp triển khai các định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm góp phần bảo đảm ổn định hệ thống ngân hàng.

Lãnh đạo Vietcombank cũng cho biết thêm rằng ngân hàng này đang phối hợp cùng các ngân hàng thương mại nhà nước khác để duy trì mặt bằng lãi suất huy động ở mức hợp lý, qua đó hỗ trợ ổn định thị trường tiền tệ và bảo đảm an toàn hệ thống.

*Áp lực vẫn đè nặng người mua nhà

Trong khi mặt bằng lãi suất huy động tiếp diễn xu hướng hạ nhiệt, lãi suất cho vay, đặc biệt là vay mua nhà, vẫn duy trì ở mức cao. Điều này khiến nhiều người dân chưa thể “nhẹ gánh” chi phí vốn, nhất là trong bối cảnh giá bất động sản tiếp tục neo cao và nguồn thu nhập chưa cải thiện tương ứng.

Theo Báo cáo cập nhật triển vọng ngành bất động sản nhà ở năm 2026 do Công ty cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating) công bố mới đây, lãi suất vay mua nhà bình quân trong năm nay được dự báo sẽ cao hơn khoảng 3-4 điểm % so với cùng kỳ, trong bối cảnh tín dụng bất động sản tiếp tục bị kiểm soát chặt và chi phí vốn của các ngân hàng vẫn ở mức cao.

VIS Rating cho rằng nguồn cung mới trên thị trường đang tăng lên, song lãi suất vay cao cùng mặt bằng giá bất động sản liên tục leo thang sẽ tiếp tục gây áp lực lên nhu cầu mua nhà. Thực tế, tỷ lệ hấp thụ căn hộ đã giảm xuống còn 95% trong năm 2025, phản ánh tâm lý ngày càng thận trọng của người mua.

Tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, giá căn hộ hiện đã tăng khoảng 20% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh giá nhà leo thang, việc lãi suất vay duy trì ở mức cao càng khiến bài toán tài chính của người mua trở nên khó khăn hơn, đặc biệt với nhóm người trẻ và người có thu nhập trung bình.

Khảo sát tại nhiều ngân hàng thương mại cho thấy, lãi suất vay mua nhà cố định hiện phổ biến trong khoảng 8-10%/năm. Sau thời gian ưu đãi, lãi suất thả nổi tại nhiều ngân hàng vẫn có thể lên tới 14-15%/năm.

Đáng chú ý, Vietcombank gần đây giới thiệu các gói vay mua, xây sửa nhà với lãi suất ưu đãi từ 3,99%/năm, thời hạn vay lên tới 30 năm. Tuy nhiên, mức lãi suất này chỉ áp dụng trong thời gian ưu đãi cố định ban đầu trước khi chuyển sang cơ chế thả nổi theo thị trường.

Tương tự, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cũng áp dụng mức lãi suất từ 3,99%/năm cho khách hàng vay mua nhà đã có giấy chứng nhận, với kỳ cố định lãi suất lên tới 24 tháng. Hay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank), lãi suất cho vay mua nhà đang dao động từ 8-9,8%/năm...

Dù các ngân hàng liên tục tung ra các gói vay ưu đãi với mức lãi suất khởi điểm thấp để kích cầu, phần lớn chỉ áp dụng trong thời gian ngắn từ 6-24 tháng đầu. Sau giai đoạn ưu đãi, khoản vay sẽ chuyển sang cơ chế thả nổi, thường được tính theo lãi suất huy động cộng biên độ 3-5 điểm %, khiến chi phí vay có thể tăng mạnh. Với những khoản vay mua nhà kéo dài 15-30 năm, biến động lãi suất ở giai đoạn sau trở thành áp lực tài chính đáng kể đối với người vay, đặc biệt trong bối cảnh giá nhà vẫn ở mức cao.

TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam đánh giá biến động lãi suất vay mua nhà tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Những người trẻ hoặc hộ gia đình có thu nhập trung bình thường phải vay ngân hàng với tỷ lệ lớn nên rất nhạy cảm với thay đổi của lãi suất.

Trong bối cảnh mặt bằng lãi vay còn ở mức cao và có thể tiếp tục biến động, vị chuyên gia khuyến cáo người mua nhà cần tính toán kỹ khả năng trả nợ dài hạn, thay vì chỉ nhìn vào mức lãi suất ưu đãi ban đầu.

Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), nếu xu hướng giảm của lãi suất huy động tiếp tục lan tỏa vào cơ cấu nguồn vốn của các tổ chức tín dụng thì lãi suất cho vay sẽ còn dư địa để giảm thêm trong thời gian tới.

Bởi thực tế thống kê mới nhất cho thấy lãi suất bình quân của các khoản huy động mới phát sinh giảm khoảng 0,26% so với cuối tháng 3/2026, hiện ở mức khoảng 5,7%/năm và lãi suất cho vay bình quân cũng đã bắt đầu có xu hướng giảm nhẹ.

Song, đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng nhấn mạnh việc hạ lãi suất cần được thực hiện song song với mục tiêu ổn định tỷ giá và bảo đảm sức hấp dẫn của đồng Việt Nam. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt, duy trì chênh lệch lãi suất hợp lý giữa VND và USD để hạn chế tình trạng đô la hóa.