Mỹ tăng tốc nghiên cứu khoa học bằng AI

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Tổng thống Donald Trump chiều 24/11 đã ký một sắc lệnh hành pháp nhằm củng cố các sáng kiến trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ thông qua một kế hoạch mới mang tên “Sứ mệnh Genesis” nhằm thúc đẩy việc sử dụng AI cho các mục đích khoa học.

“Sứ mệnh Genesis” sẽ chỉ đạo Bộ Năng lượng (DOE), Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ của Nhà Trắng (OSTP) cùng các phòng thí nghiệm quốc gia hợp tác với các công ty tư nhân để chia sẻ các bộ dữ liệu liên bang, năng lực siêu máy tính tiên tiến và các cơ sở khoa học.

Theo Giám đốc OSTP Michael Kratsios, đây là đợt huy động nguồn lực khoa học liên bang lớn nhất ở Mỹ kể từ chương trình Apollo. Sứ mệnh được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh tốc độ các đột phá khoa học trong các lĩnh vực như dược phẩm, sản xuất năng lượng và kỹ thuật.

Ông Kratsios cho rằng kể từ những năm 1990, lợi thế khoa học của nước Mỹ đã đối mặt với nhiều thách thức, viện dẫn số lượng thuốc mới được phê duyệt giảm và sản lượng nghiên cứu đi xuống. Ông cho biết Sứ mệnh Genesis nhằm giải quyết vấn đề đó bằng cách “thống nhất nỗ lực khoa học của các cơ quan và tích hợp AI như một công cụ khoa học để cách mạng hóa cách thức tiến hành khoa học và nghiên cứu.”

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nhấn mạnh kế hoạch này sẽ tận dụng AI để phân tích lượng dữ liệu khổng lồ được lưu trữ tại 17 phòng thí nghiệm quốc gia của DOE. Ông Wright cũng hứa hẹn một “sự gia tăng đáng kinh ngạc trong tốc độ khám phá và đổi mới khoa học.”

Sắc lệnh, cùng với một số quy định khác, yêu cầu các cơ quan phải làm cho dữ liệu của họ dễ đọc hơn bằng mạng nơ-ron (NN) và các công cụ AI khác. Dữ liệu khoa học do chính phủ nắm giữ và cơ sở hạ tầng tính toán liên bang sẽ được cung cấp cho các nhà nghiên cứu đại học, các công ty tư nhân, cũng như các chuyên gia an ninh quốc gia.

Sắc lệnh chỉ đạo DOE xây dựng phần mềm tích hợp cho phép các nhà khoa học và kỹ sư kết hợp các bộ dữ liệu và thiết bị khoa học của Bộ với mạng nơ-ron AI. Sắc lệnh cũng yêu cầu DOE xây dựng một danh mục mới gồm các thách thức khoa học và kỹ thuật có thể hưởng lợi từ AI, tập trung cụ thể vào các vấn đề năng lượng, khoa học khám phá và mối quan tâm an ninh quốc gia.

Ngoài ra, theo Bộ trưởng Wright, sắc lệnh cũng được thiết kế để khai thác AI theo những cách giúp tăng sản lượng năng lượng trong nước và làm cho lưới điện hoạt động hiệu quả hơn.

Dữ liệu khoa học mà Nhà Trắng dự định mở cho phân tích bằng AI được chia thành ba nhóm lớn. Nhóm đầu tiên dành cho phạm vi rộng các nhà nghiên cứu, bao gồm các nhà khoa học ở trường đại học và khu vực tư nhân. Nhóm thứ hai dành cho các công việc mang tính sở hữu — ví dụ như một công ty bán dẫn muốn sử dụng máy gia tốc tia X của chính phủ để phát triển hoặc thử nghiệm sản phẩm mới. Nhóm thứ ba liên quan đến các bộ dữ liệu về an ninh quốc gia và sẽ chỉ dành cho những nhà nghiên cứu có đủ thẩm quyền.

Các quan chức Nhà Trắng cho biết dự án hướng đến việc kết nối các bộ dữ liệu lớn và siêu máy tính của chính phủ với năng lực AI của các công ty công nghệ siêu quy mô (hyperscaler). Các công ty như Nvidia, Oracle, Dell, AMD và Hewlett Packard Enterprise gần đây đều đã công bố các quan hệ đối tác siêu máy tính với Washington. Những công ty này cùng nhiều đối tác khác được kỳ vọng sẽ đóng vai trò chủ chốt trong Sứ mệnh Genesis.