Nâng cao chuỗi giá trị hàng hóa nông sản nhờ đầu tư mạnh cho khoa học công nghệ

Năm 2024, tỉnh Trà Vinh đã đạt được mục tiêu đưa tổng giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp đạt hơn 32.389 tỷ đồng, tăng gần 1.300 tỷ đồng so năm 2023. Một trong những yếu tố đem đến thành công cho ngành nông nghiệp tỉnh Trà Vinh là sự tập trung nhiều giải pháp đầu tư, ứng dụng khoa học kỹ thuật để xây dựng nền sản xuất tiên tiến, nâng cao chuỗi giá trị hàng hóa nông sản.

Theo báo cáo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh, năm 2024, tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm của tỉnh chỉ tương đương năm 2023, đạt khoảng 255.000 ha và diện tích nuôi trồng thủy sản hơn 62.000 ha; trong đó, diện tích trồng lúa hơn 200.000 ha và diện tích nuôi thủy sản vùng mặn, lợ khoảng 56.500 ha. Đây là 2 lĩnh vực sản xuất đóng góp lớn về giá trị sản xuất toàn ngành và được chú trọng đầu tư mạnh mẽ ứng dụng khoa học, công nghệ để phát triển bền vững và nâng cao chuỗi giá trị hàng hóa.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh Nguyễn Quỳnh Thiện cho biết, những năm gần đây, UBND tỉnh Trà Vinh luôn chú trọng chỉ đạo các sở, ngành chức năng và các địa phương trong tỉnh tập trung tối đa nguồn lực để thực hiện “Kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp giai đoạn 2021-2025”. Chương trình trọng tâm của tỉnh là đầu tư trọng tâm, trọng điểm cho nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ để chuyển đổi mô hình sản xuất từ nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị. Mục tiêu trọng điểm của tỉnh là phát triển nền nông nghiệp hiện đại tạo ra lượng hàng hóa chất lượng phục vụ Hiệp định thương mại tự do (EVFTA) của tỉnh giai đoạn 2022 – 2025.

UBND tỉnh Trà Vinh quan tâm yêu cầu các ngành chức năng, các địa phương vận dụng các nguồn lực để thúc đẩy nhanh, hiệu quả việc ứng dụng khoa học công nghệ vào trong sản xuất, chế biến các sản phẩm mới, sản phẩm chủ lực, nhất là hàng hóa nông sản; đẩy mạnh hoạt động đăng ký bảo hộ trong và ngoài nước đối với nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm chủ lực, đặc thù của tỉnh.

UBND tỉnh chủ trương và chỉ đạo mỗi năm triển khai ít nhất 7 nhiệm vụ ứng dụng khoa học và công nghệ sản xuất sản phẩm có giá trị gia tăng cao, giá trị xuất khẩu lớn, có lợi thế cạnh tranh. Các doanh nghiệp được hỗ trợ các giải pháp nâng cao năng suất và chất lượng hàng năm tăng từ 10 - 15% và tỷ lệ hài hòa việc áp dụng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia với tiêu chuẩn địa phương (bao gồm tiêu chuẩn cơ sở) đạt khoảng 50%. Có ít nhất 20 doanh nghiệp trong tỉnh được hướng dẫn áp dụng đồng bộ các giải pháp nâng cao năng suất chất lượng, trở thành mô hình điểm để chia sẻ, nhân rộng trên toàn tỉnh.

Ông Lê Văn Đông, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh cho biết, thực hiện nhiệm vụ xây dựng nền sản xuất nông nghiệp tiên tiến, ngành nông nghiệp tỉnh chủ trì phối hợp cùng các đơn vị chức năng để thực hiện chỉ tiêu chuyển đổi ít nhất 50% diện tích đất nông nghiệp sản xuất sản phẩm chủ lực trên địa bàn tỉnh có nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý được cấp mã số vùng trồng. Hỗ trợ cho doanh nghiệp thực hiện bảo hộ nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu thông thường, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế/giải pháp hữu ích và nhãn hiệu được đăng ký quốc tế.

Đối với trồng trọt, nuôi trồng thủy sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh chủ trì việc ứng dụng khoa học và công nghệ để đẩy mạnh phát triển sản xuất; thực hiện chương trình xây dựng vùng nông thôn theo hướng “Nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh", nhằm góp phần quan trọng để tỉnh Trà Vinh hoàn thành hoàn thành nhiệm vụ Chương trình nục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trước năm 2025.

Tính đến cuối năm 2024, toàn tỉnh đã có gần 29.760 ha đất sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, như sử dụng công nghệ tưới phun bán tự động, công nghệ nhà lưới và thủy canh, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, đạt chứng nhận ASC, nuôi tôm siêu thâm canh công nghệ cao… Các mô hình sản xuất ứng dụng khoa học công nghệ đều đem lại năng suất, chất lượng sản phẩm vượt trội, hiệu quả kinh tế cho các tập thể, hộ nông dân tăng cao từ 3 – 10 lần so với phương thức sản xuất thông thường.

Cây lúa qua ứng dụng kỹ thuật, công nghệ cao đã cho năng suất bình quân đạt 6,5 tấn/ha, cao hơn 01 tấn so với phương thức trồng lúa truyền thống; về trồng rau màu được sử dụng công nghệ nhà lưới, kết hợp tưới phun cho sản phẩm đạt chuẩn VietGap làm tăng giá trị cung ứng từ 10 – 15 %. Đối với vườn cây ăn trái như dừa sáp được ứng dụng kỹ thuật cây phôi tạo giống mới cho tỉ lệ trái sáp đạt 70 %, cao hơn 30 – 40% so với cây giống được nhân từ cây giống đầu dòng.

Đối với nghề nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi trồng vùng nước lợ và mặn được tỉnh Trà Vinh xác định là ngành sản xuất chủ lực trong khai thác và phát triển tiềm năng lợi thế về kinh tế biển. Hiện nay, nghề nuôi tôm vùng nước mặn và lợ của  tỉnh có tổng diện tích nuôi tôm khoảng 25.000 ha; trong này có hơn 2.000 ha nuôi tôm sú, tôm thẻ thâm canh, siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao cho sản lượng bình quân 50 – 55 tấn /ha/vụ, cao gấp 5 – 7 lần so với nuôi tôm bán thâm canh, thâm canh bình thường.