Năng lực cạnh tranh của thành phố Cảng đo bằng sự hài lòng thực chất

Nhìn từ kết quả Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2025 (PCI 2025), sự chuyển mình đồng bộ của cả hệ sinh thái, lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo thực chất đã trở thành nền tảng cốt lõi định hình năng lực cạnh tranh dài hạn của thành phố Cảng. 

* Sự hài lòng thực chất 

Sự thay đổi mang tính chiến lược năm 2025 khi Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh chính thức được nâng cấp theo phiên bản PCI 2.0. Thước đo mới soi chiếu toàn diện mọi mắt xích, từ gia nhập thị trường, khả năng tiếp cận nguồn lực, tính minh bạch, chi phí tuân thủ, kiểm soát chi phí không chính thức, mức độ cạnh tranh bình đẳng cho đến vai trò kiến tạo của chính quyền địa phương. 

Một góc thành phố Hải Phòng ngày nay. Ảnh: An Đăng/TTXVN

Việc Hải Phòng đứng trong nhóm chất lượng điều hành "Tốt" cùng với một số địa phương có nền tảng phát triển kinh tế năng động như Bắc Ninh, Đà Nẵng, Phú Thọ và Quảng Ninh cho thấy, thành phố tiếp tục duy trì được vị thế của một trung tâm kinh tế lớn, đồng thời phản ánh nỗ lực cải thiện chất lượng điều hành không chỉ ở một vài lĩnh vực riêng lẻ mà trên nhiều khía cạnh của môi trường kinh doanh.

Báo cáo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI khẳng định, Hải Phòng là địa phương có tần suất nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về điểm PCI tổng hợp cao nhất những năm gần đây. Tuy nhiên, điểm đắt giá nhất của năm 2025 nằm ở việc thành phố thể hiện rõ lợi thế điều hành cân bằng khi sở hữu tới 7/9 chỉ số thành phần nằm trong nhóm 10 địa phương đứng đầu toàn quốc.

Từ thực tiễn điều hành của Hải Phòng, giới chuyên gia cũng như cộng đồng doanh nghiệp nhận định Hải Phòng nhận thức rõ, môi trường kinh doanh chỉ mạnh khi mắt xích yếu nhất được tháo gỡ. Thành phố không tập trung tài nguyên để đánh bóng một vài chỉ số có lợi, mà áp dụng kỷ luật thực thi đồng bộ, buộc tất cả các sở, ngành, địa phương phải chuyển động cùng một nhịp, san phẳng các rào cản từ cấp cơ sở. 

Ở chỉ số cạnh tranh bình đẳng, Hải Phòng đạt 7,08 điểm. Kết quả này phản ánh cảm nhận của doanh nghiệp về môi trường cạnh tranh tương đối công bằng hơn, qua đó tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân phát triển dựa trên năng lực thực chất. Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, việc bảo đảm cạnh tranh bình đẳng là yêu cầu có tính nền tảng, giúp doanh nghiệp tư nhân yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh. 

Hải Phòng là một trong những địa phương có mật độ doanh nghiệp ngoài nhà nước tương đối cao, khoảng 6,4 - 6,5 doanh nghiệp trên 1.000 dân, là một minh chứng thực tế cho thấy quy mô và sức khỏe nội tại của kinh tế thành phố Cảng. Trong định hướng chiến lược mới, đây chính là lực lượng chủ lực trực tiếp khơi thông các nguồn lực, thúc đẩy dòng chảy đổi mới sáng tạo và đóng vai trò động lực cốt lõi cho sự tăng trưởng bền vững của thành phố. 

Về tính dự báo và công khai thông tin, nổi bật với điểm số minh bạch đạt 7,43, Hải Phòng đã chủ động đưa các thông tin quy hoạch, hạ tầng, đất đai lên không gian số. Việc minh bạch hóa giúp mọi doanh nghiệp, từ tập đoàn lớn đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, đều có cơ hội tiếp cận nguồn lực phát triển ngang nhau. 

Từ góc độ doanh nghiệp, anh Lê Tất Quốc Anh, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Logistics Sao Đỏ chia sẻ, trước đây, khi mở rộng quy mô bến bãi, doanh nghiệp thường e ngại nhất là độ trễ của các thủ tục hành chính và việc tiếp cận thông tin quy hoạch đất đai. Tuy nhiên, thời gian qua, việc Hải Phòng minh bạch hóa các dữ liệu số và đẩy mạnh cơ chế một cửa liên thông đã thay đổi hoàn toàn cục diện. Điểm số 8,66 về chi phí tuân thủ thủ tục hành chính của Hải Phòng phản ánh rất đúng thực tế. Doanh nghiệp không còn phải đi lại nhiều vòng, các nút thắt pháp lý được tháo gỡ nhanh chóng ngay từ cấp cơ sở. Sự sòng phẳng và minh bạch này giúp doanh nghiệp giải phóng được nguồn lực, tự tin ký kết các hợp đồng dài hạn với đối tác quốc tế mà không sợ rủi ro chậm trễ tiến độ do rào cản hành chính. 

* Nhận diện những lĩnh vực cần cải thiện sâu hơn 

Tại cuộc tiếp xúc cử tri thành phố Hải Phòng sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI vào cuối tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh vai trò, vị trí chiến lược đối với sự phát triển của đất nước, là động lực, trụ cột tăng trưởng của vùng với các trụ cột công nghiệp, cảng biển, logistics, du lịch; là cửa ngõ chính ra biển của khu vực phía Bắc, đầu mối kết nối các hành lang kinh tế..., Hải Phòng liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về tăng trưởng kinh tế, có đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước. 

Quý I/2026, dù chịu tác động tiêu cực từ bên ngoài, kinh tế - xã hội Hải Phòng vẫn đạt nhiều kết quả tích cực, 11/12 chỉ tiêu đạt, vượt kịch bản. Kinh tế duy trì đà tăng trưởng cao, GRDP tăng 11,21%, Chỉ số IIP tăng 14,9%, xuất khẩu đạt 12,1 tỷ USD; hàng hóa qua cảng đạt 42,8 triệu tấn, tăng 11,1%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 14,8%. Thu ngân sách nhà nước, đầu tư công và thu hút đầu tư là những điểm sáng...

Để giữ vững vị thế đứng trong nhóm chất lượng điều hành "Tốt", cộng đồng doanh nghiệp cho rằng thành phố tiếp tục tập trung triển khai các giải pháp then chốt nhằm biến chất lượng điều hành thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Trước hết, thành phố tập trung siết chặt kỷ luật thực thi thực chất ở tuyến đầu hành chính. Hải Phòng tập trung kiểm soát toàn diện chất lượng phục vụ tại các bộ phận một cửa, nơi tiếp xúc trực tiếp với doanh nghiệp; sẵn sàng điều chuyển, thay thế những cán bộ có tư duy thờ ơ, nhũng nhiễu làm chậm dòng chảy đầu tư của thành phố. 

Song song với đó, việc xây dựng hệ sinh thái chính sách có tính dự báo cao được xem là xương sống của sự ổn định. Thành phố nâng cấp toàn diện các dịch vụ công trực tuyến lên quy trình toàn trình thực chất. Đồng thời, nâng cao chất lượng ban hành văn bản pháp quy, đảm bảo các quy hoạch, chính sách hỗ trợ của thành phố luôn nhất quán, ổn định và có lộ trình rõ ràng, giúp doanh nghiệp an tâm lập kế hoạch kinh doanh dài hạn mà không lo ngại rủi ro đảo chiều chính sách. 

Thành phố tạo lập điều kiện tiếp cận nguồn lực công bằng, đồng bộ. Tiếp tục đẩy mạnh giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch trong các khu kinh tế, khu công nghiệp nhằm sẵn sàng đón đầu các dòng vốn lớn. Đồng hành với đó là việc tối ưu hóa hạ tầng logistics kết nối và chiến lược cung ứng nguồn lao động chất lượng cao, đáp ứng chính xác nhu cầu dịch chuyển cơ cấu kinh tế của các doanh nghiệp tư nhân.

Tiếp nữa, nhìn thẳng vào Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân - BPI (Hải Phòng đạt điểm BPI 4,60), thành phố sẽ tập trung kích hoạt động lực đổi mới sáng tạo từ khu vực tư nhân; đồng thời xây dựng các cơ chế đặc thù nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân tiếp cận công nghệ mới, hỗ trợ vốn cho các dự án chuyển đổi số và xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo vững chắc, giúp khối tư nhân nâng cao năng lực cạnh tranh tự thân.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân, vị trí của Hải Phòng trong nhóm điều hành "Tốt" PCI 2025 không đến từ một chỉ số nổi trội riêng biệt, mà từ sự đồng đều của nhiều nền tảng cải cách. Đây chính là điểm đáng giá nhất. Tuy nhiên, đây không chỉ là một thành tích để ghi nhận, mà còn là cơ sở để thành phố tiếp tục nhận diện những lĩnh vực cần cải thiện sâu hơn.

Môi trường kinh doanh thông thoáng, bình đẳng không chỉ là nhiệm vụ chính trị của bộ máy chính quyền, mà chính là nền tảng cốt lõi để doanh nghiệp an tâm cống hiến và phát triển. Hải Phòng luôn trân trọng sự đồng hành và những đánh giá công tâm của cộng đồng doanh nghiệp đối với chất lượng điều hành của thành phố thời gian qua.

Để hiện thực hóa mục tiêu giữ vững quỹ đạo tăng trưởng ở mức cao và bền vững trong thời gian tới, thành phố sẽ tiên phong đột phá vào những mảng cải cách thực chất, nâng cao tính dự báo của chính sách và tháo gỡ triệt để các rào cản. Thành phố mong muốn mỗi doanh nghiệp hãy tiếp tục hiến kế, tự tin đầu tư và cùng chính quyền tạo nên một hệ sinh thái kinh tế năng động - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân nhấn mạnh.