Nắng nóng đỉnh điểm bao trùm, lao động ngoài trời gồng mình mưu sinh​

Từ tài xế xe ôm công nghệ, shipper đến người bán hàng rong, công nhân xây dựng…, tất cả đều chịu tác động trực tiếp của nắng nóng kéo dài, ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe, năng suất lao động và đời sống sinh hoạt.

*Lao động ngoài trời "gồng mình" mưu sinh, doanh nghiệp hỗ trợ ứng phó

Những ngày cuối tháng 5, thành phố Hà Nội bước vào cao điểm nắng nóng với nền nhiệt ngoài trời tăng cao. Tại nhiều tuyến phố như Nguyễn Trãi, Giải Phóng, Phạm Hùng hay Vành đai 3, mặt đường hầm hập hơi nóng từ sáng tới chiều khiến việc di chuyển trở nên khó khăn.

Gần trưa, anh Nguyễn Văn Hòa, tài xế xe ôm công nghệ 42 tuổi, tranh thủ dừng xe dưới gầm cầu vượt Mai Dịch để tránh nắng sau nhiều giờ chạy liên tục. Mồ hôi nhễ nhại, áo chống nắng ướt đẫm, anh cho biết thời tiết nắng nóng khiến công việc vất vả hơn nhiều nhưng không thể nghỉ vì còn gánh nặng chi tiêu gia đình.

"Những hôm nhiệt độ ngoài trời gần 40 độ C, chạy xe ngoài đường như ngồi cạnh lò than. Nhưng nếu nghỉ thì không có thu nhập. Tôi cố gắng uống nhiều nước, tìm bóng râm nghỉ giữa các cuốc xe", anh Hòa chia sẻ.

Không riêng tài xế công nghệ, lực lượng shipper giao hàng cũng chịu nhiều áp lực khi nhu cầu đặt đồ ăn, nước uống tăng mạnh trong thời tiết oi bức. Anh Phạm Quốc Vũ, shipper tại địa bàn phường Cầu Giấy cho biết số đơn hàng tăng khoảng 20% - 30% vào những ngày nắng nóng, nhất là khung giờ trưa.

"Khách ngại ra đường nên đặt hàng nhiều hơn, nhưng shipper lại là người phải trực tiếp chạy ngoài nắng. Có hôm tôi thấy choáng váng vì nóng, phải ghé quán nước nghỉ tạm rồi mới chạy tiếp", anh Vũ nói.

Trong khi đó, tại các chợ dân sinh hay vỉa hè nhiều tuyến phố, những người bán hàng rong vẫn đội nắng mưu sinh. Bà Trần Thị Hiền, 58 tuổi, bán hoa quả trên phố Kim Mã cho biết, thời tiết khắc nghiệt khiến sức khỏe giảm sút nhưng nếu nghỉ bán thì không có tiền trang trải sinh hoạt.

"Trời nóng quá nên người mệt, hoa quả cũng nhanh hỏng hơn. Tôi phải đi từ sớm tinh mơ, đến trưa thì tìm chỗ có bóng cây nghỉ một lúc rồi lại bán tiếp", bà Hiền chia sẻ.

Với nhiều người lao động tự do, nắng nóng không chỉ khiến công việc thêm nhọc nhằn mà còn làm tăng chi phí sinh hoạt như tiền nước uống, xăng xe, chống nắng… trong khi thu nhập không tăng tương ứng.

Trước diễn biến thời tiết cực đoan, nhiều doanh nghiệp vận tải, giao hàng và xây dựng tại Hà Nội đã triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm sức khỏe cho người lao động.

Đại diện một doanh nghiệp giao hàng công nghệ tại Hà Nội cho biết, đơn vị thường xuyên gửi khuyến cáo tới tài xế về việc nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung nước và hạn chế làm việc liên tục dưới nắng gắt.

"Trong những ngày nhiệt độ tăng cao, chúng tôi khuyến khích tài xế chủ động sắp xếp thời gian làm việc, nghỉ giữa ca nếu cảm thấy sức khỏe không bảo đảm. Một số điểm hỗ trợ nước uống miễn phí cũng được bố trí tại các khu vực tập trung đông tài xế", vị đại diện cho biết.

Tại các công trình xây dựng, nhiều nhà thầu điều chỉnh thời gian thi công để tránh khung giờ nắng nóng cao điểm từ 11 giờ đến 15 giờ. Công nhân được tăng thời gian nghỉ, bổ sung nước giải nhiệt và trang bị thêm đồ bảo hộ chống nắng.

Ông Lê Văn Hùng, quản lý một công trình xây dựng tại phường Nam Từ Liêm cho biết: "Nắng nóng kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất lao động. Chúng tôi bố trí công nhân làm sớm hơn vào buổi sáng, nghỉ dài giữa trưa và tăng cường quạt, nước uống tại công trường".

Theo các chuyên gia lao động, việc điều chỉnh thời gian làm việc trong điều kiện thời tiết cực đoan là cần thiết nhằm giảm nguy cơ tai nạn lao động, kiệt sức do nhiệt. Tuy nhiên, với nhóm lao động tự do như xe ôm, shipper hay bán hàng rong, việc tự bảo vệ sức khỏe vẫn chủ yếu phụ thuộc vào ý thức cá nhân bởi họ không có chế độ hỗ trợ ổn định.

*Nguy cơ sức khỏe gia tăng, cần giải pháp dài hạn thích ứng với thời tiết cực đoan

Các bác sĩ cảnh báo nắng nóng kéo dài có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nguy hiểm, đặc biệt đối với những người phải thường xuyên làm việc ngoài trời.

Bác sĩ Nguyễn Văn Thành, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cho biết khi nhiệt độ môi trường quá cao, cơ thể mất nước nhanh, dễ dẫn tới tình trạng say nắng, sốc nhiệt, tụt huyết áp hoặc đột quỵ nhiệt nếu không được xử lý kịp thời.

"Những người lao động ngoài trời thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong nhiều giờ liên tục là nhóm có nguy cơ cao nhất. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, co rút cơ, cơ thể mệt lả… cần nhanh chóng vào nơi thoáng mát, bổ sung nước và nghỉ ngơi", bác sĩ Thành khuyến cáo.

Theo các chuyên gia y tế, nhiều người lao động có thói quen uống nước đá lạnh hoặc nước ngọt có gas để giải nhiệt nhanh nhưng điều này có thể gây phản tác dụng. Thay vào đó, nên bổ sung nước thường xuyên theo từng ngụm nhỏ, sử dụng nước oresol hoặc nước điện giải khi làm việc cường độ cao. Bên cạnh đó, người dân cần mặc quần áo sáng màu, thoáng khí, sử dụng mũ rộng vành, kính chống nắng và kem chống nắng khi di chuyển ngoài trời. Đặc biệt, cần hạn chế làm việc liên tục trong khung giờ nhiệt độ cao nhất trong ngày.

Các bệnh viện tại Hà Nội cũng ghi nhận số ca nhập viện do nắng nóng có xu hướng gia tăng trong những ngày gần đây, chủ yếu liên quan đến tình trạng kiệt sức, mất nước và các bệnh tim mạch, hô hấp ở người cao tuổi.

Theo các chuyên gia khí tượng, tình trạng nắng nóng gay gắt tại miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng có xu hướng xuất hiện sớm hơn và kéo dài hơn trong những năm gần đây dưới tác động của biến đổi khí hậu.

Đại diện Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, khu vực Hà Nội trong những ngày tới tiếp tục duy trì trạng thái nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C; nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn nhiều do bức xạ nhiệt từ mặt đường và các công trình bê tông. Độ ẩm trong không khí thấp kết hợp hiệu ứng đảo nhiệt đô thị khiến cảm giác oi bức gia tăng, đặc biệt vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn tại khu dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, đồng thời khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng nóng cao điểm.

Các chuyên gia cho rằng để giảm tác động của nắng nóng tới nhóm lao động ngoài trời, cần có thêm nhiều giải pháp đồng bộ như tăng điểm nghỉ chân công cộng, bổ sung cây xanh đô thị, bố trí mái che tại các khu vực chờ xe buýt, công trình công cộng và hỗ trợ nước uống miễn phí cho người lao động. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình làm việc linh hoạt hơn trong điều kiện thời tiết cực đoan, tăng cường trang thiết bị bảo hộ và có cơ chế hỗ trợ y tế cần thiết cho người lao động.

Trong bối cảnh nắng nóng được dự báo còn kéo dài, việc bảo vệ sức khỏe cho lực lượng lao động ngoài trời không chỉ là vấn đề an sinh mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm duy trì hoạt động sản xuất, dịch vụ và bảo đảm chất lượng cuộc sống đô thị.